Năm metric một quỹ VC B2B xem khi thẩm định startup

Susan Liu (Scale Venture Partners) kể năm metric quỹ xem khi thẩm định startup SaaS: net new ARR, magic number, gross margin, return, tiền mặt (video 2017).

Đã duyệt độc lập · cập nhật 13/11/2026 · 10 min

1. Hai người trong tập này

Đây là tập 31 của The Startup Tapes, loạt phỏng vấn do Scale Venture Partners làm. Phần mô tả của video (đăng ngày 02/02/2017) giới thiệu Scale Venture Partners là một nhà đầu tư vào phần mềm B2B, và nói rằng Susan Liu xem xét hàng trăm startup mỗi năm cho quỹ này. Người hỏi là Tim Anglade, Executive in Residence tại Scale Venture Partners; người trả lời là Susan Liu. Thẻ tên ở đầu video ghi chức danh của chị là Vice President tại Scale Venture Partners (theo video đăng ngày 02/02/2017).

Tim Anglade và Susan Liu đứng nói chuyện ở hành lang văn phòng, có thẻ tên hai người
Cảnh mở đầu: Tim Anglade (Executive in Residence) và Susan Liu (Vice President), cả hai ở Scale Venture Partners theo thẻ tên trong video đăng ngày 02/02/2017.

Tim mở đầu bằng câu hỏi chị đã làm ở Scale bao lâu. Susan trả lời là hơn bốn năm một chút, chị đang bước vào năm thứ năm (theo video đăng ngày 02/02/2017). Tim hỏi lại: và giờ chị là VP rồi, đúng không? Chị xác nhận là đúng. Tim tả công việc của chị là xem tất cả các công ty đang đổ về và giúp cả nhóm tìm ra nên đầu tư vào đâu và không nên đầu tư vào đâu.

Chữ the Startup Tapes lớn chồng lên cảnh hai người đi trong văn phòng
Tên loạt phỏng vấn, The Startup Tapes, hiện chồng lên cảnh hai người đi qua văn phòng.

2. Hàng trăm công ty, vài chục deep dive

Tim hỏi một năm bình thường thì công việc đó trông thế nào. Anh đoán rằng với một quỹ VC như Scale, con số là hàng trăm, hàng nghìn công ty mà chị và đồng nghiệp xem theo cách này hay cách khác. Susan đồng ý, rồi nói rõ hơn: chị và đồng nghiệp ở Scale thường xem hàng trăm công ty, rồi làm deep dive vào khoảng vài chục công ty, tuỳ năm (theo video đăng ngày 02/02/2017).

Hàng trăm công ty được xem Deep dive: khoảng vài chục, tuỳ năm
Hình 2.1Theo Susan Liu (video đăng ngày 02/02/2017): Scale xem hàng trăm công ty mỗi năm và làm deep dive vào khoảng vài chục công ty, tuỳ năm.

Tim tả lại giai đoạn đó từ phía founder: có thể công ty đang ở buổi gặp thứ hai và quỹ xin xem financials. Anh nói anh luôn tò mò, từ bên ngoài nhìn vào, chị và đồng nghiệp thật sự làm gì trong giai đoạn đó, vì tất cả những gì founder nhận được là một partner nói "bạn tuyệt lắm, chúng tôi rất muốn đầu tư, giờ cho chúng tôi xem bên trong đang diễn ra gì". Vậy chuyện gì xảy ra?

Susan trả lời rằng về financials, điều chị và đồng nghiệp ở Scale tìm là bảo đảm công ty đã có product market fit, và thường có một vài metric chị và đồng nghiệp xem (theo video đăng ngày 02/02/2017).

3. Chỉ số thứ nhất: net new ARR tăng qua từng quý

Metric đầu tiên Susan nêu là tăng trưởng ARR. Theo chị (video đăng ngày 02/02/2017), khi nhìn ARR của khoảng tám quý gần nhất, chị và đồng nghiệp muốn thấy net new ARR, phần ARR mới cộng thêm mỗi quý, tăng dần theo thời gian. Chị nói: bạn muốn thấy một đường cong như thế này.

Theo Susan (video đăng ngày 02/02/2017), đó thường là một dấu hiệu rất tốt: có nhiều demand cho sản phẩm của bạn, nhiều người quan tâm, nên công ty đang tăng trưởng rất nhanh. Tim nhắc lại cho rõ: đó là annual recurring revenue mà chị muốn thấy.

Susan Liu nói và đưa hai tay ra trong phòng họp
Susan Liu giải thích vì sao net new ARR tăng qua từng quý là một dấu hiệu tốt về demand (video đăng ngày 02/02/2017).

Tim hỏi một benchmark ước chừng: đâu là vùng rất tệ, đâu là vùng thật sự tuyệt vời với chị? Susan nói đó là một câu hỏi hay, và nhắc lại rằng bạn muốn net new ARR tăng theo thời gian. Ví dụ của chị (video đăng ngày 02/02/2017): giả sử quý trước bạn có 10,000 net new ARR; quý sau đó bạn muốn bảo đảm mình thêm được 20; rồi quý tiếp theo có thể là 40 hoặc 50. Bạn chỉ muốn cho thấy có một quỹ đạo tăng trưởng.

10,000 20 40 hoặc 50 Quý trước Quý sau Quý tiếp theo
Hình 3.1Ví dụ của Susan Liu về net new ARR (video đăng ngày 02/02/2017): 10,000 ở quý trước, thêm 20 ở quý sau, rồi có thể 40 hoặc 50.

4. Sales momentum cho bạn chỗ để sai

Tim nói điều đó rất hợp lý, và nêu cách anh nhìn: đây là thứ, theo chữ của anh, "kind of" đầu tiên cần xem, vì nếu bạn có sales momentum thì nó mua cho bạn rất nhiều tự do trước một quý tệ, một lần tuyển sai người, hay bất kỳ chuyện gì có thể xảy ra. Theo Tim (video đăng ngày 02/02/2017), nếu bạn có sales momentum đó, bạn có thể chịu được việc mắc khá nhiều sai lầm.

Tim Anglade vừa nói vừa ra dấu bằng hai tay, Susan Liu đứng nghe
Tim Anglade nói về sales momentum như một khoảng đệm trước một quý tệ hay một lần tuyển sai người (video đăng ngày 02/02/2017).

Rồi anh hỏi tiếp: chị còn xem những gì khác?

5. Chỉ số thứ hai: magic number và sales efficiency

Susan nói thứ khác chị thấy rất quan trọng với các doanh nghiệp SaaS là bảo đảm có sales efficiency tốt. Với Scale, metric chị dùng là magic number (theo video đăng ngày 02/02/2017).

Chị giải thích magic number làm gì (video đăng ngày 02/02/2017): dựa trên chi phí sales và marketing của quý trước, bạn đang thêm được bao nhiêu doanh thu mới cho quý sau. Nên có một sự cân bằng mong manh giữa khoản bạn chi cho sales và marketing và doanh thu mới bạn tạo ra. Theo chị, nó cũng gắn với ARR, vì đó là phần bookings của ARR.

Chi sales và marketing quý trước Doanh thu mới quý sau Chi 1 đô cho sales và marketing, tạo ra gần 1 đô doanh thu
Hình 5.1Magic number theo lời Susan Liu (video đăng ngày 02/02/2017): nhìn chi phí sales và marketing của quý trước so với doanh thu mới thêm được ở quý sau; Scale thường muốn thấy con số này bằng 1.

Theo Susan (video đăng ngày 02/02/2017), chị và đồng nghiệp thường muốn thấy magic number bằng 1. Tim hỏi: hiểu một cách trực quan thì con số đó nghĩa là gì? Chị giải thích: bằng 1 là nếu bạn chi một đô cho sales và marketing, bạn muốn tạo ra gần một đô doanh thu.

Tim Anglade giơ tay ra dấu khi hỏi, Susan Liu đứng nghe
Tim Anglade hỏi magic number bằng 1 có ý nghĩa trực quan gì (video đăng ngày 02/02/2017).

Chị nói thêm (video đăng ngày 02/02/2017): nếu công ty đang tăng tốc rất nhanh, kiểu như đang đầu tư thêm vào chi phí sales và marketing, con số này thường sẽ giảm xuống. Nhưng đó là điều Scale chờ đợi khi công ty lớn lên. Còn ở thời điểm đầu tư, chị và đồng nghiệp thường muốn thấy con số 1, và đó là metric chị tìm.

Tim tóm lại: vậy lại là cảm giác về tăng trưởng và quỹ đạo, để bạn không chỉ lo về... Susan nói nốt: không chi quá nhiều tiền. Theo chị (video đăng ngày 02/02/2017), đó là chỗ con số sales efficiency xuất hiện: bạn có tăng trưởng, nhưng không chi quá tay cho nó; tăng trưởng đến tự nhiên hơn một chút.

Tim xin đi sâu vào sales efficiency: đo thế nào, và benchmark tốt thường là bao nhiêu? Susan nhắc lại rằng như chị đã nói, magic number là một cách Scale theo dõi nó. Theo chị (video đăng ngày 02/02/2017), nhìn chung chị và đồng nghiệp muốn nó bằng 1 và cứ giữ quanh mức đó nếu được. Tim nói vậy là hợp lý.

6. Chỉ số thứ ba: gross margin ngang các công ty SaaS khác

Tim lại hỏi chị còn xem gì nữa. Susan nói hai thứ đứng đầu của Scale thật ra là tăng trưởng ARR và magic number, sales efficiency. Ngoài ra chị và đồng nghiệp còn xem gross margin (theo video đăng ngày 02/02/2017).

Theo Susan (video đăng ngày 02/02/2017), bạn muốn gross margin của mình ngang với các công ty SaaS khác, thường là khoảng 60, 70 phần trăm. Bạn muốn bảo đảm COGS không vượt tầm kiểm soát, vì điều rất quan trọng là có đủ tiền mặt: nếu không có tiền mặt thì về cơ bản bạn sẽ phá sản, và không ai muốn chuyện đó xảy ra.

COGS Gross margin: khoảng 60, 70% Doanh thu Mức "thường thấy" ở các công ty SaaS khác, theo Susan Liu
Hình 6.1Gross margin theo Susan Liu (video đăng ngày 02/02/2017): thường khoảng 60, 70 phần trăm, ngang các công ty SaaS khác; COGS không được vượt tầm kiểm soát.

Tim nói thêm ý của anh (video đăng ngày 02/02/2017): nếu với mức giá hiện tại bạn thật sự không giữ lại được margin, thì khó có chuyện điều đó thay đổi trong tương lai; bạn phải nằm trong một benchmark nhất định để có một doanh nghiệp tốt.

7. Chỉ số thứ tư: lợi nhuận tiềm năng cho quỹ

Tim chuyển sang một thứ mà anh cho là có lẽ không nói lên nhiều về sức khoẻ của công ty nhưng lại quan trọng với VC: lợi nhuận tiềm năng (potential return). Chị có xem nó khi xem một công ty không?

Susan nói Scale chắc chắn có xem potential return. Theo chị (video đăng ngày 02/02/2017), phần return hơi khó, vì chị và đồng nghiệp xem cả một loạt yếu tố cho nó: financials là một khía cạnh, Scale còn xem cả quy mô thị trường và những thứ tương tự. Về cơ bản, điều chị tìm là công ty của bạn có thể lớn tới mức nào, và dựa trên đó, quỹ có thể kiếm được bao nhiêu từ công ty.

Susan Liu nói trong phòng họp, cận cảnh
Susan Liu nói về mức return Scale kỳ vọng theo giai đoạn của công ty (video đăng ngày 02/02/2017).

Theo Susan (video đăng ngày 02/02/2017), nhìn chung return càng cao càng tốt, nhưng còn tuỳ giai đoạn. Nếu đầu tư vào một công ty giai đoạn sớm hơn, mức return chị và đồng nghiệp kỳ vọng cao hơn nhiều. Nếu công ty ở giai đoạn muộn hơn, mức return kỳ vọng thấp hơn một chút. Và Scale muốn có sự cân bằng: một số lượng nhất định công ty giai đoạn sớm và một số lượng nhất định công ty giai đoạn muộn.

Giai đoạn sớm hơn return kỳ vọng cao hơn nhiều Giai đoạn muộn hơn return kỳ vọng thấp hơn một chút Danh mục: một số công ty mỗi loại, cân bằng
Hình 7.1Theo Susan Liu (video đăng ngày 02/02/2017): return kỳ vọng tuỳ giai đoạn, và Scale muốn cân bằng giữa công ty giai đoạn sớm và giai đoạn muộn.

Tim nói vậy đó có thể là một cân nhắc tài chính không nói được bao nhiêu về sức khoẻ công ty của bạn, nhưng có thể khiến một VC bỏ qua một deal chỉ vì quỹ sẽ không có được một kết quả đủ lớn. Susan đồng ý (video đăng ngày 02/02/2017): nếu VC cảm thấy sẽ không có kết quả đủ lớn, và quỹ có một mô hình riêng mà công ty không khớp, thì nhiều khả năng VC đó sẽ không đầu tư.

Tim Anglade nói, hai tay chắp trước ngực, Susan Liu mỉm cười nghe
Tim Anglade nói về khả năng một quỹ khác nhận deal mà một VC bỏ qua (video đăng ngày 02/02/2017).

Tim nói tiếp (video đăng ngày 02/02/2017): nhưng có thể một VC khác, hay một tổ chức tài chính kiểu nào đó, sẽ nhận deal ấy, vì bạn đang làm tốt và bên đó không kỳ vọng mức return cao như vậy trên toàn bộ khoản đầu tư.

8. Chỉ số thứ năm: tiền mặt đủ cho ít nhất hai năm

Tim hỏi còn điều gì, cân nhắc nào, metric nào khác chị xem không. Susan nói chị còn xem tiền mặt (cash), vì khi Scale đầu tư vào một công ty, chị và đồng nghiệp muốn bảo đảm bạn không tiêu quá nhiều; một lần nữa, bạn không muốn công ty phá sản, và nếu hết tiền mặt thì bạn phá sản (theo video đăng ngày 02/02/2017).

Theo Susan (video đăng ngày 02/02/2017), với các công ty SaaS, bạn phải bỏ tiền ra để kiếm tiền. Nên khi đầu tư, Scale muốn bảo đảm tiền mặt sẽ đủ cho công ty ít nhất hai năm. Chị nói nhìn chung đó là lý do chị và đồng nghiệp dành nhiều thời gian xem các metric về sales efficiency và cả gross margin: để bảo đảm bạn sẽ không hết tiền.

Tim hỏi ý tưởng hai năm so với một năm là gì, vì anh biết các công ty có những mental model khác nhau về chuyện này. Susan nói đó là một câu hỏi rất hay.

Susan Liu giải thích bằng hai tay, Tim Anglade khoanh tay nghe
Susan Liu giải thích vì sao Scale nghĩ theo mốc hai năm cho tiền mặt (video đăng ngày 02/02/2017).

Theo Susan (video đăng ngày 02/02/2017), nhìn chung chị và đồng nghiệp nghĩ theo mốc hai năm, vì nếu bạn làm cho số tiền kéo dài được hai năm thì hy vọng công ty sẽ đủ lớn để gọi vốn ở mức định giá cao hơn, và đó là điều Scale tìm. Chị kể nhiều công ty, đặc biệt là trong vài năm gần đây tính tới lúc video đăng ngày 02/02/2017, đã gọi vốn sớm hơn một chút: gọi vốn sau một năm.

Chị nói gọi vốn được thường xuyên tới đâu còn tuỳ một tổ hợp yếu tố như thị trường vốn. Theo chị, vào lúc video đăng ngày 02/02/2017, việc gọi vốn đã dễ hơn một chút trong vài năm trước đó, và giờ đang khó hơn một chút, nên tiền mặt phải kéo dài lâu hơn một chút.

Lời khuyên của Susan cho việc lên kế hoạch (video đăng ngày 02/02/2017): nếu bạn đang nghĩ năm tới sẽ chi bao nhiêu vì đang làm annual planning, thì điều này chắc chắn nên được tính vào. Nếu bạn nghĩ mình sẽ không gọi vốn được trong một năm nữa, có lẽ bạn nên chi ít hơn một chút. Nhưng nếu bạn nghĩ mình có thể gọi vốn trong năm tới, có lẽ bạn có thể chi nhiều hơn một chút và có tăng trưởng cao hơn.

Annual planning Nghĩ chưa gọi vốn được trong năm tới có lẽ nên chi ít hơn một chút Nghĩ gọi vốn được trong năm tới có thể chi hơn một chút, tăng trưởng cao hơn
Hình 8.1Lời khuyên của Susan Liu về annual planning (video đăng ngày 02/02/2017): mức chi năm tới tuỳ vào việc bạn nghĩ mình có gọi vốn được trong năm tới hay không.

Tim mô tả đường tăng trưởng điển hình theo anh (video đăng ngày 02/02/2017): bạn nhận dòng vốn này, thật sự làm công ty lớn lên, đạt benchmark tiếp theo, bậc độ lớn (order of magnitude) tiếp theo trong khoảng hai năm đó, rồi gọi thêm một vòng nữa. Có công ty tăng trưởng nhanh hơn nhiều và gọi vốn được nhanh hơn, còn có công ty không bao giờ gọi vốn được.

9. Capital efficiency, profitability và virality

Susan đồng ý, và thêm (video đăng ngày 02/02/2017): nếu bạn capital efficient hơn, tiền mặt sẽ kéo dài còn lâu hơn nữa, và chị cùng đồng nghiệp ở Scale rất thích tìm thấy những công ty như vậy.

Tim nói điều đó thật ra hơi khác thường, vì anh nghĩ nhiều người thà để công ty đi theo đường cong kia, tăng trưởng bùng nổ và liên tục nhận vốn mới. Susan đồng ý, rồi nói chị cảm thấy thị trường đã thay đổi một chút: nhiều VC bây giờ coi trọng profitability, một con đường đi tới profitability, hơn là tăng trưởng cao điên rồ (theo Susan, tính đến lúc video đăng ngày 02/02/2017).

Tăng trưởng cao Con đường tới profitability Cả hai: rất hiếm Công ty có cả hai thường có một phần nào đó virality
Hình 9.1Theo Susan Liu (video đăng ngày 02/02/2017): lý tưởng là có cả tăng trưởng lẫn con đường tới profitability, nhưng điều đó rất hiếm, và các công ty có được nó thường có một kiểu virality nào đó.

Theo Susan (video đăng ngày 02/02/2017), lý tưởng là bạn tìm được công ty có cả hai, nhưng điều đó thật sự hiếm. Nhìn chung, những công ty có được điều này đều có một kiểu virality nào đó, có một phần nào đó có thể làm nó lan truyền (go viral). Còn phần lớn các doanh nghiệp SaaS truyền thống không như vậy: bạn phải bỏ tiền vào sales và marketing, vào đội ngũ bán hàng, để đẩy tăng trưởng đi tới.

Tim chen vào (video đăng ngày 02/02/2017): các công ty đó tăng trưởng nhanh, nhưng không nhanh kiểu Uber hay Airbnb. Susan đồng ý, và nói đó không phải các công ty tiêu dùng (consumer companies); chúng là những mô hình khác nhau. Tim nói vậy là hợp lý.

10. Financials là một bộ lọc, và hãy gửi raw data

Tim hỏi còn gì chị thấy nên nói thêm, còn điều gì chạy qua đầu chị khi xem xét các công ty không. Susan nói financial là một khía cạnh; Scale còn cân nhắc nhiều thứ khác (theo video đăng ngày 02/02/2017).

Theo Susan (video đăng ngày 02/02/2017), ở giai đoạn đầu tư của Scale, dùng financial metric làm bộ lọc là tốt, vì chị và đồng nghiệp xem rất nhiều công ty. Và nếu bạn có hơn một triệu ARR, thì financial metric là một cách tốt để đánh giá sức khoẻ của doanh nghiệp. Nhưng đồng thời Scale còn tính tới quy mô thị trường, đội ngũ và những thứ khác. Chị nói financial metric quan trọng, nhưng đó chỉ là một yếu tố chị và đồng nghiệp xem.

Susan Liu giải thích bằng hai tay, Tim Anglade đứng nghe trong phòng họp
Susan Liu nói financial metric là một bộ lọc tốt, bên cạnh quy mô thị trường và đội ngũ (video đăng ngày 02/02/2017).

Tim hỏi câu cuối: có một red flag lớn hay một điều chị khó chịu (pet peeve) nào khi nhận dữ liệu từ một công ty khiến chị phải lắc đầu "không, không, không, không" không? Susan nói đó là một câu hỏi hay.

Theo Susan (video đăng ngày 02/02/2017), chị thích nhận dữ liệu gốc (underlying data). Thường thì có người tự tính metric cho Scale và trình bày theo cách đó. Đôi khi chị thấy chúng có thể không được tính đúng, và chị muốn lấy raw data để tự tính. Nên nếu các công ty gửi dữ liệu, chị muốn các công ty gửi toàn bộ raw data và để Scale tự tính, thay vì tự tính magic number.

Chị nói thêm là chị vẫn trân trọng công sức đó, nó cho thấy bạn đã làm bài tập về nhà. Tim nói: giờ thì mọi người biết rồi. Tim cảm ơn chị rất nhiều, và Susan cảm ơn lại.

Nguồn và liên kết 5 nguồn

  1. Tên gốc: A VC Reveals the Metrics They Use to Evaluate Startups — The Startup Tapes #031
  2. Sự kiện: YouTube
  3. Video gốc: https://www.youtube.com/watch?v=wLbl8TGiM8E youtube.com
  4. Kênh YouTube Scale Venture Partners (Tim Anglade, khách mời Susan Liu): youtube.com/channel/UCH537pB_h2T2miGA__o3VoQ youtube.com
  5. Scale Venture Partners, trang của quỹ; tiêu đề trang tự giới thiệu là "Early Stage VC Investors" (đọc ngày 13/11/2026): scalevp.com scalevp.com