Wes Kao (Maven) về việc xây platform cho cohort-based course

Wes Kao kể vì sao lập Maven sau altMBA, positioning với spiky point of view, business model 10%, tuyển người bằng role play và cách thẩm định co-founder (2021).

Đã duyệt độc lập · cập nhật 13/11/2026 · 55 min

1. Maven làm gì, và cohort-based course là gì

Đây là một tập của The Vitalize Podcast trên kênh của Vitalize Venture Capital. Theo mô tả video (đăng ngày 15/07/2021), người dẫn là Justin Gordon, Director of Marketing tại Vitalize Venture Capital; khách mời Wes Kao là co-founder của Maven, một platform cho các khoá học theo cohort và theo community, và trước Maven chị là co-founder của altMBA.

Justin chào Wes, Wes cảm ơn Justin. Justin nói anh rất háo hức được trò chuyện, vì có quá nhiều điều để đào sâu từ kinh nghiệm của Wes với cohort-based course và giờ là với Maven. Câu hỏi đầu tiên của anh dành cho người chưa biết: hiện giờ Maven đang làm gì? (câu hỏi trong video đăng ngày 15/07/2021)

Wes trả lời: Maven là một platform giúp creator rất dễ dàng build, host và chạy cohort-based course (theo Wes, video đăng ngày 15/07/2021).

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), cohort-based course vẫn là một hình thức học khá mới trong thế giới giáo dục online. Khái niệm về cơ bản rất đơn giản: một nhóm người học bắt đầu khoá học cùng lúc, có ngày bắt đầu và ngày kết thúc, và học cùng nhau với một community. Đó là một trải nghiệm cuốn hút hơn nhiều. Có nhiều phần học bằng thực hành hơn: mọi người góp ý cho nhau, làm project cùng nhau, có thể có coach, có đóng vai, tranh luận, thảo luận.

Tất cả những điều đó, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), tương phản với thời kỳ trước của giáo dục online, khi về cơ bản đó là một chuỗi video quay sẵn trên Udemy hay LinkedIn Learning, một trải nghiệm thụ động hơn nhiều, chủ yếu là tiêu thụ nội dung. Cohort-based course là điều ngược lại: tất cả là về học một cách chủ động.

Wes Kao nói trước micro, phía sau là nhiều chậu cây, góc dưới bên trái có thẻ tên Wes Kao Maven, góc phải là khung hình nhỏ của Justin Gordon
Wes Kao ở đầu buổi trò chuyện, với thẻ tên "WES KAO · MAVEN"; khung nhỏ góc phải là Justin Gordon, người dẫn (video đăng ngày 15/07/2021).

Justin nói anh rất tò mò về Maven, vì đây là nơi hỗ trợ những creator đang làm khoá học. Anh hỏi Wes đã thấy cơ hội, khoảng trống nào trên thị trường khi những công cụ này chưa có, và lúc mới bắt đầu Maven chị đã nghĩ về điều đó ra sao (câu hỏi trong video đăng ngày 15/07/2021).

Wes kể (video đăng ngày 15/07/2021): trước Maven, chị đồng sáng lập altMBA cùng Seth Godin vào năm 2015. Thời đó, hình thức học online chiếm ưu thế là MOOC, Massive Open Online Courses: Udemy, Coursera, edX. Một điều chị nhận ra từ sớm là tỷ lệ hoàn thành của MOOC cực kỳ thấp, từ 3 đến 7%. Rất nhiều người đăng ký khoá học, háo hức được học, háo hức về tiềm năng của chính mình, nhưng chỉ một tỷ lệ rất nhỏ ở lại đủ lâu để việc học thực sự diễn ra.

Seth và chị đã nghĩ về điều này, và cho rằng phải có một cách tốt hơn, rằng đây không thể là đỉnh cao mà giáo dục online lẽ ra phải đạt được cho mọi người. Hai người bắt đầu phác thảo vài ý tưởng, và altMBA ra đời từ đó (theo Wes, video đăng ngày 15/07/2021).

2. Nửa tá công cụ ghép lại, và câu hỏi altMBA có phải chuyện một lần

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), cơ hội ở altMBA, ở giai đoạn sau đó khi chị làm trực tiếp với các creator, và giờ là với Maven, đến từ việc chị tận mắt thấy ghép nối tất cả các công cụ khác nhau cần thiết để tạo một khoá học khó khăn đến mức nào. Nếu bạn có một khoá học dài hai đến ba tuần, bạn phải ghép khoảng nửa tá công cụ, từ Zoom, Slack, Circle, Teachable cho tới email.

Với học viên, đó là một trải nghiệm rời rạc: họ phải đi tới rất nhiều nơi chỉ để lấy đúng nội dung, chỉ để biết buổi workshop live tiếp theo là khi nào, bài tập này hạn khi nào, tuần này mình được xếp vào nhóm nào. Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), đó không phải một trải nghiệm học viên tốt; còn với instructor, nó chỉ thêm rất nhiều overhead và việc nặng nhọc phải quản lý.

Vì thế, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), một trong những nguồn cảm hứng lớn nhất để lập Maven là muốn tạo ra một nơi all-in-one, để bất kỳ ai muốn dạy, và dạy live, có một chỗ dễ dàng xử lý mọi thứ cho khoá học của mình.

ZoomSlack CircleTeachable email khoá 2-3 tuần: khoảng nửa tá công cụ một nơi all-in-one cho người muốn dạy live điều Wes muốn Maven làm được
Hình 2.1Vấn đề Wes kể: một khoá học hai đến ba tuần phải ghép khoảng nửa tá công cụ, học viên đi nhiều nơi để tìm nội dung và lịch; Maven ra đời từ mong muốn có một nơi all-in-one (theo Wes, video đăng ngày 15/07/2021).

Phần còn lại của câu chuyện, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021): sau khoảng hai, hai năm rưỡi làm altMBA, chị có một câu hỏi lớn cho bản thân. altMBA đã thành công: cộng đồng lớn lên tới hàng nghìn alumni ở 45 quốc gia, 500 thành phố, và mọi người liên tục nói với nhóm rằng trải nghiệm này đã thay đổi cuộc đời họ. (Mô tả video, đăng ngày 15/07/2021, thì ghi altMBA có hàng nghìn học viên ở hơn 550 thành phố.)

Câu hỏi bật ra với chị là: có điều gì đó "trong nước, trong không khí" đã khiến altMBA thành công không? Đó có phải một ngoại lệ, một chuyện chỉ xảy ra một lần? Hay mô hình cohort-based áp dụng được cho các creator khác, các instructor khác, các chuyên gia, tác giả khác, và cho các lĩnh vực, chủ đề khác? (theo Wes, video đăng ngày 15/07/2021)

Đó là việc chị làm trong hai năm trước khi lập Maven, theo lời chị (video đăng ngày 15/07/2021): làm trực tiếp với các creator khác để giúp họ về cơ bản tự khởi động một "mini altMBA" của riêng mình. Chị làm với Professor Galloway ở NYU Stern để ra mắt Section4; làm với hai co-founder của Morning Brew là Alex và Austin để ra mắt chương trình accelerator online tám tuần của họ; làm với team của William Ury, giáo sư danh dự ở Harvard, người từng làm việc với Tổng thống Carter về đàm phán, để đưa giáo trình đàm phán của ông thành một cohort-based course.

Làm với nhiều creator ở nhiều lĩnh vực khác nhau, chị chứng minh được, ít ra là với chính mình, rằng có điều gì đó ở đây: cohort-based course có gì đó đang chạm tới học viên. Trong lúc ấy thị trường cũng nhìn thấy và phản ứng, những người khác cũng bắt đầu làm cohort-based course, và tất cả dẫn tới một làn sóng lan rộng từ dưới lên (theo Wes, video đăng ngày 15/07/2021).

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), một điều khiến chị chú ý khi làm tư vấn là có rất nhiều creator, những creator nhỏ hơn, liên hệ muốn làm cùng chị nhưng không có ngân sách. Giống như hồi ở altMBA với Seth, chị muốn dân chủ hoá việc học online qua cohort-based course, nhưng thực tế chị vẫn đang làm với những người đã khá thành công rồi: những người từng làm việc với cựu tổng thống, những người đã ở đỉnh lĩnh vực của mình, đã có audience, đã có team.

Chị muốn lập ra thứ gì đó để tất cả những creator nhỏ hơn, những chuyên gia và operator nhỏ hơn cũng được tham gia: được dạy và xây micro community của riêng mình. Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), đó là điều thực sự truyền cảm hứng cho chị lập Maven.

Nhìn lại, chị nói (video đăng ngày 15/07/2021): mọi thứ bắt đầu với altMBA, kiếm tiền và tạo một khoá học quanh nội dung của Seth, đưa nó vào đời sống; rồi làm với hàng chục creator, nhưng vẫn ở mức hai chữ số. Và giờ với Maven là hàng nghìn creator sẽ có thể tạo khoá học. Đó là mở rộng quyền tiếp cận sau khi thấy mầm mống của một vấn đề mà một nhóm nhỏ gặp phải, rồi nhận ra rằng rất nhiều người khác cũng đang gặp. Sao không làm cho mọi người dễ tạo khoá học hơn?

3. Kể câu chuyện cho VC: từ MOOC tới một platform

Justin muốn quay lại một ý Wes vừa nói: tạo cơ hội cho nhiều người hơn rất nhiều làm khoá học thì có nghĩa đây là một thị trường rất lớn, thậm chí có thể mở rộng thị trường. Anh hỏi Wes đã định vị điều đó ra sao khi nói chuyện với VC, khi biết đây sẽ là một công ty venture-backed, và điều đó đi vào suy nghĩ về hướng đi của công ty như thế nào (câu hỏi trong video đăng ngày 15/07/2021).

Justin Gordon đeo tai nghe, nói trước micro, khung nhỏ góc phải là Wes Kao
Justin Gordon đặt câu hỏi về cách Maven định vị với VC khi biết đây sẽ là một công ty venture-backed (video đăng ngày 15/07/2021).

Wes trả lời (video đăng ngày 15/07/2021): chị nghĩ việc vẽ được bức tranh online learning đã ở đâu và đang đi về đâu là rất quan trọng. Làn sóng online learning đầu tiên, như chị đã nói, xoay quanh MOOC, và có vài công ty MOOC đã trở thành doanh nghiệp tỷ đô. Co-founder của chị, Gagan Biyani, là người đồng sáng lập Udemy, theo lời chị là một doanh nghiệp nhiều tỷ đô tính đến lúc video đăng (15/07/2021).

Câu chuyện chị kể với nhà đầu tư, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021): đây là nơi chúng ta đã ở; đây là tiềm năng mà loại công ty giáo dục ấy đạt được; và đó mới chỉ là giai đoạn một. Còn hướng đi tiếp theo dựa trên nhiều xu hướng thị trường và những weak signal mà nhóm đang thấy: học viên muốn thứ gì đó gắn với community hơn; nội dung giờ dư thừa, rẻ hoặc miễn phí, và bạn không thể nói "chúng tôi có nội dung miễn phí" rồi dựng một business quanh đó nữa.

Người tiêu dùng trả tiền cho thứ khan hiếm, Wes nói (video đăng ngày 15/07/2021). Nếu nội dung không còn khan hiếm, họ trả tiền cho cái gì? Cho kết nối, cho community, cho một trải nghiệm sẽ biến đổi họ. Chị chỉ ra những cohort-based course đầu tiên đã khai thác điều này thành công: altMBA, Section4, Reforge, On Deck.

Nhưng theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), trên thị trường lúc đó chưa có ai là một platform. Tất cả những khoá học đang có đều là publisher: mỗi nơi là một thực thể thương hiệu riêng. Reforge có thương hiệu của Reforge, On Deck có thương hiệu của On Deck, Akimbo, altMBA cũng vậy, nhưng chưa có một business model kiểu platform. Maven muốn là platform ở đây: khuyến khích và cho phép bất kỳ ai lên platform tạo khoá học của mình, xây micro community của mình, và thực sự lấp một nhu cầu của thị trường.

altMBAReforge On DeckAkimbo Publisher: mỗi nơi một thương hiệu creatorcreatorcreator… platform Platform: bất kỳ ai lên tạo khoá học
Hình 3.1Cách Wes phân biệt khi kể cho VC: các cohort-based course đầu tiên là publisher, mỗi nơi một thương hiệu; Maven muốn là platform để bất kỳ ai tạo khoá học và micro community (theo Wes, video đăng ngày 15/07/2021).

4. Positioning từ ngoài vào, từ trong ra, và course market fit

Justin nhắc rằng Wes làm với rất nhiều creator, giờ lại lập Maven, và chị có nói về niềm đam mê với positioning và mảng marketing. Anh hỏi quy trình positioning của chị trông như thế nào: khi lập Maven, khi lập hay giúp khoá học của người khác, khi nhìn vào việc launch một business, một khoá học, bất cứ thứ gì. Anh nghĩ tới các founder đang nghe, điều gì có thể hữu ích cho họ khi suy nghĩ về positioning của công ty, vì Wes đã làm việc này rất nhiều lần (câu hỏi trong video đăng ngày 15/07/2021).

Wes nói chị thích nghĩ về positioning theo vài cách: một là từ ngoài vào (outside in), hai là từ trong ra (inside out) (video đăng ngày 15/07/2021).

Outside in, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), là nhìn vào xu hướng thị trường, người ta đang muốn gì, những thứ mà kể cả khi bạn không cung cấp thì vẫn có demand. Nếu ngoài việc bạn cung cấp ra thì không có demand nào cho thứ đó, đó là dấu hiệu xấu. Nếu người ta đang hỏi tìm một thứ gì đó, đó là điều tốt.

Inside out, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), là nghĩ xem điều gì độc đáo ở bản thân bạn, ở tài sản và giới hạn (assets and constraints) của bạn, khiến bạn đặc biệt hợp để lập business này, launch sản phẩm này, build và dạy khoá học này; thực sự nghĩ về tài sản và giới hạn của mình và làm việc trong phạm vi đó. Nếu bạn có một ý tưởng ngẫu nhiên mà người tiếp theo đi ngang qua trên phố cũng có cơ hội thành công như bạn khi lập business hay khoá học ấy, có lẽ bạn không nên làm. Hãy thành thật với bản thân về những gì mình đang có trong tay.

Chị nghĩ hai cách nhìn này là một cách tốt để nhìn vào Venn diagram và xem chỗ chúng giao nhau ở đâu (video đăng ngày 15/07/2021).

Điều khác mà Wes luôn khuyến khích những người làm khoá học lần đầu nghĩ tới là course market fit (theo Wes, video đăng ngày 15/07/2021). Nó gắn chặt với hai khái niệm vừa nói, và xoay quanh ba câu hỏi: mình đặc biệt hợp để dạy điều gì; demand nằm ở đâu; và mình thích làm gì. Nếu bạn muốn chạm đúng sweet spot nơi cả ba chồng lên nhau, chị nghĩ đó là một cách tốt để nghĩ xem bạn mang góc nhìn độc đáo nào ra thị trường.

mình đặc biệthợp để dạy gì demandở đâu mình thích làm gì sweet spot
Hình 4.1Course market fit theo Wes: chỗ giao của điều mình đặc biệt hợp để dạy, nơi có demand và điều mình thích làm (theo Wes, video đăng ngày 15/07/2021).

Đó là phần một, Wes nói (video đăng ngày 15/07/2021): build gì, dạy gì ngay từ đầu. Phần hai là truyền đạt điều đó thế nào, truyền đạt positioning ra sao để bạn nổi bật.

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), một trong những điều lớn nhất mà creator, founder và bất kỳ ai muốn build thứ gì đó phải nghĩ tới là: dù bạn muốn làm gì, có lẽ đã có hàng nghìn người khác đang cung cấp thứ tương tự. Họ có thể có background tương tự, số năm kinh nghiệm tương tự, sản phẩm tương tự. Nếu bạn không nổi bật được thì coi như bạn "chết đứng". Mọi thứ khác đều không quan trọng nếu bạn không nổi bật được.

5. Spiky point of view

Wes nói chị nghĩ rất nhiều về chuyện làm sao để nổi bật, làm sao biết khách hàng muốn gì. Một trong những framework chị phát triển gọi là có một spiky point of view (video đăng ngày 15/07/2021).

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), có một spiky point of view là có một quan điểm mà người khác có thể không đồng ý, mà bạn tin một cách mạnh mẽ, và bắt rễ từ trải nghiệm, chuyên môn của chính bạn. Đó là luận điểm của bạn về việc mọi thứ nên vận hành ra sao.

Một spiky point of view của chính Wes (video đăng ngày 15/07/2021): nếu bạn build một khoá học, bạn không nên nghĩ tới marketing ở cuối. Đa số mọi người build trước, nghĩ về sản phẩm, về strategy, còn marketing là bước cuối cùng. Quan điểm của chị là phải làm marketing ngay từ đầu, từ ngày đầu tiên. Đừng build nếu bạn chưa biết cách market nó, vì thế giới quá cạnh tranh. Khoá học giờ quá cạnh tranh tới mức bạn không thể để marketing tới bước cuối.

Ví dụ khác Wes kể (video đăng ngày 15/07/2021) là của một người bạn của chị, người điều hành một dịch vụ tư vấn automation. Anh ấy nói nhiều automation consultant tập trung vào tool, vào phần mềm, vào Zapier, và phía software nói chung. Còn spiky point of view của anh là strategy mới là quan trọng nhất: kết quả cuối cùng bạn muốn khách hàng làm được là gì, rồi dùng điều đó để reverse engineer và quyết định nên chọn tool nào, hệ thống trông ra sao, flow nên thế nào.

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), đó là một spiky point of view hay vì ai cũng đang "zig" còn anh ấy "zag", và nó bắt rễ từ trải nghiệm cá nhân của anh: làm với rất nhiều khách hàng, build rất nhiều automation.

Một điều quan trọng với spiky point of view, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), là nó không gây tranh cãi chỉ cho có. Bạn không nên khuấy động chỉ để nổi bật, kiểu thả một hot take rồi "mic drop". Điều đó không có ích cho ai. Nó phải là thứ bạn tin, bạn có xác tín, và bạn sẵn sàng đứng ra bảo vệ tới cùng.

Chị nghĩ spiky point of view là một điều rất đáng để tự suy ngẫm: từ việc làm VC, từ việc làm marketer, từ việc build khoá học, spiky point of view của mình là gì? (theo Wes, video đăng ngày 15/07/2021)

6. Eyes lighting up, và câu hỏi về feedback ban đầu

Framework thứ hai mà Wes nói nhiều founder và creator thấy hữu ích là "eyes lighting up", chị gọi tắt là ELU (video đăng ngày 15/07/2021).

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), ý tưởng là khi bạn pitch ai đó trong một cuộc trò chuyện, khi nói về ý tưởng của mình, bạn nhận ra được lúc mắt người kia đờ ra và họ chỉ gật đầu cho lịch sự. Bạn cũng nhận ra được lúc họ thực sự hào hứng, rướn người tới, muốn nghe bạn nói tiếp, khi có điều gì đó khơi được sự chú ý của họ.

Chị nghĩ đa số chúng ta có sẵn một kịch bản muốn nói, có elevator pitch và muốn đi tới nó. Bạn thấy người kia đang mất tập trung, nhưng bạn vẫn nghĩ "không, mình phải nói cho hết 30 giây đã chuẩn bị" (theo Wes, video đăng ngày 15/07/2021).

Với eyes lighting up, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), bạn chú ý tới những manh mối người kia đưa ra. Những từ khoá "nóng" nào bạn nói khiến họ gật đầu? Điều gì khiến họ hơi nhíu mày và rướn người thêm một chút? Điều gì khiến họ ngạc nhiên? Đó đều là manh mối cho bạn biết phần nào trong positioning và messaging nên nhấn mạnh với target audience. Hãy liên tục để ý những manh mối này để tinh chỉnh sales pitch, VC pitch, pitch với học viên.

Wes Kao cười, giơ tay khi nói, khung nhỏ góc phải là Justin Gordon đang cười
Wes giải thích framework eyes lighting up, trong khung nhỏ Justin đang cười (video đăng ngày 15/07/2021).

Wes chốt phần này: đó là spiky point of view và eyes lighting up (video đăng ngày 15/07/2021).

Justin hỏi tiếp về những ngày đầu của Maven, khi công ty mới cất cánh: Wes đã nói chuyện với bao nhiêu khách hàng, đã nghĩ thế nào về việc lấy feedback ban đầu cho thứ sẽ build, cho những tool muốn bắt đầu. Anh nói Wes đã có rất nhiều kinh nghiệm, nên kiểu như chị được "ăn gian" một chút, điều đó rất tốt, là một lợi thế. Nhưng chị đã nói chuyện với khách hàng tiềm năng, lấy feedback và đưa nó vào thứ muốn launch cùng Maven ra sao? (câu hỏi trong video đăng ngày 15/07/2021)

7. Quan sát hành vi thay vì làm survey

Wes nói (video đăng ngày 15/07/2021) rằng với Maven, nhóm ở trong một tình huống đặc biệt, mà theo chị là tình huống tốt cho founder: trước khi lập business này, chị đã có năm, sáu năm kinh nghiệm build cohort-based course, thực hành, làm trực tiếp với đúng những khách hàng mà Maven muốn phục vụ, và đó là một phần lý do Maven ra đời.

Nhưng nếu một founder không ở trong tình huống đó, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), thì thực sự hiểu khách hàng muốn gì và tìm kiếm weak signal là hướng nên đi. Chị thừa nhận ai cũng nói "hãy cố hiểu khách hàng muốn gì", nghe như điều hiển nhiên, nên chị cố thêm chút màu sắc cho nó.

Một điều mà chị liên tục để ý, kể cả tại thời điểm video đăng (15/07/2021) khi Maven tiếp tục lớn lên, là các pattern và những sự thật không ai nói ra về business, về ngành, về khách hàng. Không chỉ là người ta trực tiếp nói gì, mà còn là hành vi của họ đang nói gì với mình, và ẩn ý trong điều họ nói là gì (theo Wes).

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), có một trường phái chủ trương hỏi khách hàng muốn gì, làm survey, vân vân. Chị không thực sự tin vào cách đó. Chị nghĩ quan sát hành vi cho một cái nhìn chính xác hơn nhiều về điều người ta thật sự tin và thật sự làm. Vậy nên hãy luyện mình thành người quan sát hành vi sắc bén, rất giỏi để ý những điều người khác bỏ lỡ. Chị nghĩ đó là chỗ bạn có lợi thế trong việc mài sắc insight: mình có thể đưa gì cho nhóm người này, có thể lặp lại cải tiến điều gì, có thể thay đổi điều gì.

Có rất nhiều thứ người ta nói là họ đã hài lòng nhưng thật ra không hài lòng đến thế, Wes nói (video đăng ngày 15/07/2021). Và có những thứ người ta nói là không hài lòng, nhưng nếu chỉ dừng ở đó thì nó chỉ là một phiền toái nhỏ, không đến mức tệ. Chị nghĩ chính bạn, với vai trò founder, leader, là người phải có giả thuyết và khẳng định của riêng mình về việc làm sao đẩy mọi thứ tiến lên, làm sao đưa cho người ta một thứ trước khi họ biết là họ muốn nó.

8. Launch: creator cũng là nhà đầu tư, và vòng crowdfunding

Justin nói Wes đã có, và đang có, một team rất mạnh để launch, và có thể đi theo rất nhiều hướng khi launch Maven. Anh hỏi chị đã đi qua quy trình launch thế nào, đã nghĩ ra sao về những creator muốn làm cùng ngay từ đầu, và tới giờ mọi việc thế nào. Công ty vẫn còn khá mới, và anh muốn nghe thêm về việc launch, vì có vẻ Maven đã có khá nhiều traction (câu hỏi trong video đăng ngày 15/07/2021).

Wes trả lời (video đăng ngày 15/07/2021): khi gọi vốn, Maven ưu tiên những creator muốn launch khoá học trên Maven. Rất nhiều creator của Maven cũng là người đầu tư vào Maven, và đó không phải trùng hợp. Điều đó được lên kế hoạch và cân nhắc kỹ, vì nhóm biết mình muốn là một nơi "của creator và vì creator", và đưa creator vào business với tư cách nhà đầu tư ngay từ sớm là một cách để làm được điều đó.

Wes Kao cười, hai tay đưa lên trước ngực khi nói, khung nhỏ góc phải là Justin Gordon đang cười
Wes kể Maven ưu tiên những creator muốn launch khoá học trên Maven khi gọi vốn (video đăng ngày 15/07/2021).

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), Maven còn chạy một chiến dịch crowdfunding vào mùa thu, mùa đông năm trước đó (tính từ thời điểm video đăng ngày 15/07/2021), mở vòng gọi vốn cho bất kỳ ai muốn tham gia, không chỉ nhà đầu tư tổ chức. Nhóm có nhiều người lần đầu đi đầu tư, nhiều người hào hứng với giáo dục, với việc học. Đưa những góc nhìn khác nhau đó vào business ngay từ sớm là một cách quan trọng để nhóm giữ kết nối chặt với những người mình đang build cho và phục vụ.

Justin nhận xét đó là một cách làm rất thông minh, và anh nghĩ crowdfunding trong trường hợp cụ thể này là rất hợp. Anh nói thật thú vị khi thấy điều đó đang diễn ra, và nó sẽ còn tiếp tục khi người ta có equity trong các công ty này, rồi có lợi ích gắn với việc giúp công ty, điều mà anh thấy rõ ràng là cùng chiều (video đăng ngày 15/07/2021).

Từ những nhà đầu tư ban đầu đó, Justin nói họ dĩ nhiên sẽ giúp, vì họ có audience lớn gồm những người đang làm khoá học. Anh hỏi Maven tạo flywheel cho tăng trưởng từ đây như thế nào, khi mở rộng từ những creator ban đầu với audience khổng lồ sang các creator nhỏ dần; flywheel đó trông ra sao, hay Wes nghĩ thế nào về việc mở rộng ra ngoài nhóm người ban đầu trên platform (câu hỏi trong video đăng ngày 15/07/2021).

9. Flywheel và creator monetization matrix

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), Maven đã thấy vài dấu hiệu tích cực của flywheel, đặc biệt ở phía demand, phía học viên. Học viên học nhiều khoá Maven. Họ quay lại nói với instructor rằng đây là khoá học hay nhất họ từng học, hoặc nhắn cho Greg Isenberg về khoá học về community của anh rằng họ đã gặp vài người bạn qua khoá học mà họ biết sẽ giữ liên lạc mãi.

Ở altMBA, Wes kể (video đăng ngày 15/07/2021), có rất nhiều ví dụ học viên và alumni dự đám cưới của nhau, cùng lập business, tuyển nhau vào làm, cùng làm side project, ở nhà nhau khi bay tới công tác. Khía cạnh community của cohort-based course rất hợp với word of mouth để thành một flywheel. Đó là một phần.

Phần kia, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021): creator khá nhạy trong việc để ý các creator khác đang làm gì, kiếm tiền thế nào, và có nguồn doanh thu mới nào mình nên thử. Khi bạn thấy một người bạn hay một người cùng nghề launch cohort-based course và tính được giá premium cho khoá học, điều đó thực sự thu hút các creator khác và giúp họ hiểu rằng: "à, đây là một cơ hội mà mình không biết là có".

Nhiều việc Maven đang làm là giáo dục creator rằng cohort-based course có tồn tại, Wes nói (video đăng ngày 15/07/2021). Vấn đề không hẳn là có quá nhiều đối thủ, mà là người ta không biết cohort-based course là một thứ có thật, và rằng bạn có thể thu từ 500 đến 5.000 đô mỗi học viên.

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), điều đó rất hấp dẫn với nhiều creator vì rất nhiều cách kiếm tiền khác phụ thuộc vào volume. Nếu bạn là YouTuber, bạn có thể cần hàng trăm nghìn subscriber hay hàng triệu view mỗi tháng để có doanh thu quảng cáo hoặc được các brand tiếp cận để tài trợ. Influencer trên Instagram cũng vậy: volume thực sự quan trọng. Patreon cũng thế, hay cả newsletter trả phí: nếu thu 8 đô mỗi tháng, bạn cần rất nhiều người mới đủ sống được.

Còn với cohort-based course, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), bạn cần ít người hơn vì giá vé cho mỗi học viên cao hơn: ít dựa vào volume, dựa nhiều hơn vào giá vé. Có rất nhiều creator mà với họ business model này hợp lý hơn nhiều: community của họ gắn kết chặt hơn, họ có nhiều trust với community đó; audience không lớn, nhưng họ có nhiều uy tín, và người ta sẵn lòng trả tiền để người đó dạy cách giải quyết vấn đề của mình.

Chị nghĩ nó mở ra một góc phần tư khác, mà chị gọi là creator monetization matrix: một ma trận 2x2, một chiều là scale cao hay thấp, chiều kia là giá thấp hay cao. Cohort-based course nằm ở góc trên bên phải, nơi bạn có thể tính mức giá premium và cũng có cơ hội scale gần như không giới hạn, vì bản chất digital của khoá học. Chị nói đó là một cách khác Maven đang dùng để nghĩ về chuyện này (theo Wes, video đăng ngày 15/07/2021).

cohort-based course giá premium, scale cao giá thấpgiá cao scale caoscale thấp creator monetization matrix
Hình 9.1Creator monetization matrix của Wes: ma trận 2x2 theo scale và giá; chị đặt cohort-based course ở góc trên bên phải, giá premium và cơ hội scale gần như không giới hạn (theo Wes, video đăng ngày 15/07/2021).

10. Future of work, vertical đầu tiên, và việc học là vật lộn

Justin nói điều anh thấy rất thú vị là chuyện future of work, cách người ta kiếm tiền: rất nhiều chuyên gia ở các lĩnh vực khác nhau có thể tạo khoá học, đặc biệt là ở mức giá Wes vừa nói, với cohort-based course có lẽ không tốn quá nhiều thời gian, và đó có thể là một con đường sự nghiệp khả thi về sau (video đăng ngày 15/07/2021).

Anh nhắc ý "1.000 true fans" của Kevin Kelly và Li Jin nói về "100 true fans". Theo phép tính của Justin (video đăng ngày 15/07/2021): nếu lấy khoảng từ 500 tới 5.000, với mức trung bình 1.000 hay 2.000 mỗi người, thì với phần lớn mọi người, số người cần có trong một năm để có mức lương đủ sống không nhiều. Dĩ nhiên phải nỗ lực rất nhiều mới tới được đó, nhưng với những người có chuyên môn theo nhiều kiểu khác nhau, anh thấy thật hấp dẫn khi xem họ tận dụng điều đó để tạo khoá học hay các nguồn thu khác của một creator, trong đó khoá học là một phần lớn và có thể tư vấn cũng là một phần.

Justin Gordon nhìn xuống khi nói, khung nhỏ góc phải là Wes Kao đang nghe
Justin nói về future of work và phép tính số học viên cần có mỗi năm, trước khi hỏi về các vertical Maven nhắm tới (video đăng ngày 15/07/2021).

Với việc mở rộng từ những khách hàng ban đầu, những người như anh đã nói cũng là nhà đầu tư, Justin hỏi Maven có nhắm vào vertical nào, nhóm người nào, danh mục khoá học nào không, vì anh hình dung có rất nhiều hướng có thể đi (câu hỏi trong video đăng ngày 15/07/2021).

Wes trả lời (video đăng ngày 15/07/2021): các vertical Maven bắt đầu là business, strategy, startup, tech, về cơ bản là nơi có network của Gagan và chị. Đó là một quyết định thực tế. Lý do khác để bắt đầu từ đó là phát triển chuyên môn (professional development) là một danh mục khá quan trọng. Có rất nhiều người đi làm muốn mài sắc tay nghề: UX designer muốn giỏi design hơn; manager muốn giỏi leadership, quản lý con người hơn và muốn thăng tiến; product manager muốn được thăng chức; người muốn học về crypto để có việc trong crypto. Có rất nhiều cơ hội ở những người đi làm muốn nâng cấp bộ skill của mình, và chị nghĩ điều đó rất hợp với những gì Maven đang làm.

Bắt đầu từ đó, nhưng theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), cohort-based course là một danh mục còn rất sơ khai, vẫn còn rất mới, tới mức mỗi tuần chị lại thấy những khoá học thú vị mà creator dựng lên, mang dấu ấn riêng, phá vỡ quy ước và làm theo cách của mình. Chị rất thích điều đó. Chị nghĩ sẽ có rất nhiều đổi mới trong 5 năm tới (tính từ 07/2021), và nhóm mới chỉ chạm tới bề mặt của việc khoá học có thể trông thế nào, ai nên dạy, chủ đề nào hợp để dạy thành khoá học.

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), chủ đề nào được lợi từ peer feedback, community và thực hành đều có thể làm thành cohort-based course, và đó là rất nhiều chủ đề. Học bao gồm sự vật lộn qua lại với vấn đề. Bạn học một khái niệm, thấy "ừ, nghe khá rõ ràng, chắc mình hiểu rồi". Rồi bạn thử, và "ồ, chẳng chạy chút nào". Vậy lặp lại thế nào? Sai ở đâu? Chẩn đoán vấn đề ra sao? Troubleshoot thế nào?

Chính qua sự vật lộn qua lại với chủ đề đó mà bạn thực sự học được và có kinh nghiệm với nó, Wes nói (video đăng ngày 15/07/2021). Cohort-based course cho một đấu trường, một cơ hội cho điều đó: một khoảng thời gian tập trung, với những người khác cũng thích "nerd out" về đúng những thứ bạn thích. Chị thấy cơ hội mở rộng vượt xa professional development và upskilling: có rất nhiều chủ đề khác có thể thực sự được lợi từ cohort-based course.

11. Business model: Maven lấy 10% khi creator bắt đầu thu tiền

Justin nói điều thú vị với chuyện upskilling các kỹ năng chuyên môn là liệu công ty có trả tiền hay không, liệu công ty có trả cho nhân viên, và đó là một nguồn doanh thu thú vị nếu các công ty trả tiền để upskill nhân viên của mình. Anh hỏi với Maven, business model là gì, nhóm đã nghĩ về nó thế nào (câu hỏi trong video đăng ngày 15/07/2021).

Wes trả lời (video đăng ngày 15/07/2021): business model của Maven giống Substack. Theo lời chị, Substack là một công cụ newsletter miễn phí, và nếu bạn muốn thu phí newsletter thì họ lấy 10%. Maven cũng vậy: khi bạn muốn launch một khoá học và đang build nó, Maven không lấy chút doanh thu nào; khi bạn bắt đầu thu tiền học viên, Maven lấy 10% doanh thu và creator giữ 90%.

đang build khoá học Maven: 0 khi bắt đầu thu tiền học viên creator giữ 90% 10% Maven giống cách Substack lấy 10% newsletter trả phí, theo lời Wes
Hình 11.1Business model Wes mô tả: không lấy doanh thu khi creator đang build; khi creator bắt đầu thu tiền học viên, Maven lấy 10%, creator giữ 90% (theo Wes, video đăng ngày 15/07/2021).

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), nhóm cố ý tạo một business model rất thân thiện với creator: creator sở hữu nội dung của mình, có thể đưa vào và lấy ra bất cứ khi nào; creator có thông tin của học viên và có thể liên hệ với họ bất cứ lúc nào; creator có thể xây community trực tiếp trên platform. Chị nghĩ chắc chắn đang có một xu hướng đi tới trao quyền cho creator, tới những công cụ thân thiện với creator, cho creator nhiều quyền kiểm soát và giám sát hơn, nhiều khả năng tự định hướng chiến lược vận hành business của mình hơn.

Với Maven, Wes nói (video đăng ngày 15/07/2021), nhóm muốn lấy một tỷ lệ mà creator thấy là lựa chọn hiển nhiên, khi Maven cung cấp mọi thứ: từ hỗ trợ admissions funnel, nhận thanh toán cho khoá học, host nội dung, có student portal, có login để học viên gặp nhau ở một chỗ, cho tới know-how và phần đào tạo mà Maven cung cấp.

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), chính chị dạy một khoá sáu tuần về cách build một cohort-based course, và khoá này hoàn toàn miễn phí. Maven có hàng chục coach. Tại thời điểm trò chuyện, một khoá đang diễn ra và sẽ kết thúc vào thứ Năm, buổi tốt nghiệp là thứ Năm. Có hơn 100 instructor đang build khoá học trên platform, và trong sáu tuần họ học cách build curriculum, cách đổ tất cả ý tưởng đang xoay vòng trong đầu ra thành nội dung hợp lý, có cấu trúc theo một thứ tự hữu ích cho người học; cách tạo tương tác trong khoá học để học viên học bằng cách làm chứ không thụ động nghe bạn giảng độc thoại; cách market khoá học; cách nghĩ về course market fit; cách xác định target student; cách viết một landing page tốt.

Toàn bộ quy trình end-to-end đó, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), Maven dạy miễn phí cho creator. Nhóm thực sự muốn chắc rằng mình không chỉ cung cấp phần mềm mà bổ sung thêm community, know-how, best practice, để creator có thể thành công.

12. Thách thức: giáo dục thị trường, tuyển người, org chart

Justin nói Wes đã điều hành altMBA với Seth Godin và phát triển business đó rất tốt, rất thành công. Còn với Maven thì hơi khác: business giờ là hỗ trợ creator theo một cách khác, build công cụ cho họ. Anh hỏi những thách thức lớn nhất khi build và phát triển Maven với cá nhân Wes là gì (câu hỏi trong video đăng ngày 15/07/2021).

Wes nói đó là một câu hỏi hay. Theo chị (video đăng ngày 15/07/2021), một thách thức là giúp creator hiểu rằng cohort-based course là một thứ có thật. Có lúc chị gọi điện với creator và họ nói: "Tôi có nghe về cohort-based course, nhưng thực ra nó là gì, nó vận hành ra sao, tôi cần những gì để build một khoá học?" Phần giáo dục này là lớn. Chị nghĩ nó sẽ dần tự được giải quyết theo thời gian: Maven sẽ tiếp tục giáo dục thị trường, và khi mọi người bắt kịp, tin tức sẽ lan ra.

Thách thức thứ hai, ở phía nội bộ, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), là tuyển được những thành viên giỏi đủ nhanh để tiếp sức cho tất cả các mục tiêu tham vọng và cho tăng trưởng của Maven. Rất nhiều thời gian của chị trong giai đoạn đó dành cho việc nghĩ về org chart, xây các phần khác nhau của business, tìm cách staff các phần đó bằng những người hiệu suất cao, quan tâm nhiều tới công việc, quan tâm nhiều tới giáo dục, vừa có thể làm strategy vừa có thể xắn tay vào làm. Chị gọi họ là "strategic doers", không phải chỉ một trong hai. Tìm người giỏi là điều chị nghĩ tới nhiều.

Justin muốn đào sâu ý này, vì theo anh tuyển dụng là một trong những việc lớn mà founder nào cũng phải xử lý: tuyển và cho nghỉ việc, gọi vốn, có thể làm cả sales, nhưng phần tuyển dụng là rất lớn, đặc biệt khi công ty lớn lên, khi đã gọi vốn. Đó là điều được kỳ vọng: bạn phát triển team, bạn xây nó lên. Anh hỏi Wes, khi nhắc tới org chart, chị nghĩ về điểm khởi đầu ra sao (câu hỏi trong video đăng ngày 15/07/2021).

Wes nói (video đăng ngày 15/07/2021) ban lãnh đạo đang ở đúng giữa các cuộc trao đổi về chuyện đó, ngay tuần trước và tuần này, và sắp có một offsite để đi sâu hơn. Cách chị nghĩ là nhìn vào các thử thách và cơ hội của business, rồi cấu trúc tổ chức sao cho đặt được người giỏi vào những mảng sẽ mở khoá nhiều tăng trưởng.

Wes Kao mỉm cười trước micro, phía sau là nhiều chậu cây, khung nhỏ góc phải là Justin Gordon
Wes bắt đầu trả lời về org chart và các cuộc trao đổi của ban lãnh đạo Maven (video đăng ngày 15/07/2021).

Một ví dụ Wes đưa ra (video đăng ngày 15/07/2021): dạy creator cách build một cohort-based course chất lượng cao. Nếu làm được điều đó, Maven mở khoá được cả một lượng lớn supply là những khoá học chất lượng cao lên platform. Đó là một thử thách "ngon" mà nhóm muốn staff: người làm instructor success, người làm content, người chạy operations hỗ trợ instructor, người có thể suy nghĩ kỹ về cách dạy một chủ đề khá phức tạp như launch một khoá học.

Lùi lại một bước, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), launch một khoá học là 80% công sức dồn ở đầu; một khi đã build xong tài sản đó, bạn có thể bật nó lên bất cứ lúc nào sau này. Nhưng build một thứ vững chắc, chất lượng cao ngay từ đầu, từ con số không, thì hơi giống launch bất kỳ sản phẩm nào hay lập một business: bạn phải nghĩ mình làm khoá học này cho ai, giá bao nhiêu, nên dạy chủ đề gì ngay từ đầu, và dạy chủ đề đó thế nào để nó biến đổi người học nhiều nhất. Có rất nhiều biến số.

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), chị đã tạo một framework tên là Course Mechanics Canvas, có 12 đòn bẩy (lever) khác nhau; bạn xoay núm sang trái, sang phải, để giúp instructor nghĩ về các biến số đang có trên bàn. Tiếp tục giúp instructor và creator học cách build một khoá học tốt, xoay quanh thế mạnh và tài sản riêng, tính cách riêng, lối sống của họ, và điều họ muốn có được từ một business khoá học: đó là một mảng chị đang tuyển và staff.

Mảng khác, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), là sales và partnerships: những thành viên sẽ đi tìm instructor giỏi để đưa lên platform, sàng lọc kỹ xem ai phù hợp, và đặt kỳ vọng với các creator khác nhau ra sao.

Rồi tới nhánh services. Chị nghĩ khoá học là một sản phẩm rất mang tính trải nghiệm, không phải thứ thuần phần mềm, theo kiểu "meta" với chính business của Maven, và với instructor cùng khoá học của họ dành cho khách hàng là học viên. Vì thế nhóm nghĩ xem có thể cung cấp dịch vụ nào cho instructor để giảm bớt gánh nặng và làm quá trình đó dễ hơn. Nhóm đang staff ở rất nhiều mảng khắp business, và đó mới chỉ là phía business (theo Wes, video đăng ngày 15/07/2021).

13. Recruiter, competence-based hiring và role play

Justin hỏi Maven đang sourcing thế nào. Theo anh, việc phải tuyển cho tất cả những vai trò khác nhau này có thể rất choáng ngợp, và Wes đã nhắc tới rất nhiều khía cạnh. Anh hỏi chị đang đưa ứng viên vào ra sao, có điều gì đang làm mà thấy hữu ích không, vì các founder khác chắc chắn cũng sẽ phải trải qua đúng chuyện này (câu hỏi trong video đăng ngày 15/07/2021).

Wes nói chị cũng liên tục tìm mẹo và best practice cho việc này, nên có khi Justin mới là người nên chia sẻ những gì hiệu quả với anh và với các công ty anh đã làm cùng (video đăng ngày 15/07/2021).

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), Maven vừa có một recruiter rất giỏi, bắt đầu làm từ thứ Hai. Chị nghĩ có người chuyên trách sẽ rất tuyệt để giúp tổ chức tất cả các vai trò khác nhau, vì cùng lúc tuyển cho nhiều vai trò có thể khá vất vả với hiring manager. Đó là một cách nhóm xử lý.

Cách khác, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), là competence-based hiring, điều chị thấy rất cuốn hút; nó có thể có tên khác, nhưng về cơ bản là không chỉ nhìn vào background của một người mà nhìn vào việc họ thực sự làm công việc đó ra sao. Chị rất thích ý tưởng này, vì có nhiều ứng viên mà background thoạt nhìn không có vẻ hợp; nếu chỉ nhìn CV, bạn có thể nghĩ chẳng có gì liên quan tới vai trò đang tuyển. Nhưng nếu giao cho họ một take-home project, một task nhỏ có trả tiền, hay một hợp đồng nhỏ, bạn thấy được hiệu suất thật và tư duy thật của họ khi giải những vấn đề thật mà công ty bạn đang gặp.

Một điều chị thực sự giữ trong đầu, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021): làm sao mô phỏng thực tế nhiều nhất có thể trong quy trình tuyển. Nếu chị tuyển một vai trò mà người đó phải dẫn dắt, phải quyết đoán, phải tạo trật tự từ hỗn loạn, thì chị cố không đưa cho họ một thứ đã rất ngăn nắp, vì đó không phải công việc họ sẽ gặp khi tới. Chị nghĩ điều này tốt cho cả ứng viên lẫn công ty: ứng viên thực sự thấy vai trò sẽ như thế nào, còn founder thấy người đó làm việc ra sao trong hoàn cảnh thực tế.

Wes Kao nói trước micro với vẻ mặt nghiêm túc, khung nhỏ góc phải là Justin Gordon
Wes nói về việc mô phỏng thực tế nhiều nhất có thể trong quy trình tuyển, kể cả với vai trò phải tạo trật tự từ hỗn loạn (video đăng ngày 15/07/2021).

Một cách làm competence-based hiring mà chị thấy hiệu quả gần đây là role play, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021). Nếu tuyển cho vai trò sales, hai bên thực sự đóng vai: chị giả làm một instructor, ứng viên là chính họ trong vai sales và partnerships lead của Maven, rồi cùng đóng vai một cuộc gọi 30 phút. Ứng viên dẫn cuộc trò chuyện thế nào, đẩy mọi thứ tiến lên ra sao, lắng nghe thế nào?

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), là hiring manager, chị nắm được rõ hơn nhiều những tacit knowledge, những phần không nói ra mà nếu người kia chỉ trả lời câu hỏi phỏng vấn thì bạn không thấy được. Khi role play, bạn thấy tận mắt người đó "quản lý" bạn thế nào trong vai một instructor tiềm năng, thấy chính xác họ sẽ nói gì với khách hàng nếu bạn tuyển họ. Chị thấy rằng từ việc role play, từ những phần phỏng vấn dựa trên project, chị tự tin hơn nhiều khi quyết định đưa hay không đưa offer, và biết trước điều gì sẽ tới.

Cuối cùng, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), điều bạn muốn là không bị bất ngờ bởi người mình tuyển. Chị thậm chí coi việc bị bất ngờ, kể cả bất ngờ vui, là thất bại của chính mình: lẽ ra chị phải biết người này giỏi việc đó. Chị không muốn bất ngờ chút nào, dù tích cực hay tiêu cực. Bạn càng có cái nhìn thực tế về người này là ai, điểm mạnh và điểm yếu của họ là gì, để không bị bất ngờ khi họ vào làm, thì chị nghĩ đó càng là cách khởi đầu làm việc cùng nhau hiệu quả nhất.

Justin tiếp ý đó: bạn phải không bị bất ngờ và phải có quy trình, vì sẽ còn tuyển nhiều người nữa. Nếu lần nào cũng bất ngờ với từng người, thì sự biến thiên đó theo thời gian khiến bạn phải hỏi: mình có đang build đúng team không? Anh nói có lẽ là không (video đăng ngày 15/07/2021).

Justin quay lại một chi tiết: Wes nhắc tới recruiter vừa bắt đầu làm; đó là recruiter in-house hay một recruiter bên ngoài làm theo hợp đồng? Wes trả lời họ là một agency. Justin nhắc lại "một agency", rồi hỏi Maven quyết định chuyện đó và thời điểm đó thế nào (video đăng ngày 15/07/2021).

14. Agency hay in-house, và ba co-founder của Maven

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), nhóm nhận ra có rất nhiều vai trò muốn tuyển, và để các hiring manager nội bộ tự quản lý thì không đủ và khá quá tải, vì ai cũng đang điều hành mảng chức năng của mình và có mục tiêu phải đạt mỗi quý. Đó là chuyện băng thông và một nhu cầu thật: giải quyết vấn đề này thế nào; một agency có thể vào ngay là một trong các cách. Maven vẫn đang để mắt tìm một senior recruiter vào làm in-house, và tiếp tục tuyển cho vai trò đó.

Justin kể (video đăng ngày 15/07/2021) anh từng nói chuyện với một người ở Mux; theo lời anh, Mux vừa gọi thêm "có lẽ khoảng 70 triệu gì đó", và anh nghĩ họ sẽ tăng gấp ba team trong năm đó. Mux dùng kết hợp recruiter in-house và recruiter theo hợp đồng cho các vị trí khác nhau: họ thuê recruiter riêng cho những vai trò cụ thể, chẳng hạn riêng vai trò sales, còn các vị trí khác do bộ phận in-house lo. Anh gọi đó là một hỗn hợp khá "điên", và nói anh hỏi vì luôn tò mò các công ty đang làm gì và quyết định ra sao, vì đây là một bài toán rất khó.

Về chuyện team, Justin muốn quay lại việc Wes làm cùng Gagan. Cả hai đều có rất nhiều kinh nghiệm với khoá học; anh hỏi động lực giữa hai người khi ra quyết định, chọn hướng đi thế nào, vì chắc chắn có lúc hai người có ý kiến khác nhau (câu hỏi trong video đăng ngày 15/07/2021).

Wes nói (video đăng ngày 15/07/2021) founding team của Maven rất nhiều kinh nghiệm, và điều đó cho nhóm sự vững vàng trong cách giải quyết vấn đề. Gagan lập Udemy, công ty khởi đầu MOOC và thế hệ khoá học on-demand, evergreen. Chị lập altMBA, khởi đầu thế hệ mới của CBC (cohort-based course). Co-founder thứ ba, Shreyans Bhansali, lập Socratic, công ty được Google mua lại; anh là kỹ sư đầu tiên ở Venmo và có rất nhiều kinh nghiệm về giáo dục. (Trang About của Maven, đọc ngày 13/11/2026, cũng giới thiệu ba người như vậy: Gagan lập Udemy, Wes lập altMBA, Shreyans lập Socratic và là kỹ sư đầu tiên ở Venmo.)

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), ba người đều thông thạo nghề của mình, thông thạo ngành, và hiểu người học muốn gì. Ba người đồng thuận ở những mảng lớn: các hướng lớn, chiến lược công ty, nhóm khá thống nhất. Và chị nghĩ nhóm có sự căng thẳng tốt, căng thẳng lành mạnh, với những góc nhìn khác nhau khi nói tới cách thực thi hay các phần khác nhau của business.

Wes Kao nói hào hứng, một tay đưa lên, khung nhỏ góc phải là Justin Gordon đang cười
Wes nói về việc học hỏi từ hai co-founder Gagan và Shreyans (video đăng ngày 15/07/2021).

Chị nói chị rất thích học từ Gagan và Shreyans, và liên tục kinh ngạc vì mức độ insight họ mang lại (video đăng ngày 15/07/2021). Chị nói ra điều này thì hơi giống tự khen mình, nhưng chị thấy mình mang lại insight khá tốt khi giải quyết vấn đề, để ý những điều người khác bỏ lỡ, giải bài toán một cách thanh lịch khi không có lời giải hiển nhiên. Vậy mà khi nói chuyện với Shreyans và Gagan, họ hầu như luôn có một giải pháp mà chị nghĩ tốt ngang hoặc tốt hơn của chị, điều mà chị thấy thật đáng kinh ngạc.

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), khi nghĩ về những co-founder mà bạn muốn gắn con đường của mình vào, đó là "chén thánh": những người mà bạn nghĩ thông minh hơn mình, những người rất giỏi việc họ làm.

Chị nghĩ cả ba đều là những người suy nghĩ rất chặt chẽ, nên nội bộ có cái mà chị đoán có thể gọi là debate culture: khá thẳng thắn và mỗi người bảo vệ ý tưởng của mình. Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), điều này tạo ra nhiều cởi mở, theo nghĩa không có ý tưởng "wildcard" nào bị coi là quá kỳ quặc hay bị gạt đi ngay từ đầu. Nếu bạn đưa ra được business case cho nó, nó là "fair game". Đó là điều nhóm nói với team, và nó cho phép ý tưởng đến từ mọi nơi, không bị giới hạn kiểu product idea chỉ từ product team, course idea chỉ từ courses team, vân vân.

Một điều khác về Gagan, Shreyans và chị, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), là cả ba theo nguyên tắc "strong ideas loosely held". Rất nhiều cuộc trò chuyện bắt đầu với một góc nhìn nhất định, rồi nghe người kia nói, và một người nói "ừ, tôi đổi ý rồi, mình nên làm thế". Chị thấy điều đó rất tốt vì không ai gắn cảm xúc vào chuyện "đây là ý của tôi, kia là ý của bạn"; chị không muốn điều đó. Nhóm rất linh hoạt làm điều đúng cho business, không có ego, chỉ kiểu "ừ, cứ làm theo điều người kia nói", hay "ý của Gagan rõ ràng là hay hơn, làm vậy đi".

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), sự linh hoạt đó rất tốt: đó vẫn là debate culture, nhưng với sự nhẹ nhàng, hợp tác và tin tưởng mà khi nghĩ tới tranh luận, người ta thường không nghĩ tới. Tranh luận thường gợi hình ảnh mọi người cố thủ và chiến đấu cho quan điểm của mình. Ở Maven hoàn toàn không như vậy: vẫn là tranh luận, nhưng với một sự nhẹ nhàng giúp nhóm đi tới quyết định tốt hơn, nhanh hơn.

15. Tìm lại nhau và thẩm định co-founder bằng 50 câu hỏi

Justin nói Wes có vẻ đã tìm được những co-founder tuyệt vời, và rõ ràng tới giờ mọi việc đang ổn. Anh hỏi quá trình để hai bên nhận ra muốn làm cùng nhau diễn ra thế nào, vì với mọi founder đầy tham vọng, đó luôn là một trong những việc lớn ở giai đoạn đầu: làm sao thẩm định co-founder, làm sao biết họ là đúng người và sẽ không làm hỏng mọi thứ, vì bạn sẽ xây công ty này cả một thập kỷ. Quá trình "hẹn hò", "tìm hiểu" với các co-founder của chị ra sao? (câu hỏi trong video đăng ngày 15/07/2021)

Justin Gordon mỉm cười khi nói, khung nhỏ góc phải là Wes Kao
Justin hỏi về quá trình "hẹn hò" và thẩm định co-founder (video đăng ngày 15/07/2021).

Wes kể (video đăng ngày 15/07/2021) Gagan và chị liên lạc lại vào mùa hè năm trước đó (tính từ thời điểm video đăng). Trước đó hai người học cùng trường trung học và đại học, nên đã biết nhau từ trước, nhưng chừng 10 năm không gặp, theo chị ước tính. Gagan nhỏ hơn chị một năm ở trường nên hai người không thực sự nói chuyện nhiều. Chị có biết về anh, và hai người từng cùng làm on-campus recruiting ở UC Berkeley, nhưng không giữ liên lạc thường xuyên.

Mùa hè năm đó, Gagan liên hệ chị, theo lời Wes (video đăng ngày 15/07/2021). Chị nghĩ anh vừa kết thúc khoảng hai năm đi du lịch nước ngoài sau khi đóng cửa Sprig, đã trở về Mỹ và muốn lập một công ty mới. Anh để ý thấy cohort-based course bắt đầu thành xu hướng và điều đó khơi sự quan tâm của anh. Anh liên hệ và nói: "Wes, tôi đi nói chuyện với mọi người về cohort-based course, và ai tôi biết cũng bảo: anh nên nói chuyện với Wes. Tôi bảo họ là tôi biết Wes rồi, tôi sẽ nói chuyện trực tiếp với cô ấy, đừng bảo tôi đi nói chuyện với Wes nữa." Thế là anh liên hệ và hai người kết nối lại. Ban đầu hai người cùng phác thảo vài ý tưởng về khoá học, về business khoá học.

Lúc đó, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), chị đang làm tư vấn và khá hài lòng với lối sống của mình, với business đã xây, với tất cả sự linh hoạt và tự do chị có. Chị hoàn toàn không tìm cách lập một business venture-backed; điều đó không nằm trong kế hoạch của chị năm 2020, ít nhất là theo những gì chị nghĩ lúc đó.

Nhưng qua mỗi cuộc trò chuyện, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), mọi thứ ngày càng rõ rằng đây sẽ là một sự kết hợp rất tuyệt: background của anh và của chị. Hai người cũng nghĩ tới một co-founder thứ ba làm technical, vì cả Gagan và chị đều thiên về business. Và hai người nghĩ: nếu thử khám phá khả năng làm co-founder thì sao? Từ đó có vài tuần hai người làm co-founder vetting.

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), hai người tìm thấy một bài viết rất hay trên website của First Round, tiêu đề đại loại là "50 câu hỏi cho co-founder dating". Về cơ bản nó có 10 nhóm câu hỏi và nhiều câu hỏi bên dưới mỗi nhóm. Đó đều là những điều mà bình thường bạn chỉ biết về một người sau khi làm việc với họ lâu hơn nhiều, những điều bạn không muốn để lộ ngay từ đầu: có một câu trả lời "đúng", câu trả lời phù hợp, còn cảm nghĩ thật của bạn thì nằm ở chỗ khác. Bộ câu hỏi làm lộ ra tất cả những câu hỏi thật sự khó.

Hai người đi qua tất cả các câu hỏi đó và thực sự hiểu nhau, Wes kể (video đăng ngày 15/07/2021): điểm mạnh, điểm yếu, điểm có thể sa ngã của người kia là gì, họ mang theo "hành lý" gì; và hai người rất thành thật về những điều đó. Chị thấy quá trình đó giảm rủi ro rất nhiều cho việc lập business này về mặt co-founder, vì chị khá cẩn trọng về chuyện làm việc với ai, muốn bị ai ảnh hưởng.

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), những người bạn dành nhiều thời gian cùng có ảnh hưởng lớn quá mức tới cuộc sống và ngày thường của bạn, đặc biệt là một quan hệ gần gũi như co-founder. Chị muốn chắc rằng đây là người chị thực sự tin được, có thể thấy mình làm việc cùng, thấy quá trình đó sẽ tốt đẹp, nhẹ nhàng và vui, dù biết rằng dĩ nhiên sẽ có những thử thách. Chị thấy bộ câu hỏi đã giúp cả hai hiểu người kia rõ hơn, nên hai người thấy rất yên tâm khi bước tiếp.

16. Giảm stress: đi bộ khi gọi điện, máy cho chim ăn và hơn 75 chậu cây

Justin cảm ơn Wes đã chia sẻ, vì theo anh đây là việc rất khó ở giai đoạn đầu với founder mới, và cả với người lập công ty lần nữa: quá trình tìm co-founder, đảm bảo đúng người, rõ ràng là hợp trên giấy tờ, nhưng cũng đào sâu hơn nhiều, vì có lẽ bạn sẽ dành rất nhiều thời gian với họ; anh nói thật điên rồ khi thấy mình dành bao nhiêu thời gian với người đó, đặc biệt là trong những giờ thức (video đăng ngày 15/07/2021).

Khi buổi trò chuyện sắp kết thúc, Justin hỏi: lập một công ty venture-backed với tất cả sự điên rồ đi kèm, Wes giảm stress và quản lý áp lực từ nhà đầu tư thế nào? Rõ ràng chị thích việc mình làm và muốn tạo ra business này, nhưng chị bước ra khỏi công việc thế nào, làm sao để mỗi ngày làm việc ở trạng thái tốt nhất? (câu hỏi trong video đăng ngày 15/07/2021)

Wes nói (video đăng ngày 15/07/2021) đây đúng là những điều chị đã nghĩ tới gần đây, để chắc rằng mình không burn out. Chị là kiểu người thích lao vào, đi tới tận cùng, để công việc cuốn hết mình, nên chị phải đặt ra các guardrail.

Một điều chị làm và thấy rất hữu ích, theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), là gọi điện trong khi đi bộ ngoài trời bất cứ khi nào có thể. Nghe thì rất đơn giản và đa số chúng ta làm được, và đó có lẽ là một trong những cách lớn nhất giúp chị có chút cân bằng mỗi ngày. Thay vì ngồi một chỗ trong các cuộc gọi Zoom, nơi bạn phải nhìn vào mắt người kia, và đó là gánh nặng tinh thần lớn hơn nhiều. Chị nói nếu nghĩ về một cuộc họp trực tiếp, người nói không nhìn bạn suốt thời gian, họ nhìn quanh phòng; còn trên Zoom ai cũng thấy tất cả mọi người, và bạn thật sự không thể làm việc gì khác.

Nói chung, chị rất thích gọi điện khi đi bộ ngoài trời: nghe chim hót, nhìn cây cối, cảm nhận không khí trên da, cảm nhận ánh nắng. Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), tất cả những điều đó rất tốt để chuyển trạng thái và nghỉ một chút khỏi nhịp thường ngày.

Executive coach của chị, người chuyên làm việc với founder, khuyên chị mua một máy cho chim ăn (bird feeder), theo lời Wes (video đăng ngày 15/07/2021). Ông nói nhiều founder được lợi từ việc có một bird feeder; ông có nhắc tới các founder có ADHD, nên trường hợp đó hơi khác. Theo ông, bird feeder và việc thấy chim bay tới cửa sổ cho một cú hích sáng tạo, giống như cách nhìn thấy thiên nhiên, cây xanh hay ra ngoài trời làm mọi thứ xáo trộn lên một chút.

Chị đã mua một cái, và nó thật tuyệt (video đăng ngày 15/07/2021). Chị thấy lạ vì nó nghe rất nhỏ nhặt và chẳng liên quan gì tới công việc, nhưng có lẽ đó chính là điểm mấu chốt: nó không liên quan tới công việc, và nó giúp chị tách mình ra khỏi guồng quay.

Rồi sở thích của chị là cây. Như mọi người thấy phía sau chị, có rất nhiều cây; Justin chen vào "Yes". Wes nói chị có hơn 75 chậu cây trong nhà, và rất thích nhân giống cây. Chị thấy nhân giống là thứ gần với thuật giả kim nhất: biến một thứ từ không thành có (video đăng ngày 15/07/2021).

Wes Kao nói trước micro, phía sau là nhiều chậu cây lớn, khung nhỏ góc phải là Justin Gordon đang cười
Wes nói về sở thích trồng và nhân giống cây; những chậu cây phía sau chị là một phần trong số hơn 75 chậu chị kể có trong nhà (video đăng ngày 15/07/2021).

Theo Wes (video đăng ngày 15/07/2021), chị rất thích có một sở thích không digital, không dựa trên màn hình, và chị nghĩ điều đó cực kỳ quan trọng. Nếu sở thích của chị là design hay Photoshop thì có thể cũng vui, nhưng đó lại là thêm thời gian nhìn màn hình, thêm thời gian trên browser. Còn với cây, chị kiểm tra lá, nhấc thử để xem trọng lượng chậu cây biết nó đã khô hay cần tưới, chị làm việc với đất. Chị nghĩ chọn một sở thích không gắn với màn hình cho bạn lợi ích gấp đôi: vừa giảm stress, vừa bước ra khỏi công việc.

Justin nói anh thích tất cả những điều đó. Qua hàng trăm cuộc phỏng vấn trong sự nghiệp của anh, chuyện này đã được founder nhắc tới hàng chục lần: ở giữa thiên nhiên và ra khỏi nhà theo cách nào đó, dù là đi bộ hay gì khác, như một cách để quản lý stress, đặc biệt khi càng đi xa và càng cần nghĩ ở tầng cao hơn; bạn cần có thời gian đó để suy nghĩ và giảm stress (video đăng ngày 15/07/2021).

Justin nói buổi trò chuyện rất vui, anh mừng là giờ công ty của Wes cũng đã có tên, và cảm ơn chị đã dành thời gian. Wes đáp có tên thì hữu ích hơn nhiều. Có tiếng đáp lại "Yes, indeed", và Wes cảm ơn Justin.

Nguồn và liên kết 5 nguồn

  1. Tên gốc: Building a Platform for Cohort-Based Online Courses with Wes Kao of Maven
  2. Sự kiện: YouTube
  3. Video gốc: https://www.youtube.com/watch?v=p4XA246bpfY youtube.com
  4. Kênh YouTube VITALIZE Venture Capital (Wes Kao, người dẫn Justin Gordon): youtube.com/channel/UC6F8VX-wcx5Z6FyBYixlK8A youtube.com
  5. Trang About của Maven, giới thiệu ba co-founder Wes Kao, Gagan Biyani và Shreyans Bhansali (đọc ngày 13/11/2026): maven.com/about maven.com