# Cách viết product requirements cho product manager: template 2022

[Anika Rani](https://homus.dev/speakers/anika-rani) · [Anika Rani](https://homus.dev/orgs/anika-rani)

> Anika Rani đi qua từng phần của một template PRD, từ problem, use cases, personas tới bảng user stories có cột Example UI, với ví dụ app TikTok.

Topics: Product Spec, Workflow

Canonical: https://homus.dev/talks/how-to-write-product-requirements-for-product-managers-free-2022-template-and-walkthrough

## 1. Bản template 2022 và định nghĩa PRD

Anika Rani mở đầu bằng lời chào và nói chị rất hào hứng với video này: nó nói về product requirements, với một buổi walkthrough sâu, chi tiết qua một template product requirements mới mà chị tự soạn. Đây là phiên bản 2022 của template product requirements của chị (theo video đăng ngày 30/07/2022).

![Anika Rani nói trước camera trong một căn phòng có cửa kính lớn](https://homus.dev/photos/8cDuyaOvits-0003.jpg)

Anika Rani nói thẳng vào camera ở phần mở đầu, trước khi chuyển sang chia sẻ màn hình template (video đăng ngày 30/07/2022).

Chị làm lại chủ đề này vì muốn trả lời trực tiếp những câu hỏi người xem đã đặt ra về product requirements và đưa thêm hướng dẫn. Chị cũng tinh chỉnh template một chút: chị đã cập nhật, làm mới cách chính chị nghĩ về requirements và cách chị viết requirements (theo video đăng ngày 30/07/2022). Chị hy vọng bản 2022 này cùng template mới sẽ rất hữu ích.

Chị báo trước rằng một lát nữa chị sẽ chia sẻ màn hình và đi chi tiết qua những gì cần có trong từng phần của tài liệu product requirements. Nhưng trước đó, chị muốn làm rõ một product requirements document thực ra là gì.

Định nghĩa của Anika (video đăng ngày 30/07/2022): product requirements document, hay PRD, là nơi bạn ghi lại mọi thứ mà sản phẩm của bạn cần làm. Đó là cách để bạn giao tiếp và cộng tác với designer, engineer và các stakeholder khác của sản phẩm. Bạn dùng PRD để thảo luận, đồng thuận và chốt requirements về việc sản phẩm phải hoạt động thế nào và phải làm gì, trước khi bắt tay vào design và build.

## 2. Lời khuyên số một: đừng viết PRD một mình

Nếu chỉ được đưa một lời khuyên về viết product requirements doc, Anika chọn câu này: đừng làm nó trong cô lập (theo video đăng ngày 30/07/2022). Bạn có thể là product manager, là người làm product, nhưng việc lấy ý kiến từ engineering, từ design, và có thể cả từ những product manager khác về requirements của một sản phẩm là rất quan trọng.

Theo chị (video đăng ngày 30/07/2022), bạn có thể chịu trách nhiệm viết bản nháp đầu, đảm bảo requirements đi tới hoàn thiện, điều phối và trao đổi với mọi người, và thực sự làm chủ requirements. Nhưng hãy đặt những câu hỏi đúng chỗ cho người khác: cho design, cho engineering, cho các product manager liên quan ở những product team khác. Hãy biến nó thành một bài tập cộng tác.

Chị nói thêm (video đăng ngày 30/07/2022) rằng cách làm này có thể gỡ bớt áp lực cho bạn: bạn không cần nghĩ rằng mình phải viết ra một tài liệu bóng bẩy ngay từ đầu rồi đem trình cho engineering và design, vì chắc chắn không phải như vậy.

Lời khuyên Anika đưa lên đầu (video đăng ngày 30/07/2022): product manager làm chủ và viết bản nháp đầu, nhưng requirements được hỏi ý kiến engineering, design và các product manager liên quan.

## 3. Tổng quan template và ví dụ TikTok

Anika chuyển sang chia sẻ màn hình, mở một Google Doc tên "Template: Product Requirements". Chị nói nếu bạn từng dùng phiên bản 2021 của template thì bản này trông khá quen: nó chỉ được làm mới một chút và một phần nội dung đã thay đổi (theo video đăng ngày 30/07/2022).

Bên trái là phần outline, liệt kê các phần chính của tài liệu. Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), mọi phần trong đó đều nên có mặt trong một product requirements document tốt. Có thể bạn chưa biết hết các thứ này khi viết bản nháp đầu, nhưng dần dần, và đặc biệt là khi chốt requirements, bạn nên điền đủ tất cả.

![Google Doc Template: Product Requirements với outline bên trái, tiêu đề [Product Title], bảng thông tin và mục lục](https://homus.dev/photos/8cDuyaOvits-0403.jpg)

Đầu template: ô "[Product Title]", dòng PRODUCT REQUIREMENTS, bảng Target Release, Product Manager, Engineering Lead, Designer, Document status/ version, Created, rồi mục lục từ Problem tới Questions and decision tracker; outline nằm bên trái (video đăng ngày 30/07/2022).

Trong buổi walkthrough này, chị dùng một sản phẩm cụ thể làm ví dụ. Đây là một góp ý chị nhận được: nhiều người hỏi chị có bản product requirements document điền sẵn không. Vì vậy chị chọn một thứ nhiều người quen thuộc và được nói tới khá nhiều vào thời điểm quay (video đăng ngày 30/07/2022) để làm điểm neo khi đi qua từng phần: app TikTok. Chị nói có thể nhiều khán giả của chị ở Ấn Độ không dùng TikTok, nhưng chị tin mọi người đều biết nó là gì: nền tảng mạng xã hội video dạng ngắn.

Chị sẽ cố đưa một ví dụ TikTok cho mọi phần của tài liệu. Ví dụ không sâu, không chi tiết, chỉ đủ ngắn gọn để người xem hiểu chị đang nói về điều gì.

Trước hết, tài liệu phải nói thật rõ nó là về cái gì, nên chị đổi tiêu đề sản phẩm thành TikTok, rồi đổi thành "TikTok app short form video social app", sau cùng đổi thành "social platform", và kéo dòng đó xuống một chút cho đẹp. Bên dưới là product requirements. Tiếp theo là một bảng tóm tắt: tài liệu được tạo khi nào, dự định release các requirements trong tài liệu khi nào, và những ai tham gia.

Chị điền thử: ngày tạo là 23/07/2022, gọi là version một; chị không có designer hay engineering lead; chị là product manager; và giả sử nhóm muốn release vào tháng 12/2022. "Bạn hiểu ý rồi đấy", chị nói.

Tiếp theo là mục lục, khá dễ hiểu. Chị nhắc (video đăng ngày 30/07/2022): nếu bạn đổi hoặc thêm heading thì nhớ cập nhật mục lục bằng nút cập nhật của Google Docs.

## 4. Problem: mọi thứ bắt đầu từ một vấn đề

Phần đầu tiên là problem: sáng kiến sản phẩm hay ý tưởng sản phẩm này sẽ giải quyết vấn đề gì? Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), mọi thứ bắt đầu từ một vấn đề. Bạn có thể có một ý tưởng sản phẩm rất hay, nhưng bạn phải chắc chắn nó đang giải một vấn đề cho ai đó. Nếu đã tới bước viết requirements thì hy vọng bạn đã biết vấn đề đó, việc còn lại là diễn đạt nó ra.

Theo chị (video đăng ngày 30/07/2022), vấn đề của bạn tùy vào công ty, vào ngành, vào việc đó là vấn đề của một sản phẩm có sẵn hay một vùng vấn đề hoàn toàn mới mà bạn sẽ phát triển cả một sản phẩm mới. Hãy nghĩ về điều đó, rồi thu thập research và insight trong công ty để điền phần problem.

![Phần Problem và Solution trong template với các dòng hướng dẫn in nghiêng](https://homus.dev/photos/8cDuyaOvits-0703.jpg)

Phần Problem của template liệt kê các cách nói về vấn đề và nhóm vấn đề nội bộ; ngay dưới là phần Solution với khung "A mobile and desktop app that:" (template trong video đăng ngày 30/07/2022).

Một đoạn của phần Problem trong template, như hiện ra ở thời điểm này:

```
Describe the problem/s being solved for your customers. Describe any internal problems being solved for your business.
You can talk about the problem in different ways:
- Gaps in the existing product
- How it is difficult for customers/users to do certain things
- How business value or growth is limited or challenging
- Technical challenges of the product which have customer impact

Internal business problems solved:
- Process efficiency
- Cost savings
- Enabling other teams/product needs
```

Chị đi qua từng cách nói về vấn đề (video đăng ngày 30/07/2022). Nếu là sản phẩm có sẵn: sản phẩm hiện đang thiếu gì, nó có những giới hạn gì, khách hàng đang yêu cầu những gì mà vì thiếu chúng họ không làm được một số việc (đó là ý thứ hai trong danh sách). Bạn cũng có thể nói vấn đề đang ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh doanh hay giá trị mang lại cho khách hàng ra sao: có thể tăng trưởng của sản phẩm, của mảng sản phẩm hay của cả doanh nghiệp đã chững lại và bạn cần bước sang một mảng hoàn toàn mới để tiếp tục tăng trưởng.

Còn có những vấn đề thuần kỹ thuật. Ví dụ chị đưa ra (video đăng ngày 30/07/2022): một sản phẩm được dùng rất rộng rãi nhưng được xây trên phần mềm legacy, và bạn thấy hiệu năng và độ tin cậy của phần mềm đó giảm rất nhanh. Đó là vấn đề kỹ thuật, nhưng nó tác động trực tiếp tới khách hàng nếu nó ảnh hưởng tới cách khách hàng dùng sản phẩm, cách sản phẩm phản hồi, hiệu năng của nó, và những thứ tương tự.

## 5. Problem nội bộ, độ dài và cách đo vấn đề

Khi build một sản phẩm mới, bạn cũng có thể đang giải những vấn đề nội bộ. Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), dù bạn muốn giải những vấn đề tác động trực tiếp tới khách hàng cuối, vẫn có những thứ khác: quy trình rất kém hiệu quả, quy trình thủ công, công nghệ hay sản phẩm hiện có quá đắt để lưu trữ và bảo trì.

Loại chị thường gặp nhất khi làm ở một công ty công nghệ lớn (theo chị, video đăng ngày 30/07/2022): một team khác cần một thứ gì đó mà team đó không tự build được hết. Khi ấy bạn thực ra đang giải một vấn đề của khách hàng giùm team kia, còn vấn đề nội bộ bạn giải là giúp team kia làm được một việc.

Viết về problem bao nhiêu là đủ? Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), vài đoạn văn là đủ, một đoạn văn kèm vài bullet point cũng đủ. Nếu đó là một vấn đề hiển nhiên và quan trọng cần giải, thì không cần giải thích quá nhiều để cho thấy nó cần được giải.

Ngoài ra, nếu có cách đo vấn đề thì hãy đưa vào (theo video đăng ngày 30/07/2022): thêm metric, dữ liệu cả định tính lẫn định lượng để đo và lượng hoá vấn đề. Các ví dụ chị đưa ra: nhóm đang mất X tiền mỗi năm; khách hàng mất chừng này thời gian để làm việc này; hay nhóm đang chịu chừng này churn, chẳng hạn 20% khách hàng rời đi vì sản phẩm thiếu một thứ nào đó. Template có một dòng riêng cho việc này:

```
Add metrics, data (qualitative and quantitative) in order to measure and quantify the problem
```

## 6. Solution: phác hướng giải, chưa cần chốt

Tiếp theo là solution: giải pháp cho vấn đề là gì? Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), ở bước này của requirements doc, bạn chỉ cần đưa một cái nhìn tổng quan về giải pháp bạn đang nghĩ tới. Không cần đi sâu mô tả chính xác các capability hay bộ feature của sản phẩm, nhưng nó nên cho thấy hướng tiếp cận bạn muốn dùng để giải vấn đề.

Chị sửa luôn dòng hướng dẫn của template để thêm ý đó, thành "Describe the approach and/ or capabilities/ features of the product will solve the problems described above."

![Phần Solution với dòng hướng dẫn đã sửa, rồi Use cases và Value Proposition bên dưới](https://homus.dev/photos/8cDuyaOvits-1123.jpg)

Phần Solution sau khi Anika thêm chữ "approach": bên dưới là khung "A mobile and desktop app that:" với ba bullet mẫu, tiếp theo là Use cases và Value Proposition (template trong video đăng ngày 30/07/2022).

Phần Solution của template sau khi sửa:

```
Describe the approach and/ or capabilities/ features of the product will solve the problems described above.
A mobile and desktop app that:
- Does this thing
- And this other thing
- In a centralised and simplifed way
```

Với TikTok, vấn đề có thể là chưa có nền tảng mạng xã hội nào cho phép chia sẻ video dạng ngắn một cách dễ dàng. Chị nói bạn có thể viết ở mức rất khái quát (ví dụ trong video đăng ngày 30/07/2022): nhóm muốn build một app mobile và desktop cho TikTok, cho phép mọi người dễ dàng chia sẻ video dạng ngắn, tương tác với nhau, cho doanh nghiệp quảng cáo trên nền tảng, mang lại trải nghiệm trên mọi loại thiết bị, và cho người dùng tạo video ngay trong app rồi chia sẻ sang các nền tảng khác.

Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), điều thường xảy ra là khi bạn đi qua các requirements chi tiết, bạn sẽ hiểu rõ hơn giải pháp là gì. Vì vậy bạn không phải chốt phần solution ngay khi mới bắt đầu tài liệu; bạn có thể quay lại và tinh chỉnh bất cứ lúc nào, vì giải pháp rồi cũng sẽ thay đổi. Khi bạn học thêm, khi cộng tác và thảo luận với engineering và design, có thể bạn sẽ pivot giải pháp.

Phần này chỉ để đầu óc bắt đầu nghĩ về giải pháp có thể là gì, chứ không đòi bạn phải biết chắc giải pháp sẽ là gì (theo video đăng ngày 30/07/2022).

## 7. Use cases và jobs to be done

Tiếp theo là use cases. Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), use cases rất quan trọng vì chúng phải truyền đạt trực tiếp và thật rõ ràng cách một người sẽ dùng sản phẩm của bạn để đạt được một điều gì đó: jobs to be done của người dùng là gì. Có thể bạn đã nghe tới framework jobs to be done; chị mô tả nó là cách một người hoàn thành những tác vụ cụ thể bằng một sản phẩm cho trước.

Chị tra định nghĩa use case cho rõ và đọc lên: use case là mô tả các cách người dùng tương tác với một hệ thống hay sản phẩm. Template có link tới một bài viết về jobs to be done; theo chị (video đăng ngày 30/07/2022), đọc bài đó để hiểu framework vận hành thế nào sẽ giúp bạn biết cách viết các câu use case.

Dòng hướng dẫn của phần Use cases trong template, kèm khung câu chị gõ vào:

```
What are some of the most important ways in which a customer will use the product? What are the jobs to be done?

As a [user], I want to do [xyz]
```

Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), bạn viết use cases bằng cách diễn đạt nào cũng được, nhưng nếu thấy khó thì có thể dùng framework jobs to be done với khung "As a user, I want to do X, Y, Z". Bạn có thể muốn định nghĩa user là ai: với TikTok, có thể là "as an influencer", "as a business" nếu đang quảng cáo trên TikTok, hay "as a consumer" nếu chỉ xem nội dung. Chị thì cứ ghi "as a user".

Đó là một cách viết use case rất, rất, rất đơn giản, và nó khá giống việc viết user story. Theo chị (video đăng ngày 30/07/2022), user story sẽ rất có ích ở phần requirements cụ thể về sau: nếu bạn viết use cases theo khung này thì việc viết requirements sẽ dễ hơn một chút. Nhưng bạn cũng có thể viết requirements theo bất kỳ cách nào khác.

Ví dụ cách chị đôi khi viết cho TikTok, ở góc nhìn người tạo video trên app, và dòng này hiện trong template ở đầu phần kế tiếp:

```
As a creator, I want to share my tiktok videos with other social apps, so that I can easily redistribute my content.
```

Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), không có một format chính thức "đúng" nào để viết use cases. Bạn có thể viết thành một danh sách bullet, và thực ra đó là cách chị thường làm. Đừng làm phức tạp: hãy nghĩ người dùng của bạn phải làm được những gì, rồi viết ra thành một danh sách bullet.

Hai cách viết use cases Anika nêu (video đăng ngày 30/07/2022): khung "As a [user], I want to do [xyz]" giúp viết requirements dễ hơn về sau, còn danh sách bullet là cách chị thường dùng; không có format nào là chính thức.

## 8. Value proposition và value proposition canvas

Tiếp theo là value proposition. Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), ở đây bạn nghĩ về lợi ích, về cái "vì sao": vì sao người ta dùng sản phẩm này, bạn đang mang lại lợi thế, giá trị hay lợi ích gì cho họ. Khi nghĩ về giá trị, bạn phải tính tới đối thủ: người ta nhìn vào value prop khi cân nhắc dùng các sản phẩm làm những việc tương tự nhau. Hãy luôn nghĩ vì sao một khách hàng sẽ chọn sản phẩm của bạn thay vì sản phẩm của đối thủ.

![Phần Value Proposition của template với dòng hướng dẫn, khung We help X do Y by doing Z và hình value proposition canvas](https://homus.dev/photos/8cDuyaOvits-1503.jpg)

Phần Value Proposition: câu hỏi hướng dẫn, khung "We help [X] do [Y] by doing [Z]" và một hình value proposition canvas (Product với Benefits, Features, Experience; Customer với Wants, Needs, Fears; ô Substitutes); phía trên còn dòng use case ví dụ cho creator TikTok (template trong video đăng ngày 30/07/2022).

Phần Value Proposition của template:

```
What benefit/ value will this deliver to customers? What edge do you have over competitors?  Why would a customer choose this product? Read more here and download Value Prop Canvas here
We help [X] do [Y] by doing [Z]
```

Chị nói có một khung tương tự jobs to be done để viết value prop: "we help user do something by doing something else". Ví dụ TikTok chị đưa ra (video đăng ngày 30/07/2022): nhóm giúp creator dễ dàng tạo và phân phối video ngắn bằng cách cho họ hoàn tất toàn bộ quy trình sản xuất video ngay trong app TikTok. Đây chỉ là ví dụ value prop cho creator; chị nói nó thực ra không khác gì Instagram, chị không đầu tư nhiều suy nghĩ vào nó, chỉ để đưa một ví dụ cụ thể hơn về cách viết, để người xem liên hệ với một sản phẩm đã biết.

Nếu vẫn khó nghĩ ra value proposition, Anika rất khuyên làm một value proposition canvas (video đăng ngày 30/07/2022). Chị là người rất ủng hộ business model canvas: một trang giấy buộc bạn ghi ý tưởng về một doanh nghiệp ra một cách rất cô đọng, với các ô nhỏ giúp bạn hình dung mọi thứ cần nghĩ tới. Value proposition canvas cũng tương tự.

Template có link tới một bài viết giải thích value proposition canvas là gì, và theo chị bạn có thể tải một bản chỉnh sửa được của canvas từ đó (chị nói là chị tin như vậy). Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), canvas giúp bạn xác định các feature của sản phẩm, trải nghiệm sản phẩm mang lại và lợi ích của nó; rồi đối chiếu với điều khách hàng thực sự cần, điều họ muốn và có thể cả điều họ không muốn; và những sản phẩm thay thế hay đối thủ mà họ có thể cân nhắc.

## 9. Target personas: primary và secondary

Tiếp theo là target personas: khách hàng của bạn là ai, bạn build cho ai. Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), bạn thật sự cần biết mình build cho ai, vì điều đó thường quyết định hướng đi của sản phẩm và cả trải nghiệm. Ví dụ, một influencer hay content creator sẽ muốn trải nghiệm TikTok hơi khác so với người chỉ xem nội dung. Tương tự, một doanh nghiệp sẽ muốn những công cụ khác để quảng cáo và làm video tài trợ, so với một creator chỉ đăng video lên tài khoản của mình.

![Phần Target personas, Goals and Success criteria, User experience và Designs/flows trong template](https://homus.dev/photos/8cDuyaOvits-1743.jpg)

Phần Target personas định nghĩa primary và secondary persona; bên dưới là Goals and Success criteria với ví dụ ban đầu "Increase mobile product adoption by 20% over the next 6 months", rồi User experience, Designs/ flows và Competitor analysis (template trong video đăng ngày 30/07/2022).

Phần Target personas của template:

```
Who is the ideal customer you are building this product for? Describe who they are and how they will benefit.
Primary persona: the main customer who will benefit, and who you are building the product for
Secondary persona: other customers who will benefit, but are not your immediate or direct focus
```

Theo chị (video đăng ngày 30/07/2022), hãy nghĩ xem primary persona của bạn là ai: người hưởng lợi chính từ sản phẩm, về cơ bản là người bạn build cho. Một ví dụ khác: nếu bạn build cho developer, có một sản phẩm mà developer sẽ dùng, thì trải nghiệm developer mong đợi và cần rất khác so với một người hoàn toàn không rành kỹ thuật.

Nhưng khi nghĩ về điều primary persona muốn, đừng quên secondary personas (theo video đăng ngày 30/07/2022). Khách hàng chính có thể tương tác với những người khác; những người này có thể không ở trong sản phẩm nhiều bằng primary persona, nhưng họ có thể biết tới vài khía cạnh của nó, hoặc phải làm việc cùng primary persona để hoàn thành một tác vụ. Đừng bỏ qua secondary personas: hãy vẫn nghĩ về họ và ghi lại, nhưng họ không phải trọng tâm trực tiếp của sản phẩm, và trải nghiệm sản phẩm nên phục vụ primary persona.

Với TikTok, chị nói rõ đây là chị tự giả định (video đăng ngày 30/07/2022): chị nghĩ TikTok có hai persona, người xem và creator. Chị cho rằng có lẽ cả hai đều là primary persona, vì nếu không ai tạo nội dung thì không ai xem được, và nếu không ai xem thì người ta sẽ không tạo nội dung; nó gần như một kiểu marketplace kỳ lạ, cần cả hai bên. Còn secondary persona trên TikTok, theo chị, có lẽ là các doanh nghiệp, và có thể cả nhạc sĩ, nghệ sĩ, vì có rất nhiều âm nhạc được gắn vào app TikTok.

## 10. Goals and success criteria: lật problem thành goal

Tiếp theo là goals and success criteria: bạn có những mục tiêu gì cho sản phẩm này. Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), hãy nghĩ lại các vấn đề bạn đã viết ở phần trước và cân nhắc những goal nào sẽ giúp giải các vấn đề đó. Bạn gần như có thể lật ngược problem để biến nó thành goal.

Ví dụ của chị (video đăng ngày 30/07/2022): nếu problem là khách hàng đang rời bỏ sản phẩm và churn rate hiện là 20%, thì goal có thể là tăng customer retention thêm 20%. Theo chị, đó là thứ đo được rất rõ, và chị nghĩ đo được là điều thực sự quan trọng với goal.

Ngoài loại goal đó, bạn cũng có thể có success criteria (theo video đăng ngày 30/07/2022): số khách hàng dùng một sản phẩm, một mức usage volume bạn mong muốn, hay một mục tiêu doanh thu cụ thể cho sản phẩm. Hãy nghĩ về các problem rồi lật chúng lại để xem có thể giải chúng thế nào, và viết điều đó thành goal.

Chị gõ thêm ý này vào dòng hướng dẫn của template, và đổi ví dụ của phần này:

```
What should this product initiative achieve? What does a successful product look like? What are you aiming for? Think about your problems, and reverse them into go
Example: Increase customer retention by 20%
```

![Phần Goals and Success criteria khi Anika đang gõ thêm câu Think about your problems, and reverse them into go](https://homus.dev/photos/8cDuyaOvits-2123.jpg)

Lúc Anika đang gõ thêm câu "Think about your problems, and reverse them into go..." vào phần Goals and Success criteria; ví dụ đã đổi thành "Increase customer retention by 20%" (template trong video đăng ngày 30/07/2022).

Chị tóm lại bằng một câu (video đăng ngày 30/07/2022): nếu problem là churn thì goal có thể là retention.

## 11. User experience: một danh sách bullet và link tới design

Tiếp theo là user experience. Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), bạn sẽ làm rất nhiều việc về user experience, hy vọng là cùng với một designer, và đó sẽ là một workflow riêng. Nhưng chị nghĩ trong requirements document vẫn nên ít nhất chạm tới trải nghiệm. Việc chính ở đây là link ra các tài liệu khác: design doc, concept, user flow, mock-up, tất cả những thứ đó. Ai quan tâm thì có thể vào xem, vì design và tài liệu design thường khá đồ sộ, và theo chị cũng nên như vậy.

Template ghi cho phần này:

```
User experience
How will customers discover, access and interact with the product? Create a bullet list of the main parts of the experience.

Designs/ flows
Refer to any mockups, concepts, storyboards, user journey flows, low fidelity designs (Figma or Miro links are appropriate).
```

Theo chị (video đăng ngày 30/07/2022), trong requirements document, ít nhất là lúc đầu, đặc biệt là khi bạn chưa bắt đầu làm design hay mock-up ban đầu nào, để truyền đạt cho designer bạn hình dung trải nghiệm ra sao, hãy cứ viết ra một danh sách bullet point về user experience.

Với TikTok, chị nêu (ví dụ trong video đăng ngày 30/07/2022): trải nghiệm mobile app phải thật sự quan trọng trên mọi loại thiết bị; phải có cách rõ ràng để người dùng duyệt video, rồi tạo và chỉnh sửa video; và phải có chỗ để quản lý tài khoản. Khá đơn giản, nhưng về user experience, chị sẽ nói các phần khác nhau của sản phẩm được chia ra thế nào.

Nếu bạn thật sự chưa biết user experience trông ra sao, theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), thành thật mà nói cũng không sao. Cứ để trống, vì bạn sẽ viết requirements, sẽ có nhiều thảo luận và cộng tác với designer để dùng requirements đó design sản phẩm, và bạn có thể quay lại phần này sau. Nhưng nếu có ý tưởng ban đầu nào về trải nghiệm, hãy viết ra đây, có khi kèm một bản sketch hay mock-up nhỏ bạn tự làm, vì đây hoàn toàn là chuyện giao tiếp, đưa mọi ý tưởng của bạn ra giấy để người khác có thể phản hồi trên đó. Theo chị, về cơ bản đó là thứ tạo nên một sản phẩm tuyệt vời: khi mọi người cộng tác với chuyên môn và góc nhìn khác nhau của mình.

Cách Anika gợi ý xử lý phần User experience (video đăng ngày 30/07/2022): vài bullet về các phần chính của trải nghiệm (ví dụ TikTok của chị) và link ra tài liệu design đầy đủ.

## 12. Competitor analysis và PRD như một repository

Tiếp theo là competitor analysis. Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), giống user experience và design, có lẽ bạn sẽ làm rất nhiều research đối thủ, có khi trước cả lúc bắt đầu viết requirements chính thức. Vì khi có một ý tưởng, hay có một vấn đề và đang tìm giải pháp, việc đầu tiên bạn làm là tự hỏi: có ai khác đang giải vấn đề này không? Và bạn dễ gặp những đối thủ đã thử giải các vấn đề tương tự.

Nên nhiều khả năng bạn đã làm research rồi, và có lẽ đã ghi phân tích ở một chỗ khác (theo video đăng ngày 30/07/2022): trên Miro, trong một slide deck, một spreadsheet nếu bạn đang so sánh nhiều thứ, hay một Google Doc. Cứ link ra phần phân tích đối thủ đó.

![Phần Competitor analysis và Key features and releases trong template](https://homus.dev/photos/8cDuyaOvits-2443.jpg)

Phần Competitor analysis có thêm dòng "List competitors and an overview of their offering as it relates the problem you are trying to solve"; bên dưới là Key features and releases với khung Release phase 1 gồm Feature A, B, C (template trong video đăng ngày 30/07/2022).

Phần Competitor analysis của template:

```
Summarise key findings from competition analysis. You can link out to to any detailed competitive research. Indicate how this product positions itself against the competition.
List competitors and an overview of their offering as it relates the problem you are trying to solve
```

Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), việc chính trong product requirements doc là, thứ nhất, nêu tên các đối thủ. Lý do khác để chị đặt competitor analysis thành một phần trong tài liệu mà không đi quá chi tiết là: requirements doc lý tưởng nên đóng vai trò một kiểu repository, bạn muốn mọi thứ ở một chỗ. Các phần của tài liệu sẽ link ra những tài liệu khác chứa đầy đủ chi tiết, và như thế là ổn. Nhưng nếu chị là người quan tâm tới requirements của một sản phẩm, chị có lẽ sẽ muốn hiểu người khác làm việc này thế nào.

Vì vậy, theo chị (video đăng ngày 30/07/2022), hãy giúp người đọc dễ thở hơn bằng cách link tới phần việc bạn đã làm. Nó cũng giúp người khác khỏi phải hỏi đi hỏi lại bạn cùng một câu: bạn đã xem requirements chưa, đã có design cho cái này chưa, khách hàng mục tiêu là ai. Bạn đã trả lời tất cả trong requirements doc, và nó là repository trung tâm cho những thứ đó.

## 13. Key features and releases

Tiếp theo là key features and releases. Tới đây, theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), ta mới thật sự bước vào requirements và capability của sản phẩm. Chị chỉ ra rằng suốt tài liệu cho tới điểm này, chưa phần nào nói về functionality hay feature, hay các product requirements cụ thể. Lý do là có rất nhiều việc phải làm để research và hiểu thị trường, khách hàng, đối thủ, vùng vấn đề của bạn; khối việc đó đi trước toàn bộ phần requirements.

Chị nói bạn có thể tách phần này thành nhiều tài liệu khác nhau, nhưng chị thích để tất cả trong một, vì feature sẽ dễ hiểu hơn nhiều khi người đọc nắm cả bối cảnh đó (theo video đăng ngày 30/07/2022). Giờ thì cuối cùng cũng tới functionality thật sự.

Phần features and releases là bản tóm tắt các capability sản phẩm sẽ có. Theo chị (video đăng ngày 30/07/2022), nếu có ý tưởng về cách chia các đợt release thì bạn có thể nói qua ở đây; không bắt buộc, bạn có thể chỉ liệt kê rằng sản phẩm sẽ làm tất cả những việc này.

Một đoạn của phần Key features and releases trong template:

```
Provide an organized list of features and how the will be broken up into different releases. Outline any phases/ versions relevant to launching the product. Think about the value proposition of each phase and how launch plans can leverage these.
Release phase 1
- Feature A
- Feature B
- Feature C

Release phase 2
```

Với TikTok, chị viết (ví dụ trong video đăng ngày 30/07/2022): trên app mobile TikTok, người dùng có thể duyệt video, tìm kiếm video, chia sẻ video, bình luận video, tạo video, chỉnh sửa video ngay trong app, và doanh nghiệp có thể quảng cáo. Chị nói phần này đúng nghĩa là các functionality bạn muốn app có, viết ở mức tóm tắt cấp cao.

Nếu bạn có ý tưởng kiểu "đây là thứ nhóm muốn release đầu tiên, đây là thứ release thứ hai" và muốn xây dần qua các đợt release, bạn có thể chia chúng ra ở đây (theo video đăng ngày 30/07/2022). Theo Anika, release sẽ thay đổi, feature cũng có thể thay đổi khi bạn viết requirements chi tiết, nên đừng lo quá: đây chỉ là bản cắt đầu tiên, đưa ý tưởng ban đầu ra khỏi đầu và lên giấy, rồi quay lại tinh chỉnh. Nó là một vòng lặp liên tục cho tới khi bắt đầu build; và ngay cả khi đã build, sẽ có những thứ nảy ra khiến bạn phải chỉnh, và có thể bạn sẽ chỉnh nhiều thứ trong lúc build.

## 14. Bảng user stories and requirements: cột Feature

Tiếp theo, chị nói "last but not least" (chị thu nhỏ màn hình một chút), là user stories and requirements. Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), đây là chỗ bạn viết cực kỳ cụ thể về từng feature mà sản phẩm sẽ có, tất cả các user story hay jobs to be done mà feature đó phải giúp làm được, rồi chi tiết requirements về chính xác những gì feature đó phải có.

Chị đi qua bảng và nói chị đã chỉnh vài chỗ trong bảng này so với phiên bản 2021 của requirements doc, và có lý do rất rõ cho việc đó (theo video đăng ngày 30/07/2022). Bảng có năm cột: Feature, User story, Requirement/s, Example UI, Release.

![Bảng User stories and requirements với năm cột và bảy feature của ví dụ TikTok](https://homus.dev/photos/8cDuyaOvits-2803.jpg)

Bảng User stories and requirements với năm cột Feature, User story, Requirement/s, Example UI, Release; cột Feature đã có bảy dòng từ 1. Installation tới 7. Analytics (template trong video đăng ngày 30/07/2022).

Cột đầu tiên là feature. Theo chị (video đăng ngày 30/07/2022), khi mới bắt đầu dựng bảng, nghĩ ngay xem mình có những user story nào có thể khá choáng, vì như thế đã khá chi tiết. Nên hãy lùi lại một bước và nghĩ về sản phẩm: nếu là một mobile app, hãy hình dung app đó trong đầu và nghĩ về những việc rất cấp cao nó phải làm.

Chị lấy ví dụ, nói thật thì app nào cũng vậy, nhưng cứ dùng TikTok (ví dụ trong video đăng ngày 30/07/2022). Bạn sẽ phải tải app về, nên chị ghi đó là một feature: installation, thực ra là installation and discovery. Thứ hai, người dùng có lẽ phải tạo tài khoản, nên account creation là một feature. Bạn có thể nghĩ installation đơn giản, account creation đơn giản; nhưng để đưa cho engineer bộ requirements chi tiết nhất, bạn sẽ phải chia mọi thứ thành các hạng mục khá nhỏ. Installation có lẽ sẽ có nhiều thứ bên dưới, tạo tài khoản cũng vậy, nhưng bạn có thể gom chúng lên dưới một feature.

Tiếp theo có lẽ là login page. Với TikTok (ví dụ trong video đăng ngày 30/07/2022), bạn cần tạo và chỉnh sửa video; chị nói có thể tách thành hai feature, nhưng chị gộp làm một. Thứ năm là duyệt video. Thứ sáu là quản lý profile, và có lẽ cần quản lý settings. Thứ bảy là analytics. Chị thêm luôn dòng manage settings vào bảng, và nói bạn có thể tiếp tục, làm danh sách đầy đủ tới mức nào tuỳ bạn.

Bảy dòng đầu của cột Feature trong ví dụ của chị:

```
1. Installation
2. Account creation
3. Login page
4. Create and edit video
5. Browse videos
6. Manage profile
7. Analytics
```

## 15. Cột User story: chia nhỏ từng feature

Cột tiếp theo là user story. Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), hãy nghĩ về feature và việc người dùng sẽ làm với feature đó. Với installation, là người dùng chị muốn gì? "As a user, I want to easily download and install the app on my mobile device." Khá đơn giản. Requirements cho nó có thể gồm một requirement riêng về việc app phải có trên những thiết bị nào, và có thể một requirement về cách nâng cấp diễn ra: "As a user, I want to upgrade my app when there are new features available", đại loại vậy.

Chị nói chị đang nghĩ tại chỗ và đây không phải những ví dụ hay, nhưng chị hy vọng người xem hiểu cách chị chia nhỏ. Theo chị (video đăng ngày 30/07/2022), hãy đi qua từng feature và nghĩ về mọi thứ một người có thể cần làm.

![Bảng user stories với ba story cho Installation, một cho Account creation và hai cho Browse videos](https://homus.dev/photos/8cDuyaOvits-3343.jpg)

Cột User story sau khi điền: ba story 1.1 tới 1.3 cho Installation, story 2.1 cho Account creation, 3.1 cho Login page và hai story 5.1, 5.2 cho Browse videos (template trong video đăng ngày 30/07/2022).

Một đoạn của cột User story khi đó:

```
1.1 As a [user], I want to easily install the [app] on my mobile device
1.2 As a [user], I want the [app] to work across my different devices
1.3 As a [user], I want to upgrade my app when there are new features available.
2.1 As a [user], I want to create an account, so that I can [xyz]
3.1 As a [user], I want to create
5.1 As a [user], I want to search for videos using different filters
5.2 As a [user], I want videos recommended to me that meet my preferences
```

Với login page, theo chị (ví dụ trong video đăng ngày 30/07/2022), hiển nhiên bạn muốn đăng nhập được, muốn lấy lại được username, muốn đặt lại được mật khẩu; có lẽ đó là những việc chính bạn làm trên một login page.

Chị bỏ qua số bốn và làm số năm vì dễ: là người dùng, bạn muốn duyệt video. Story đầu: "As a user, I want to search for videos using different filters." Story khác cho duyệt video: "As a user I want videos recommended to me that meet my preferences." Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), cả hai đều thuộc duyệt video nhưng được làm theo hai cách rất khác nhau: một là người dùng chủ động đi tìm video cụ thể bằng tiêu chí và bộ lọc cụ thể, cái kia là video được đưa tới người dùng. Chị xếp cả hai vào "duyệt video".

Chị nói thêm điều chị quên nhắc (video đăng ngày 30/07/2022): ở đây không có đúng sai. Bạn có thể phân loại theo nhiều cách khác nhau; đây là phương pháp giúp ích cho chị.

## 16. Cột Requirements: càng chi tiết càng tốt

Cột tiếp theo là requirements. Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), hãy lấy từng user story và cố viết chi tiết hết mức có thể những gì người build và người design cần biết. Hãy thực sự thử thách bản thân để nghĩ tới mọi cân nhắc khác nhau đi kèm việc một người dùng làm được tác vụ cụ thể đó.

Installation có lẽ tương đối đơn giản, nên chị quay sang account. Story: "As a user, I want to create an account so that I can", chị ngập ngừng "I don't know", có lẽ là dễ dàng quay lại app và được lưu preference. Requirements cho nó (ví dụ trong video đăng ngày 30/07/2022): thứ nhất, cho phép người dùng tạo tài khoản bằng các tài khoản mạng xã hội có sẵn, rồi bạn có thể nêu cụ thể đó là những tài khoản nào. Chị nói có những dòng thực ra thuộc login, nhưng bạn có thể viết "user must set password"; bạn cũng có thể diễn đạt requirement theo kiểu đó.

Chị viết tiếp (ví dụ trong video đăng ngày 30/07/2022): người dùng phải đặt password và username. Có thể có validation ở đây để kiểm tra người dùng có thật sự đặt username không, hay chỉ định dùng địa chỉ email; có thể bạn không muốn cho tạo tài khoản mà không có username, nên bạn nêu cụ thể các trường bắt buộc: email, password và username. Bạn có thể ghi thêm: người dùng được gửi email xác minh khi tạo tài khoản.

Ô Requirement/s của dòng Account creation sau khi chị sửa:

```
- User can create account using existing social media accounts
- User must set password and username
- User is sent a verification email
```

Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), những thứ như tạo tài khoản, installation, login page khá chuẩn trong ngành, và đó là lý do chị dùng chúng, vì chị có thể nghĩ ra ví dụ tức thì. Nhiều thứ trong đó có lẽ đã khá rõ: sẽ có những cách khá chuẩn để đội phát triển đi qua quy trình installation, những thực hành khá chuẩn về điều cần có khi ai đó tạo tài khoản, như phải có password, phải có một địa chỉ email. Một số thứ sẽ hiển nhiên, nhưng viết chúng ra thật sự không có hại gì. Còn những feature mới, bạn tạo từ con số không, mới là thứ đòi hỏi requirements rất chi tiết.

Nên chị chuyển sang một feature như vậy: duyệt video. Với story "As a user, I want to search for videos using different filters", requirement đầu là người dùng có thể duyệt video trên một trang riêng. Chị nói có thể gọi đó là For You page như trên TikTok, còn trên Instagram là trang explore (theo video đăng ngày 30/07/2022). Sau đó bạn có thể ghi For You page hỗ trợ tìm theo từ khoá và một bộ tuỳ chọn lọc, rồi "filtering options include" và định nghĩa một loạt trường người dùng có thể tìm theo, cứ thế tiếp tục.

![Bảng user stories với requirements đã điền cho Account creation và Browse videos](https://homus.dev/photos/8cDuyaOvits-3843.jpg)

Ô Requirement/s của Account creation và Browse videos sau khi Anika gõ: tạo tài khoản bằng mạng xã hội, đặt password và username, email xác minh; trang For you page riêng, tìm theo từ khoá và bộ lọc, "Filtering options include:" còn để trống (template trong video đăng ngày 30/07/2022).

Ô Requirement/s của dòng Browse videos lúc đó:

```
- User can browse videos on a dedicated page (For you page)
- For you page supports keyword search and a set of filtering options
- Filtering options include:
```

## 17. Cột Example UI: cho xem thay vì chỉ viết

Cột tiếp theo là thứ chị mới thêm vào phiên bản này của tài liệu. Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), có lẽ bạn không thấy nó trong nhiều requirements doc, nhưng chị thấy nó hiệu quả rất, rất tốt: nó giúp bạn định hình suy nghĩ, và giúp cả designer lẫn developer. Không phải lúc nào cũng làm được, nhưng chị nghĩ nếu bạn làm research thì làm được.

Cột này tên là Example UI. Theo chị (video đăng ngày 30/07/2022), đôi khi rất khó diễn đạt chính xác một feature phải làm gì, nhưng vẽ ra và hình dung nó thì dễ hơn nhiều. Đôi khi bạn chỉ cần nguệch ngoạc một màn hình trông thế nào là người kia hiểu, thay vì phải viết bằng lời. Cả hai đều quan trọng và hữu ích, và chúng kết hợp với nhau rất tốt.

Chị thêm cột này để khi bạn mô tả requirements cho một thứ như For You page (trang duyệt video có lẽ là ví dụ tốt), nếu bạn đưa được một ví dụ cho điều mình muốn nói thì giao tiếp với designer và developer sẽ dễ hơn rất nhiều (theo video đăng ngày 30/07/2022). Nhiều khả năng bạn đã đang research, với đối thủ hay trên thị trường nói chung, xem một thứ như vậy có thể hoạt động thế nào, nên đưa thêm ví dụ và design mẫu vào tài liệu không tốn thêm bao nhiêu công.

Ví dụ chị đưa ra (video đăng ngày 30/07/2022): nếu chị build app TikTok từ đầu và có requirement này, chị sẽ xem các app mạng xã hội khác xử lý chức năng duyệt video thế nào. Giả sử chị đang cố giải thích trong requirement này cách bộ lọc hoạt động; chị có thể chụp một đoạn màn hình cách một app khác làm bộ lọc và dán vào cột Example UI làm tham chiếu. Chị nói đó không phải sao chép, mà là một điểm tham chiếu, nhưng nó truyền đạt ý tưởng rất rõ và cũng cho design một hình dung tốt về cái gì hiệu quả, cái gì không, và một thứ có thể được thể hiện ra sao.

Chị coi cột Example UI là thứ bổ sung cho requirement viết bằng chữ (theo video đăng ngày 30/07/2022). Nếu không tìm được ví dụ nào sẵn có thì tự mock-up, tự sketch. Có trường hợp bạn để trống: chẳng hạn bạn có thể không cần diễn đạt quá chi tiết hay bằng UI việc tạo tài khoản hay login page trông thế nào, vì chúng khá chuẩn trong ngành. Nhưng nó có thể là một công cụ rất hữu ích nếu đó là thứ bạn tạo từ đầu.

Ý tưởng cột Example UI theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022): bên cạnh requirement viết bằng chữ là một ảnh chụp tham chiếu từ app khác hoặc một sketch tự vẽ; với tính năng chuẩn như login có thể để trống.

## 18. Release, release plan, out of scope và decision tracker

Cột cuối là release, khá dễ hiểu: bạn ghi requirement này thuộc đợt release nào. Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), đây có thể không phải thứ bạn biết ngay. Có lẽ bạn cần chốt requirements, rồi nghĩ xem đâu là must have, đâu là nice to have cho từng đợt release; khi đã có câu trả lời, bạn gán từng requirement và từng story vào một release cụ thể.

Tiếp theo là phần release plan. Chị nói phần này không bắt buộc, chỉ là một cách khác để trình bày requirements, và chị có lẽ sẽ đổi tên nó thành requirements per release (outline bên trái sau đó hiện "Requirements per release"). Theo chị (video đăng ngày 30/07/2022), đây là một cách khác để thể hiện bảng ở trên: thay vì bắt đầu bằng feature rồi mới gán release, có thể bạn đã nắm rất rõ mỗi release phải làm gì, nên bạn phân loại các story theo release. Có lẽ vẫn đáng ghi feature mà mỗi story thuộc về, nhưng chủ yếu là cách nào hợp với bạn để phân loại functionality: theo feature, vì bạn chưa biết mỗi release gồm gì; hay theo release, vì bạn đã hình dung rõ release đó gồm gì và vấn đề cần giải cho khách hàng trong release đầu tiên.

Gần xong rồi, chị nói. Hai phần cuối là out of scope và questions and decision tracker, theo chị đều dễ hiểu. Theo Anika (video đăng ngày 30/07/2022), hãy nói rõ sản phẩm này không làm gì. Nếu có những thứ cụ thể bạn cố ý bỏ ra, hãy ghi vào đây để người khác khỏi thắc mắc vì sao thiếu một thứ. Rồi khi có câu hỏi nảy ra hay những quyết định thật lớn được đưa ra, hãy ghi lại.

![Phần Out of scope và Questions and decision tracker với bảng Date, Question/ Decision, Answer](https://homus.dev/photos/8cDuyaOvits-4143.jpg)

Hai phần cuối của template: Out of scope, và Questions and decision tracker với bảng ba cột Date, Question/ Decision, Answer (template trong video đăng ngày 30/07/2022).

Hai phần cuối của template:

```
Out of scope
Be clear about the boundaries of the initiative and what is and isn't in scope.

Questions and decision tracker
Keep track of any open questions and decisions that need to be made. Some decisions have tradeoffs - document these here so people know that the discussions have happened and there is awareness of the tradeoffs.

Date | Question/ Decision | Answer
```

Theo chị (video đăng ngày 30/07/2022), bạn không nhất thiết phải ghi các quyết định trong tài liệu này, có thể ghi ở chỗ khác. Nhưng một lần nữa, chị thích có mọi thứ ở một chỗ. Chị thừa nhận như thế có thể làm tài liệu dài kinh khủng, nhưng chị vẫn thích vậy hơn là phải chuyển qua lại giữa cả triệu trang và tab. Hãy nhớ ghi lại các quyết định đã đưa ra, vì có lẽ bạn sẽ quên vì sao mình quyết định làm hay không làm một việc.

Đó là hết tài liệu. Anika nói chị hy vọng người xem thấy nó hữu ích và cảm ơn mọi người đã xem tới đây.

## Nguồn và liên kết

- Tên gốc: HOW TO write Product Requirements for Product Managers | FREE 2022 template and walkthrough
- Sự kiện: [YouTube](https://homus.dev/events/youtube)
- Video gốc: [https://www.youtube.com/watch?v=8cDuyaOvits](https://www.youtube.com/watch?v=8cDuyaOvits)

- Kênh YouTube Anika Rani (Anika Rani): [youtube.com/channel/UCXAAStBE079ib_0dypkhKUg](https://www.youtube.com/channel/UCXAAStBE079ib_0dypkhKUg)

Nguồn: https://homus.dev/talks/how-to-write-product-requirements-for-product-managers-free-2022-template-and-walkthrough · cập nhật 2026-11-12
