# Agent và non-human identity đang mở ra rủi ro gì cho doanh nghiệp

[Shekhar Natarajan](https://homus.dev/speakers/shekhar-natarajan) · [Tomorrow, Today Show](https://homus.dev/orgs/tomorrow-today-show), [Matt Mills](https://homus.dev/speakers/matt-mills) · [Tomorrow, Today Show](https://homus.dev/orgs/tomorrow-today-show)

> Matt Mills của SailPoint nói về identity governance khi agent, bot và RPA thường hành động thay con người: identity mồ côi, ai chịu trách nhiệm, zero trust.

Topics: Agents, Security

Canonical: https://homus.dev/talks/how-non-human-ai-agents-are-exposing-enterprise-risk-matt-mills-shekhar-natarajan-podcast

## 1. Đoạn mở đầu: vài câu trích trước khi vào chuyện

Tập này của Tomorrow, Today là cuộc trò chuyện giữa host Shekhar Natarajan và Matt Mills, President của SailPoint, một công ty về enterprise identity security (theo phần mô tả của video đăng ngày 31/10/2026). Hai người ngồi ở một chiếc bàn trắng trước tấm phông in logo Ai4, và Shekhar nói anh đang ở Ai4 khi ghi tập này.

Video mở bằng vài câu trích từ chính cuộc trò chuyện, như một đoạn giới thiệu. Câu đầu là của Matt: một trong những cách người ta, đúng hơn là kẻ xấu, dùng để có quyền truy cập ngày nay là trả tiền cho ai đó để lấy mật khẩu (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Câu tiếp theo là của Shekhar: ngay cả Geoffrey Hinton, người cũng có bài nói ngay hôm đó, người được gọi là cha đẻ, "godfather of AI", cũng không biết những hệ thống này thật sự hoạt động thế nào (theo Shekhar, video đăng ngày 31/10/2026).

![Thẻ đồ hoạ kiểu trang báo cũ với tên Shekhar Natarajan và dòng tít về godfather of AI](https://homus.dev/photos/SLNz5FOr1B8-0023.jpg)

Thẻ đồ hoạ kiểu trang báo cũ trong đoạn mở đầu: tên Shekhar Natarajan, logo Tomorrow, Today và SKN, cùng dòng tít "Even the godfather of AI doesn't know how it works", đặt cạnh ảnh của Shekhar (video đăng ngày 31/10/2026).

Rồi Matt nói 80 đến 90% các vụ breach đến từ credential bị đánh cắp, qua identity (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026). Shekhar hỏi: liệu có thể trừng phạt một agent không? Và câu trích cuối, của Matt: "chúng tôi hay nói rằng bạn sẽ không bỏ tù một chiếc Waymo".

![Matt Mills trước phông Ai4, dòng chữ lớn 80 to 90% chèn lên hình](https://homus.dev/photos/SLNz5FOr1B8-0025.jpg)

Matt trong đoạn mở đầu, với dòng chữ lớn "80 to 90%" chèn lên hình: con số anh nói về tỉ lệ các vụ breach đến từ credential bị đánh cắp (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

## 2. Matt Mills là ai: bảy năm ở SailPoint, hơn 20 năm ở Oracle

Shekhar chào người xem tới với một tập nữa của Tomorrow Today with Shekhar Natarajan. Anh nói hôm nay có một vị khách tuyệt vời ngồi cùng. Anh đang ở Ai4, và rất cảm ơn Ai4 đã cho anh cơ hội nói chuyện với những người tuyệt vời. Anh giới thiệu: anh sẽ nói chuyện với Matt; Matt đến từ SailPoint, là president của SailPoint, và SailPoint làm về identity management (theo lời giới thiệu trong video đăng ngày 31/10/2026).

Shekhar chào Matt tới chương trình. Matt cảm ơn, gọi anh là "sir", và nói rất vui được ngồi cùng anh. Shekhar mời Matt giải thích trước hết: Matt là ai? Matt lặp lại câu hỏi, "Matt là ai à?", rồi kể.

Matt nói anh đã ở SailPoint bảy năm và đang giữ vai trò president. Anh dồn khá nhiều công sức vào mảng go-to-market. Trước đó, và có lẽ đó là chặng lớn tiếp theo của anh, anh đã ở Oracle hơn 20 năm. Anh nói đó là cả một chuyến đi trước khi tới đây, và "đây là tôi bây giờ" (theo lời Matt trong video đăng ngày 31/10/2026).

![Shekhar Natarajan và Matt Mills ngồi ở bàn trắng trước tấm phông Ai4](https://homus.dev/photos/SLNz5FOr1B8-0143.jpg)

Shekhar (bên trái, áo hoodie đen) và Matt (bên phải, áo len màu be, đeo micro cài áo) ngồi ở bàn trắng trước tấm phông Ai4; góc trên bên trái là logo Tomorrow, Today.

Shekhar hỏi trước khi về SailPoint, anh có làm về security, identity management và governance không. Matt nói đó là một phần trong portfolio của anh: anh dẫn dắt một phần đáng kể mảng kinh doanh Bắc Mỹ. Anh kể một điều buồn cười: ngay khi còn ở Oracle, anh đã cạnh tranh với SailPoint. Thế là anh đã hơi quen với công ty này khi có cơ hội chuyển sang và trở thành một phần của nó (theo lời Matt trong video đăng ngày 31/10/2026).

## 3. Governance là gì, theo cách Matt giải thích

Shekhar muốn bắt đầu cho những người không biết nhiều về governance: nói về governance trước, rồi mới tới identity, và tới chuyện vì sao, theo anh, AI về căn bản sẽ định hình lại cả thế giới này, với identity là một trong những vấn đề then chốt phải vật lộn (quan điểm của Shekhar, video đăng ngày 31/10/2026).

Anh lùi lại một bước: đây không phải phần "sexy" của một tổ chức. Nó bị xem giống compliance hơn, kiểu "do no harm", mang tính phòng ngừa, vân vân. Nó là một lớp governance (cách Shekhar mô tả, video đăng ngày 31/10/2026). Rồi anh hỏi ba câu: trước hết, giải thích governance là gì; chi phí của governance là gì; và chuyện gì xảy ra nếu một công ty không làm governance đúng cách.

Matt nói nó đã tiến hoá khá nhiều. Từ lúc SailPoint mới bắt đầu, khoảng 20 năm trước, khi governance còn là việc back office, nghĩ tới governance thì người ta thường nghĩ tới audit, compliance. Anh nghĩ những thứ đó vẫn còn liên quan. Nhưng cốt lõi là trao cho các identity, mà cho tới nay là con người, quyền truy cập vào các thứ: ứng dụng, rồi entitlement, những gì họ được làm trong các ứng dụng đó (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Sau đó là govern chúng, anh giải thích là certify và provision. Anh phải bảo đảm bạn có khả năng, hay có quyền truy cập, tới các entitlement đó. Rồi anh phải provision, mà anh giải thích là trao chúng cho bạn. Rồi anh phải monitor. Matt nói gói gọn lại thì đại khái là như vậy (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Governance theo cách Matt mô tả: trao cho identity quyền vào ứng dụng và entitlement trong ứng dụng, rồi certify, provision và monitor (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Theo Matt, governance truyền thống là back office, thường tĩnh, không có nhiều thay đổi. Trước giờ vẫn có những trường hợp một người rời công ty, và nếu không ai thật sự xử lý việc người đó rời đi thì họ giữ nguyên mọi quyền đã được provision. Về lý thuyết, họ vẫn có thể vào email cùng mọi hệ thống khác. Anh nói đó luôn là một vấn đề (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

## 4. Breach qua credential bị đánh cắp, và những identity không phải con người

Nhưng giờ, theo Matt, mọi chuyện đã chuyển sang một chỗ rất khác. Như anh đã nói với Shekhar trước đó, nếu nhìn vào các vụ breach ngày nay thì 80 đến 90% đến từ credential bị đánh cắp, qua identity (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Thế nên giờ anh và đồng nghiệp ở SailPoint thấy mình đứng ngay giữa việc bảo vệ doanh nghiệp, và anh nói đó mới thật sự là cốt lõi của câu chuyện. Trước đây bạn có con người. Bây giờ bạn có thêm những thực thể không phải con người: agent, bot, RPA, hàng chục nghìn loại agent khác nhau ở ngoài kia, thường là hành động thay mặt cho một con người (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Matt nói giờ SailPoint gộp chúng lại, đẩy chúng về chung một chỗ. Quan điểm của anh và đồng nghiệp: nếu bạn muốn bảo vệ doanh nghiệp, bạn sẽ có rất nhiều non-human identity như vậy, và chúng phải được gắn (tethered) vào một thứ gì đó (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Quan điểm Matt trình bày: con người và hàng chục nghìn loại agent, bot, RPA thường hành động thay mặt con người phải được gộp lại và gắn vào một thứ gì đó (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

## 5. SailPoint đứng ở đâu: bảo vệ dữ liệu, thêm context

Shekhar nói có rất nhiều thứ như MDM, mobile device management, và anh rất trân trọng những gì những người làm security phải làm vì sự an toàn: email, ransomware, đủ kiểu tấn công. Anh hỏi: khi nói về governance, Matt thật sự đang nói về cái gì? Identity management? Hay encryption, detection, mobile device management? Doanh nghiệp nghĩ về safety, security và governance theo rất nhiều khía cạnh khác nhau. SailPoint đang làm một mảng riêng, làm trọn cả bức tranh, hay đang làm gì?

![Shekhar vừa hỏi vừa ra dấu bằng hai tay, Matt quay sang nghe](https://homus.dev/photos/SLNz5FOr1B8-0543.jpg)

Shekhar vừa đặt câu hỏi về các mảng security trong doanh nghiệp vừa ra dấu bằng hai tay, Matt quay sang nghe (video đăng ngày 31/10/2026).

Matt trả lời bằng quan điểm của SailPoint. Rốt cuộc, anh và đồng nghiệp đang bảo vệ một doanh nghiệp. Nếu nghĩ xem thứ anh và đồng nghiệp bảo vệ là gì, thì đó không hẳn là agent, cũng không hẳn là con người. Agent và con người là con đường để đi tới thứ quý giá, là dữ liệu (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Có nhiều cách truy cập dữ liệu đó: từ một chiếc iPhone, từ một chiếc PC. Matt nói điều SailPoint sẽ làm bây giờ là dùng context. Giả sử bạn có quyền vào hệ thống forecasting của bạn, salesforce.com. Nếu lúc đó là một giờ sáng và bạn đang ở nhà, trên PC của bạn, SailPoint sẽ cho bạn làm. Đó là context. Nhưng nếu là một giờ sáng và bạn đang ở một quán bar ở Tijuana, SailPoint sẽ thêm context đó vào, coi việc này hơi rủi ro, và không cho phép (ví dụ của Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Anh nói SailPoint là lớp phòng ngừa đó: lớp cấp permission, cấp quyền truy cập, và cho phép bạn... (anh bỏ lửng câu này). Theo anh, điểm khác biệt của SailPoint là entitlement rất fine-grained: SailPoint có thể đi rất, rất sâu và xử lý những use case rất phức tạp ở quy mô lớn (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

## 6. Entro và những non-human identity "mồ côi"

Shekhar hỏi: các anh đã mua Entro? Câu trả lời ngắn gọn là có ("We did"). Shekhar hỏi Entro làm gì. Matt nói anh và đồng nghiệp khá hào hứng với nó. Nó xoay quanh non-human. Nó là một công cụ discovery, một công cụ visibility, nó phân loại, và nó có cách tiếp cận rất riêng để thật sự tìm ra các entitlement, các endpoint (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Matt nói hôm đó, thật ra anh nghĩ anh và đồng nghiệp đã công bố ngay trong hôm đó, việc tích hợp Entro vào thứ mà anh và đồng nghiệp gọi là SailPoint Agentic Fabric. Anh nghĩ nó thật sự sẽ tạo ra khác biệt đáng kể cho SailPoint, xét riêng về khả năng discovery và visibility (theo Matt, lúc ghi hình ở Ai4; video đăng ngày 31/10/2026).

![Matt Mills đưa tay ra phía trước khi giải thích Entro](https://homus.dev/photos/SLNz5FOr1B8-0723.jpg)

Matt đưa tay ra phía trước khi nói về Entro, công cụ discovery và visibility cho non-human identity (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Shekhar hỏi SailPoint đang discover cái gì. Matt: non-human identity. Shekhar hỏi làm thế nào. Matt nói đó là việc công cụ này làm: nó sẽ đi ra ngoài. Shekhar hỏi lại công cụ làm điều đó thế nào. Matt giải thích: thường thì nó đi ra endpoint, gom tất cả các endpoint lại, rồi quay về gắn chúng vào một identity (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Theo Matt, một trong những vấn đề lớn trong chuyện này là có rất nhiều identity, những non-human identity, bị "mồ côi" (orphaned): chúng không có chủ sở hữu là con người. Anh nói đó là một trong những thách thức lớn nhất mà các công ty này gặp phải (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026). Matt nói thêm một câu bỏ lửng: chưa kể… Shekhar chen vào: có chủ sở hữu là con người, trong công ty, ngoài công ty. Matt nói: bên trong công ty.

## 7. Rời công ty thì quyền có bị tắt ngay không, và SailPoint lớn cỡ nào

Matt nói tỉ lệ non-human so với human đang tăng đáng kể. Anh bắt đầu một câu "ý tôi là, nếu bạn nghe một số người như..." thì Shekhar hỏi sang chuyện khác (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Shekhar hỏi: khi bạn đang làm cho một công ty rồi rời đi, thì công ty tắt quyền truy cập của bạn ngay lập tức, cùng mọi credential của bạn, bạn không còn... Anh nói đó là thông lệ chuẩn. Câu "đó là cách lẽ ra phải diễn ra" (That's how it should happen) được nói hai lần. Shekhar hỏi lại: anh đang nói thực tế không diễn ra như vậy à? Matt đáp anh không nghĩ là có. Ở phần lớn các công ty có một quy trình gọi là... (câu bỏ lửng ở đó) (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Có tiếng hỏi doanh nghiệp của Matt lớn cỡ nào. Matt hỏi lại: doanh nghiệp của chúng tôi à? Lớn cỡ nào, tính theo doanh thu à? Shekhar đáp vâng. Matt: hơn một tỷ đô la (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Matt nói thêm SailPoint có 3.500 khách hàng (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026). Shekhar lặp lại: "3.500 khách hàng". Matt bắt đầu "và khi bạn nghĩ về chuyện này..." thì Shekhar hỏi tiếp.

Hai cách nhìn trong đoạn này: Shekhar cho rằng tắt quyền ngay là thông lệ chuẩn, còn Matt không nghĩ thực tế diễn ra như vậy (video đăng ngày 31/10/2026).

## 8. Rủi ro hay phòng ngừa, và chuyện trả tiền để lấy mật khẩu

Shekhar hỏi: thứ SailPoint làm giống bảo hiểm rủi ro, hay thật sự là phòng ngừa? Matt nghĩ ban đầu nó là chuyện rủi ro; anh không chắc có gọi nó là bảo hiểm không, nhưng là giảm thiểu rủi ro (risk mitigation). Còn bây giờ nó nằm ở trung tâm của việc bạn có bảo vệ được doanh nghiệp hay không (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Anh nói nếu nhìn lại tất cả những vụ breach xảy ra chỉ trong mấy tuần trước buổi ghi hình, thì anh bị hỏi câu này suốt: nếu họ dùng SailPoint, anh có ngăn được không? Câu trả lời của anh là có. Nhưng có nhiều thứ đi kèm: bạn phải bảo đảm mình đang thật sự dùng công nghệ đó, tổ chức nó đúng, có đúng operational orchestration. Nếu làm vậy, câu trả lời là 100% (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Matt nói SailPoint làm được điều đó vì thứ nhất, nền tảng của SailPoint đưa non-human và human về cùng một chỗ (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026). Shekhar nói hai người sẽ quay lại chuyện đó sau một chút.

![Matt Mills giơ hai tay ra dấu khi nói về nền tảng của SailPoint](https://homus.dev/photos/SLNz5FOr1B8-1143.jpg)

Matt giơ hai tay ra dấu khi nói nền tảng của SailPoint đưa non-human và human về cùng một chỗ; Shekhar ngồi nghe bên trái (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Shekhar nhờ Matt giúp anh hiểu. Giả sử anh rời công ty, để lại identity của mình, và các anh quên tắt nó. Vậy identity đó bị ai đó hack bằng cách nào, khi bạn đã bị từ chối quyền truy cập lúc rời công ty? Matt đáp: nếu bạn đã bị tắt và credential đã bị thu hồi, thì họ sẽ không làm được (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Nhưng Matt nói có một điều buồn cười: một trong những cách người ta, đúng hơn là kẻ xấu, có quyền truy cập ngày nay là trả tiền cho ai đó để lấy mật khẩu. Đó là thứ khá khó ngăn bằng công nghệ (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026). Anh vừa bắt đầu "và thế là bạn đặt ra những thứ..." thì Shekhar hỏi: họ xin mật khẩu kiểu gì? Matt nói họ nhắm tới một người, thường ở cấp thấp, có quyền vào, chẳng hạn, các service account và mật khẩu.

Shekhar hỏi: chẳng phải việc đó là phi đạo đức sao? Chẳng phải trao chúng đi là phạm tội sao? Matt: cực kỳ phi đạo đức. Shekhar hỏi chuyện gì xảy ra với những người đó. Matt: nếu bị bắt, họ bị truy tố. Rồi Matt nói thêm: vấn đề là nếu họ bị bắt (video đăng ngày 31/10/2026).

Matt nói đây không phải vấn đề riêng của SailPoint. Đó là một vấn đề đang hoành hành, anh nghĩ, ở cả xã hội, và ở cả giới kinh doanh (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

## 9. Từ thế giới deterministic sang thế giới probabilistic

Shekhar đề nghị lùi lại để nói về thế giới chúng ta đã sống và thế giới chúng ta đang bước vào. Theo anh, chúng ta đã sống trong một thế giới rất deterministic: quy tắc, quyền truy cập, mọi thứ đều xác định được. Đây là một con người, đây không phải con người; quyền truy cập SSO của người này là thế này; người này có quyền MDM, người kia không có; tất cả các giao thức security, safety mà bạn có. Đó là một thế giới khá deterministic, nơi thẩm quyền, quyền truy cập và khả năng kích hoạt một số tài khoản là thứ bạn có thể quản lý được (quan điểm của Shekhar, video đăng ngày 31/10/2026).

Còn bây giờ, trong thế giới AI, theo Shekhar, bạn đã chuyển sang một thế giới probabilistic hơn. Anh hỏi một câu đơn giản. Khi bạn hỏi ChatGPT một câu, nó không đưa ra cùng một câu trả lời hai lần (theo Shekhar, video đăng ngày 31/10/2026). Vậy làm sao gắn identity của một agent vào một hệ thống không thể kiểm soát được? Làm điều đó thế nào?

Matt đáp: SailPoint không govern, cũng không cố kiểm soát chất lượng ở phía đó. Điều anh và đồng nghiệp cố làm là bảo đảm mọi người có quyền truy cập vào đúng thứ, trong đúng môi trường (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026). Anh vừa bắt đầu "ví dụ như..." thì Shekhar ngắt lời.

Shekhar nói anh hiểu, anh hiểu. Nhưng anh cũng đến từ thế giới AI. Anh đưa ra một tình huống: giả sử một phần agency của anh, công việc của anh, giờ được một agent quản lý. Anh đã trao cho agent một phần những gì anh làm, cách anh làm, và ý nghĩa của việc hoàn thành công việc đó. Agent không làm việc trong cô lập: nó lấy kiến thức và memory từ các model, và về cơ bản nó tạo ra những emergent property (theo Shekhar, video đăng ngày 31/10/2026).

![Shekhar Natarajan nói và ra dấu bằng tay trước phông Ai4](https://homus.dev/photos/SLNz5FOr1B8-1523.jpg)

Shekhar ra dấu bằng tay khi nói rằng ngay cả "godfather of AI" cũng không biết những hệ thống này thật sự hoạt động thế nào (theo Shekhar, video đăng ngày 31/10/2026).

Theo Shekhar, ngay cả Geoffrey Hinton, người cũng có bài nói ngay hôm đó, "godfather of AI", cũng không biết những hệ thống này thật sự hoạt động thế nào. Ông biết đầu vào, biết đầu ra, nhưng không biết công nghệ transformer thật sự làm gì (theo Shekhar, video đăng ngày 31/10/2026). Anh nói "sorry", rồi hỏi: vậy làm sao giải bài toán identity của một agent có những thuộc tính như vậy, theo một cách rất probabilistic? Rồi agent còn có thể sinh ra agent khác. Làm sao quản lý và kiểm soát hết những thứ đó?

## 10. Ai chịu trách nhiệm cho một agent

Matt nói đây là điều anh muốn nói. Anh và đồng nghiệp đặt các thứ vào chỗ ở tầng nền móng, và anh cùng đồng nghiệp tin rằng hôm nay cần có một con người in the loop cho mọi agent. Và người đó, rốt cuộc, về mặt đạo đức và luân lý, chịu trách nhiệm cho agent đó (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026). Anh vừa bắt đầu "và dự đoán của tôi là..." thì Shekhar ngắt lời.

Shekhar hỏi: đó là người cấp quyền (authorizing person), hay là nhà cung cấp model? Là người đã train model? Là người đưa kiến thức cho model, hay là người đã provision agent? Ai chịu trách nhiệm? (câu hỏi của Shekhar, video đăng ngày 31/10/2026)

Matt nghĩ rốt cuộc thì con người chịu trách nhiệm cho agent đó là người phải chịu trách nhiệm cuối cùng. Rồi bạn sẽ đi vào nhiều thứ như policy: có một policy engine, một risk engine, một intent engine. Theo anh, tất cả những thứ đó sẽ góp vào một bản phân tích rủi ro mà bạn có được cho các agent này. Nhưng authorization vẫn đến từ người, từ con người (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Cách Matt mô tả: policy engine, risk engine và intent engine góp vào phân tích rủi ro cho agent, còn authorization vẫn đến từ con người chịu trách nhiệm cho agent đó (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Shekhar bắt đầu "hành vi thì không đến từ..." Matt nói tiếp về hành vi: model càng phức tạp... Anh nói với Shekhar: anh có nói tới chuyện lồng nhau (nested). Anh nghĩ sẽ luôn có những hậu quả ngoài ý muốn đến từ những việc chúng làm, những thứ hoàn toàn không ai định trước, và anh không nghĩ bạn sẽ tránh được điều đó (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Anh nghĩ khi chúng ngày càng phức tạp, bạn sẽ phải đối mặt với chuyện đó. Và anh nghĩ rốt cuộc, bạn phải có một mức accountability nào đó (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

![Matt Mills quay sang Shekhar trước phông Ai4](https://homus.dev/photos/SLNz5FOr1B8-1643.jpg)

Matt quay sang Shekhar ở đoạn anh nói policy engine, risk engine và intent engine sẽ góp vào phân tích rủi ro cho agent (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

## 11. "Bạn sẽ không bỏ tù một chiếc Waymo"

Matt nói anh và đồng nghiệp hay nói rằng bạn sẽ không bỏ tù một chiếc Waymo. Shekhar: "Thấy chưa. Đó là chỗ tôi đang muốn đi tới." (video đăng ngày 31/10/2026)

Shekhar nói chắc chắn không thể bỏ tù Waymo. Cũng không thể sa thải thuật toán vận hành Uber, thứ mà theo anh đôi khi phân biệt đối xử với tài xế (theo Shekhar, video đăng ngày 31/10/2026). Trong thế giới AI, identity cực kỳ quan trọng, nhưng với anh, hậu quả cho hành động xấu đó dường như... bạn không trừng phạt ai vì đã làm sai. Anh hỏi: có trừng phạt được một agent không?

Matt không nghĩ có thể trừng phạt một agent, nhưng có thể trừng phạt người đang authorize agent đó, người đang certify agent đó. Rồi anh nói: "và nói thật, tôi không biết" (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Câu trả lời của Matt cho câu hỏi có trừng phạt được agent không: anh không nghĩ là được, nhưng người authorize hay certify agent đó thì có thể bị phạt (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Shekhar hỏi: làm sao certify một thứ mà ngay cả godfather of AI cũng không biết certify thế nào? Matt nói đó là một vấn đề thật, và là thứ mà... (anh bỏ lửng).

Shekhar nói tới human in the loop như cách tốt nhất có thể xử lý chuyện này, và chữ "today" (hôm nay) được nói thêm ngay sau đó (video đăng ngày 31/10/2026). Matt nói SailPoint có những khách hàng rất, rất tiên tiến, và họ sẽ tranh luận với anh hôm nay. Nhưng khi nhìn vào việc áp dụng AI, thế giới agentic này, thì ngay lúc này người ta đang gào lên đòi có cấu trúc (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Theo Matt, họ muốn cơ quan quản lý nói cho họ biết mọi thứ nên diễn ra thế nào. Và họ thích khi anh và đồng nghiệp nói về blueprint, khi bắt đầu nói về đạo đức và luân lý cho agent (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Matt nói khi anh build những agent này, anh build chúng với ý định để chúng có đạo đức và có luân lý. Nhưng nó vẫn sẽ không ổn 100% thời gian, và bạn vẫn sẽ phải xử lý những hậu quả ngoài ý muốn này (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

## 12. Năm năm nữa? Real-time authorization và "buyer beware"

Shekhar hỏi Matt thấy thế giới năm năm nữa thế nào. Matt: "Ôi trời. Tôi không biết." Anh nghĩ trong thế giới này, dự đoán ba năm tới đã khó. Anh và đồng nghiệp nghĩ agent sẽ là một thứ lớn, chúng sẽ không biến mất sớm. Điều anh và đồng nghiệp cố làm là cung cấp một nền móng cho phép SailPoint tăng trưởng (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Anh bảo hãy nghĩ lại chỉ 12 tháng trước: chúng ta chưa hề nói về những chuyện này, vậy mà giờ đây đã tới mức này. Anh nghĩ trong 12 tháng tới nó sẽ tiếp tục tiến hoá, và bạn sẽ đi vào real-time authorization. Hãy nghĩ tới hàng nghìn agent sẽ có mặt ngoài kia mà bạn phải quản lý được. Anh nghĩ nó sẽ tiếp tục phức tạp hơn (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Matt nghĩ hôm nay một trong những thách thức lớn với các công ty là ai cũng nói họ làm được, ai cũng nói họ giải được bài toán này. Nhưng sự thật là danh sách những người làm được là một danh sách thật sự, thật sự ngắn (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Và với người mua hôm nay, theo anh, đó là "buyer beware" ở mức lớn. Mọi thứ hơi giống "back to the future": người ta muốn thấy tận mắt. Anh đóng vai người mua: "Tôi không muốn nghe anh nói nữa. Tôi hoài nghi. Tôi muốn thấy nó, đặt nó lên mạng của tôi, chạy nó với dữ liệu của tôi. Tôi muốn thấy nó thật sự chạy." Matt nói đó là chỗ mọi thứ đang đứng hôm nay (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

## 13. Xây niềm tin giữa agent và con người

Shekhar hỏi: khi nghĩ tới việc thế giới sẽ đi về đâu, với agent và con người cùng làm việc, chia sẻ công việc và chia sẻ không gian, thì làm sao xây được niềm tin?

Matt nói đó là một phần lớn của chuyện này. Anh nghĩ nó bắt đầu từ việc phải có một số quy định, một số luật lệ, một số cấu trúc, rồi phải tuân thủ chúng. Anh nói đó là một việc lớn, một việc đầy thử thách (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Anh nghĩ hôm nay có nhiều công ty và nhiều người đang mua, các CISO, CIO, là những người hoài nghi. Anh nói anh đại khái vẫn luôn tin rằng bạn làm đúng vài việc thì bạn bắt đầu xây được uy tín (credibility); làm đúng trong một khoảng thời gian dài hơn thì bạn bắt đầu xây được niềm tin (trust). Anh nghĩ đó là điều tất cả đều đang phải đối mặt: phải bắt đầu xây uy tín, rồi mới giành được niềm tin (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Cách Matt nói về niềm tin: làm đúng vài việc để bắt đầu có uy tín, làm đúng trong thời gian dài hơn để bắt đầu có niềm tin (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

## 14. Identity as a service, policy engine chạy bằng AI và zero trust

Shekhar nói: vậy là anh đang bán identity as a service cho các công ty. Anh gọi đó là một nghịch lý: Matt làm nghề bảo vệ identity, nhưng lại bán identity as a service cho người khác. Theo Shekhar, trong thế giới trước đây, hành động không được giám sát. Với AI, bạn có thể giám sát hành động, và về cơ bản giờ bắt đầu hiểu được nội dung của những gì người đó đang cố làm (quan điểm của Shekhar, video đăng ngày 31/10/2026).

Shekhar hỏi (video đăng ngày 31/10/2026): ai thật sự kiểm soát dữ liệu đó?

Matt trả lời bằng tiền đề của SailPoint: theo thời gian, bạn sẽ có một policy engine, có lẽ chạy bằng AI vì sẽ có quá nhiều thứ để con người theo kịp, và nó sẽ dẫn dắt nhiều phần trong đó (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Shekhar hỏi: vì sao policy cần một engine AI? Matt: vì nếu bạn đi tới chỗ mọi thứ đều real time. Khi bạn bước vào toà nhà, hệ thống biết bạn đang ở trong toà nhà, và đây là những thứ sẽ được mở cho bạn ngay lúc này. Không có gì là tĩnh cả (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

![Matt Mills chụm tay trên bàn khi nói, Shekhar khoanh tay nghe](https://homus.dev/photos/SLNz5FOr1B8-2223.jpg)

Matt chụm tay trên bàn ở đoạn anh nói về một policy engine chạy real time, biết bạn đã bước vào toà nhà; Shekhar khoanh tay nghe (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Matt nói anh và đồng nghiệp đã nói mãi về những hệ tư tưởng như zero trust, zero standing privilege, least standing privilege. Chúng là hệ tư tưởng. Chúng rất hay, nhưng thật sự khó deploy (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Anh nghĩ hướng đi bây giờ là thứ SailPoint công bố ngay tại đó hôm ấy: hai bộ suite mà anh gọi là Agentic Business và Agentic Business Plus, được may đo để đạt những kết quả kiểu đó. Agentic Business được xây để đem lại least standing privilege. Business Plus là zero trust và zero standing privilege, với các khả năng nâng cao để tự động hoá và đem những thứ đó tới các công ty (theo Matt, lúc ghi hình ở Ai4; video đăng ngày 31/10/2026).

Anh nói vẫn sẽ có một phần chuyển đổi (transformation) đi kèm. Nhưng anh nghĩ đến lúc bạn bắt đầu đem lại được điều đó, bạn bắt đầu lấy đi rất nhiều rủi ro khỏi doanh nghiệp: rủi ro bị breach, hành vi xấu, và việc bị cấp quá nhiều quyền (over-permission). Anh nói đó là vì giờ bạn đã có người để mắt tới nó (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Một điều nữa Matt nói: khi bạn nói chuyện với auditor, vì sao bạn lại nghĩ họ sẽ không thật sự quan tâm chuyện này? Họ quan tâm rất nhiều. Họ muốn minh bạch trong mọi thứ. Họ muốn thấy được nó. Họ muốn có một mức nhất quán nào đó trong cách ra quyết định, kể cả khi quyết định do AI đưa ra (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Matt nói đó là một phần lớn của câu chuyện, và đó là thứ SailPoint đã phải thêm vào sản phẩm; anh nói nó có sẵn từ hôm đó. Anh nghĩ đó là điều giúp các công ty đang mua cảm thấy yên tâm: có một cách để nhìn vào chuyện này và bảo đảm rằng, phần lớn thời gian, kết quả nhận được là kết quả như dự định (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

## 15. Các công ty có đúng về đạo đức không, và lời chào

Shekhar hỏi: anh nghĩ các công ty có đúng về mặt đạo đức và luân lý không? Matt hỏi lại: tôi có nghĩ họ đúng không à? Shekhar hỏi lại: họ có đúng về mặt đạo đức và luân lý không? Anh nói Matt đang cố giải bài toán đạo đức và luân lý. Rồi anh hỏi: các công ty có phải là người gìn giữ đạo đức tốt nhất không (câu hỏi của Shekhar, video đăng ngày 31/10/2026)?

Matt nói anh không biết. Rốt cuộc, anh được nói chuyện với rất nhiều người, và anh nghĩ họ xuất phát từ chỗ đúng đắn. Nhưng anh nghĩ đây là những bài toán phức tạp, với nhiều lớp công nghệ chồng lên nhau. Và anh nghĩ, có lẽ, thường xuyên hơn không thì... (anh bỏ lửng). Shekhar chen vào: họ không biết điều gì là đúng (video đăng ngày 31/10/2026).

![Matt Mills đặt hai tay lên bàn khi trả lời, Shekhar khoanh tay nghe](https://homus.dev/photos/SLNz5FOr1B8-2443.jpg)

Matt đặt hai tay lên bàn khi trả lời câu hỏi về đạo đức của các công ty; Shekhar khoanh tay nghe (video đăng ngày 31/10/2026).

Matt nghĩ họ biết đúng và sai. Anh chỉ nghĩ các bài toán phức tạp tới mức họ có thể không biết rằng cái sai đang xảy ra ngay dưới kia. Hoặc tôi đang làm đúng, nhưng rồi chúng quyết định "tôi sẽ làm một việc khác", và họ không bắt được. Anh nghĩ có lẽ điều đó gần với thực tế hơn (theo Matt, video đăng ngày 31/10/2026).

Shekhar nói đó là một cuộc trò chuyện vui. Matt nói anh trân trọng điều đó. Shekhar nói anh thật sự trân trọng thời gian của Matt ở đây. Matt bảo khi nào cần thì cứ gọi cho anh, anh sẽ quay lại trò chuyện tiếp, và nói anh trân trọng. Cuộc trò chuyện khép lại bằng một lời cảm ơn và một câu chào tạm biệt.

## Nguồn và liên kết

- Tên gốc: How Non-Human AI Agents Are Exposing Enterprise Risk | Matt Mills | Shekhar Natarajan Podcast
- Sự kiện: [YouTube](https://homus.dev/events/youtube)
- Video gốc: [https://www.youtube.com/watch?v=SLNz5FOr1B8](https://www.youtube.com/watch?v=SLNz5FOr1B8)

- Kênh YouTube Tomorrow, Today Show (host Shekhar Natarajan, khách mời Matt Mills): [youtube.com/channel/UCOQgWRrHngjEabjoyX70-Gw](https://www.youtube.com/channel/UCOQgWRrHngjEabjoyX70-Gw)

- SailPoint Agentic Fabric, trang sản phẩm của SailPoint; trang này giới thiệu SailPoint Entro cho visibility và kiểm soát các non-human identity của agent (đọc ngày 19/11/2026): [sailpoint.com/products/agentic-fabric](https://www.sailpoint.com/products/agentic-fabric)

Nguồn: https://homus.dev/talks/how-non-human-ai-agents-are-exposing-enterprise-risk-matt-mills-shekhar-natarajan-podcast · cập nhật 2026-11-19
