Paul Graham và Amjad Masad: Replit, vibe coding và self-driving company

1. "Các anh về cơ bản đã phát minh ra vibe coding"

Đây là một tập How To Build The Future trên kênh Y Combinator. Paul Graham (PG, host theo phần credits cuối video) ngồi trò chuyện với Amjad Masad, co-founder và CEO của Replit theo mô tả video (video đăng ngày 07/11/2026).

Những câu đầu tiên trong video, trước màn hình tiêu đề (video đăng ngày 07/11/2026): Amjad nói rằng với AI, ai cũng sẽ phải đi qua một giai đoạn chối bỏ, rồi trầm cảm, rồi cuối cùng là chấp nhận. PG ví Replit như một tảng băng trôi: phần nổi trên mặt nước là "bạn chỉ việc nói bằng tiếng Anh điều cần làm, và nó viết code cho bạn", còn bên dưới là cả đống thứ cho deployment và sandbox. Amjad nói anh không nghĩ Replit còn tự mô tả mình là vibe coding nữa; anh và đồng nghiệp nghĩ Replit là nền tảng cho cuộc chuyển đổi sang self-driving company. PG nói hơn các công ty khác, ông nghĩ Replit đã sống ở tương lai, và hỏi nếu phải nói DNA thật của Replit là gì. Amjad đáp: chắc chắn là sống ở tương lai.

Vào cuộc trò chuyện, PG nói các anh về cơ bản đã phát minh ra vibe coding. Khi Replit làm điều đó, khoảng năm 2024, nghe thì có vẻ mới chỉ hai năm trước, nhưng cảm giác như đã lâu lắm rồi. Amjad chen vào: như cả một thập kỷ. PG nói thêm: về mặt công nghệ. Rồi ông hỏi: làm sao anh biết được điều này sẽ chạy? Bây giờ thì ai cũng thấy rõ là nó đã chạy, nhưng lúc đó nó có vẻ điên rồ. Với chính ông, nó có vẻ điên rồ (video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad đáp rằng với anh và đồng nghiệp ở Replit, đó là một bước tăng dần. Với phần còn lại của thế giới thì nó giống một bước rẽ lớn khỏi cách người ta vẫn làm, nhưng Replit thì lúc nào cũng... PG cắt ngang: anh đã viết ngày càng nhiều phần code rồi. Amjad nói không, mà giống tinh thần của YC: nhìn xem người dùng đang làm gì, và chính điều đó cho bạn ý tưởng về thứ cần build (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói: vì Replit đã làm autocomplete. Amjad xác nhận Replit đang làm autocomplete, không chỉ... PG hỏi tiếp: trước khi chuyển hẳn sang vibe coding, kiểu bạn nói bằng tiếng Anh cho cái máy biết phải làm gì, thì lúc còn sinh code bằng autocomplete, Replit đã sinh ra bao nhiêu phần code? Amjad đáp: có thể nói khoảng 50%, 60% (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG hỏi lại "Thật sao?" và nói điều đó thú vị: ngay cả trước vibe coding, Replit đã vibe coding 60% rồi. Amjad đáp "Yeah, yeah, yeah". PG hỏi có phải vì thế mà anh biết nó sẽ chạy, vì anh nghĩ đã làm được 60% thì sao không làm nốt phần còn lại. Amjad nói cũng kiểu vậy, nhưng điều thật sự mở mắt cho anh là xem một số người dùng viết code: có những người dùng làm 100% code của họ bằng AI (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG hỏi có phải anh đang nói về lúc sau khi Replit đã ra mắt vibe coding. Amjad nói không, trước đó cơ, và bảo để anh kể (video đăng ngày 07/11/2026).

2. Copy qua copy lại giữa hai cửa sổ, và vòng lặp tới khi chương trình chạy

Amjad kể: những người dùng này mở ChatGPT ở một cửa sổ và Replit ở một cửa sổ khác. Đây là người chưa từng viết code bao giờ (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). PG hỏi làm sao anh biết họ đang dán code lấy từ ChatGPT. Amjad nói anh đã mời một số người dùng tới văn phòng. PG hỏi: anh ngồi nhìn họ làm thật à? Amjad: anh và đồng nghiệp đã ngồi nhìn họ. PG: "Okay. Làm thế nào vậy?"

Amjad tả lại: họ copy code, dán vào Replit. Replit báo một lỗi nào đó. Họ copy lỗi đó, dán vào ChatGPT, rồi copy bản sửa, dán lại. Đó là một quy trình rất thủ công, và anh nhìn vào nó (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói: vậy tất cả những gì cần làm là làm một cái API. Amjad đáp: không, phải tự động hóa cả quy trình. Chuyện đó không hiển nhiên và không dễ, vì hồi đó các model AI làm vài tool call (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói ông thấy cái khác ở đây: không chỉ tự động hóa việc qua lại, mà còn phải hiểu được lỗi, đúng không? Amjad: "Chính xác". PG: cái đó khó. Amjad nói thêm: và phải lặp, với điều kiện dừng là chương trình chạy được, chứ không phải... PG chen vào: điều đó bây giờ vẫn đúng. Amjad nói tiếp: chứ không phải kiểu làm một lượt rồi thôi, vì ChatGPT hồi đó chạy kiểu như vậy, phần lớn công cụ AI hồi đó chạy kiểu như vậy. Và câu hỏi là có lặp vô hạn được không (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói: chạy tới khi hoàn thành, đúng không? Đó là cái mới, đó là điều Claude làm (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026). Amjad xác nhận và nói đó là điều Replit đã chứng minh, là Replit chứng minh đầu tiên. Replit chứng minh vài điều. Một là có thể cho LLM chạy tới khi hoàn thành (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói ông đoán điều đó là tin mới với các công ty làm model. Amjad kể các công ty đó thật sự đã liên hệ với Replit và nói kiểu: "Chúng tôi rất bất ngờ là Replit Agent chạy được. Các anh làm thế nào vậy?" Rồi anh nói với PG điều anh gọi là điên rồ: harness khoảng năm 2024 phức tạp gấp 10 lần harness bây giờ, vì model hồi đó kém hơn. Model càng mạnh thì phần engineering bạn phải làm để biến chúng thành agent càng ít đi (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG hỏi: vậy có phải người khác cạnh tranh với Replit dễ hơn không? Amjad nói có. Theo anh, đó là chuyện của ngành AI lúc này (video đăng ngày 07/11/2026): bạn phải chấp nhận rằng mọi thứ bạn đang làm đều liên tục bị commoditize, và bạn phải... PG nói nốt: phải làm thứ tiếp theo. Amjad đồng ý: làm thứ tiếp theo.

Amjad nói điều lớn thứ hai Replit đã chứng minh là AI có thể tự provision hạ tầng. Cho tới lúc đó... PG chen vào: và Replit thật sự có hạ tầng để provision. Đó là điểm khác giữa Replit và tất cả các đối thủ, đúng không? Amjad: chính xác, Replit đã build những thứ như database. PG nói: anh đã bỏ ra bao nhiêu năm khổ sở làm systems software. Amjad: "Right" (video đăng ngày 07/11/2026).

3. Ra mắt tháng 9/2024, 980 dòng code và quy luật siêu tuyến tính

Amjad nói tiếp: thế là nó là một tool call, kiểu spin up một database, spin up một Redis, host cái này. Điều làm người ta bất ngờ khi Replit ra mắt... anh nhắc PG đã xem sản phẩm từ tháng 7/2024. PG hỏi khi nào thì ra mắt. Amjad: tháng 9/2024 (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad kể khi người ta thấy nó, Andrej Karpathy nói đây giống một khoảnh khắc AGI, một khoảnh khắc "feel the AGI", vì ai cũng kiểu: trời ơi, LLM làm được cả cái này (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). PG nói nó làm ông sợ. Ông không thích nó chút nào.

Amjad hỏi bây giờ ông thấy thế nào, vì về mặt thẩm mỹ nó rất khó chịu với ông. PG nói ông biết, vì cách ông lập trình ngược hẳn với cái này. Ông bỏ ba năm viết một nghìn dòng code, và nếu tháng sau ông rút được xuống còn 980 dòng thì càng tốt (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói chính PG đã cho anh nguyên lý của tất cả chuyện này: lần đầu PG đầu tư vào Replit, lúc PG back Replit, PG nói có một quan hệ siêu tuyến tính giữa việc lập trình dễ đến đâu và số lập trình viên bạn có được. PG xác nhận, và nói điều đó không chỉ đúng với lập trình mà đúng với bất cứ thứ gì người tiêu dùng sử dụng: làm cho nó dễ hơn 10%, bạn không chỉ có thêm 10% người dùng, bạn có gấp đôi (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói ông nhớ điều đó, nhưng ông không có ý bảo làm cho dễ đến mức này. Có tiếng chen vào rằng nó đã đi quá xa, và rằng chỉ cần nói bằng tiếng Anh là nó tuôn ra cả đống code (video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói điều anh nhận ra là: để Replit thật sự thành công, Replit phải đi trọn con đường (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). PG nói anh vốn biết, anh là một trong những người sớm dự đoán AI. Anh về cơ bản đã dự đoán vibe coding vào khoảng 2015 hay 2017 gì đó. Amjad đáp: 2015, 2016, trong deck đầu tiên của Replit, anh và đồng nghiệp viết rằng nếu bạn build một nền tảng có hàng triệu người viết code, bạn có thể train một model machine learning dự đoán... (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói điều đó đi trước thời đại một cách điên rồ. Đó là trước cả paper về Transformer. Amjad xác nhận: trước Transformer. PG nói ông bắt đầu nghĩ đó không phải tầm nhìn, mà là anh bị khùng, nếu sớm đến vậy. Amjad đáp anh nghĩ mình khá giỏi đoán tương lai đang đi về đâu (video đăng ngày 07/11/2026).

4. Dự đoán tương lai: Nokia, lập trình trên điện thoại và một "Bond villain"

Amjad kể ngay từ hồi còn nhỏ, lần đầu dùng chiếc điện thoại Nokia, anh đã nghĩ: trời ơi, người ta rồi sẽ... đây là cái máy tính mới. Và đó về cơ bản là một chiếc điện thoại nắp gập. Một phần trải nghiệm đó cũng đi vào Replit: Replit là nền tảng lập trình đầu tiên có app di động, và ai cũng cười Replit (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói: lập trình trên di động. Amjad: lập trình trên điện thoại. PG nói ông từng có một RFC cho chuyện đó. Amjad sửa: không phải RFC, mà là RFS. Amjad nhắc PG từng kể ông sửa bug của Hacker News từ điện thoại. PG xác nhận, và nói ông không tự nguyện làm thế: đó là cách duy nhất để ông vào được internet lúc đó (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói vì chương trình này là về build tương lai, anh nghĩ người ta đánh giá thấp khả năng của chính mình trong việc đoán tương lai đang đi về đâu và build hướng về nó. Theo anh, bạn chỉ cần ngồi xuống và nghĩ, và anh không nghĩ nhiều người ngồi xuống và nghĩ (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói đó là điều các chuyên gia hay nghĩ: "Tất cả những gì tôi làm là ngồi xuống nghĩ, và ý tưởng đến." Rồi người khác thử ngồi xuống nghĩ thì không có ý tưởng. Theo PG, đó là vì anh đã theo ý tưởng này khoảng 20 năm (video đăng ngày 07/11/2026). Ông hỏi lần đầu anh nghĩ tới việc làm một thứ như Replit, nơi có thể lập trình online, là khi nào.

Amjad nói đó là khi anh có chiếc smartphone Symbian, ngồi trong lớp và ước gì mình lập trình được. PG hỏi chuyện đó cách đây bao lâu. Amjad: khoảng năm 2008 (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). PG nói vậy là gần 20 năm trước. Theo ông, đó là lý do khi anh chỉ ngồi xuống nghĩ, anh nghĩ ra tương lai: cả bộ não anh đã nghĩ về chuyện này suốt 20 năm, một cách ám ảnh. Anh đã cố build Replit từ trước khi nó có tên Replit, nhiều năm liền; đây lúc nào cũng là điều lớn. Nên tất nhiên anh nghĩ ra mọi thứ trước những người khác (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

PG quay lại buổi demo nổi tiếng hồi mùa hè năm 2024. Amjad nói: lần mà ông gọi tôi là Bond villain. PG nói anh trông như một Bond villain thật. Ông có cảm giác mình đang được cho xem một thứ đáng sợ, và ông vẫn nhớ Amjad đã nói: "Đừng nhìn cái đó." Amjad nói nốt: "Đừng nhìn code." PG: "Đó là object code." (video đăng ngày 07/11/2026)

PG nói lúc đó ông nghĩ: ôi không, tất cả những gì ông làm ra, tất cả những gì ông đã bỏ ra hàng chục năm để làm, chỉ là object code (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

5. Tiếc thương cho nghề, Claude Code và OpenClaw

Amjad nói bây giờ ai cũng đang nhận ra điều đó. Anh thấy có những kỹ sư cũng thấy ghê sợ chuyện này. Anh nhớ tweet của PG hồi đó gây tranh cãi lắm. PG nói thêm: tweet về anh chàng đã sinh ra lượng code khổng lồ bằng AI. Amjad nói ngay cả tweet về chuyện anh là Bond villain, chuyện object code, cũng gây tranh cãi (video đăng ngày 07/11/2026).

Theo Amjad, bây giờ mọi kỹ sư đều... anh nghĩ với AI, ai cũng sẽ phải đi qua một giai đoạn chối bỏ, rồi sau đó trầm cảm, rồi cuối cùng là chấp nhận (video đăng ngày 07/11/2026). Anh kể mình đã đi qua giai đoạn đó khoảng năm 2020. PG hỏi: "Thật sao?". Amjad nói nhờ vậy mọi chuyện dễ hơn với anh: anh đã có nỗi tiếc thương rằng cái nghề mình yêu đã không còn, và anh đã tiếc thương xong rồi (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG hỏi: anh cũng từng cảm thấy vậy à? Amjad: đúng. PG: vậy là anh biết ông đã cảm thấy gì. Amjad: anh biết ông đã cảm thấy gì. PG: lúc anh cho ông xem buổi demo đó. Amjad xác nhận, và nói nhưng ông phải cảm thấy nó thì mới buông được (video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói ông nghĩ mọi người đã bị thuyết phục vào cuối năm ngoái: cuối năm 2025 là lúc mọi người nhận ra AI sẽ viết hết code (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026). Amjad nói anh lúc nào cũng thấy bất ngờ về chuyện cái gì là cú hích cho những thứ như thế này, vì với anh điều đó có vẻ hiển nhiên từ trước.

PG nói người dùng Replit thì ông nghĩ họ đã biết từ trước. Amjad nhắc lại: người dùng Replit. PG hỏi: còn thứ đã thuyết phục phần còn lại của thế giới có lẽ là Claude Code, anh có nghĩ vậy không? Amjad đáp anh nghĩ là OpenClaw. Claude Code là một phần, nhưng theo anh OpenClaw là lần đầu người ta trải nghiệm ý tưởng LLM chạy tới khi hoàn thành: bạn giao một việc, và nó đi hết con đường cho tới khi xong (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói đó là điều Replit đã làm được một năm rưỡi tính tới lúc đó. Amjad đồng ý, nhưng nói thêm về form factor của OpenClaw: bạn có thể nhắn tin cho nó, và đủ thứ như vậy. Anh nói anh đã đánh giá thấp sức mạnh của form factor, đặc biệt với người bình thường (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG hỏi điều đó có ảnh hưởng tới những gì anh làm với Replit không, anh có học được gì từ nó không. Amjad nói chưa. Anh mới học được bài học đó. Anh nghĩ nó sẽ ảnh hưởng tới những thứ sau này: anh vốn cứ mặc định rằng mình ra ngoài, nêu một tầm nhìn, build một sản phẩm, và mọi người sẽ kiểu "ừ, hiển nhiên mà". Nhưng thực tế, anh nghĩ bạn cần mày mò rất nhiều với cách người ta trải nghiệm nó (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

6. Xem người dùng sử dụng sản phẩm, Haya và một "strong solution"

PG hỏi anh còn ngồi xem người dùng sử dụng Replit, xem họ làm gì và có bất ngờ không. Amjad nói có. Anh vốn không thích làm việc đó, nhưng Haya đã kiểu như ép anh làm từ sớm. Anh làm trong tình trạng giãy nảy, vì anh thấy đau thật sự khi người dùng bối rối với phần mềm hay gặp bug. Anh ngần ngại, thậm chí về thể chất anh cũng… (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). Haya Odeh là co-founder và VP of Design của Replit theo trang About của Replit (đọc ngày 07/11/2026).

PG nói xem người dùng sử dụng sản phẩm của mình là chuyện muốn độn thổ, thật sự là vậy. Amjad đồng ý. PG hỏi anh có biết vì sao nó làm người ta muốn độn thổ không: vì cho tới lúc đó bạn đã chối bỏ những điều kinh khủng đang diễn ra mỗi ngày ở ngoài kia (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói văn hóa công ty ở Replit trở nên xoay quanh việc ở rất gần người dùng, chủ yếu nhờ Haya, người mang tâm thế rằng bạn phải nói chuyện với người dùng liên tục (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói Haya cũng làm cho Replit trông rất ngầu. Theo ông, đó là một trong những điều rất khác thường ở Replit hồi đầu: graphic design tuyệt vời, làm người ta choáng, tốt hơn nhiều so với mức một công ty kiểu lập trình online cho dân nerd thật sự cần (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026). Amjad nói nó giúp rất nhiều với nhóm người dùng đầu tiên, trong đó nhiều người là teenage hacker. PG nói ông thấy nó rất ngầu, nó làm Replit khác biệt.

PG nói Replit tới giờ vẫn có điều gì đó rất riêng. Giống nhiều công ty rất thành công, Replit có một cá tính rất mạnh, nghe thì như vô nghĩa, nhưng ông hỏi Amjad có hiểu ý ông không: đó là một "strong solution", không phải "weak", theo nghĩa hóa học. Replit là một strong solution (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói cách anh và đồng nghiệp hình dung về thứ mình build và về sản phẩm là luôn nghĩ tới động cơ, những thứ cơ khí cứng cáp. PG nói đó là phần lớn điều mà graphic design ấy muốn nói. Amjad xác nhận: có gì đó rất hardcore, nhưng cũng nghịch lý, vì anh và đồng nghiệp làm việc cật lực để UX đơn giản cho người dùng, trong khi ở back end là thứ engineering thật sự xấu xí (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói: systems programming, systems programming thật sự, đó là một phần DNA của Replit. Amjad: đó là một phần DNA của Replit. Nhưng chuyện đó lúc nào cũng khó, vì nhiều lập trình viên nhìn Replit rồi gạt đi vì nó trông rất đơn giản. Rồi ngay cả những người tới làm ở Replit cũng kiểu: "Trời ơi, tôi không biết là các anh có..." PG nói nốt: có cả đống thứ phía sau. Amjad xác nhận (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói Replit làm system administration "for people's sins". Amjad nói anh và đồng nghiệp làm việc đó để người dùng không phải làm (video đăng ngày 07/11/2026).

7. Vì sao enterprise chọn Replit: guardrail và tảng băng trôi

PG hỏi liệu đó có phải là thứ giúp Replit thắng các đối thủ, vì đây là một điểm khác: độ sâu của những gì Replit đã build và độ sâu hiểu biết về cách deploy chương trình online. Amjad nói đó đang giúp Replit thắng ở mảng enterprise trong category của mình, vì enterprise nhạy cảm hơn nhiều với độ tin cậy, bảo mật và những thứ như vậy (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói rất khó để người tiêu dùng quan tâm tới bảo mật, chẳng hạn. Theo anh, nhiều đối thủ của Replit làm những việc rất liều lĩnh khi build những app không an toàn (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). PG nói: vì nếu agent viết hết chỗ code này thì ai biết nó đang làm gì. Amjad đồng ý, và nói vì thế Replit đặt rất nhiều guardrail, khiến sản phẩm đôi khi chậm hơn, đôi khi đắt hơn. Nhưng enterprise rất thích điều đó (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói những kẻ cơ hội mới tới không có cùng độ sâu hạ tầng như vậy. Theo ông, Replit giống một tảng băng trôi: phần nổi trên mặt nước là "bạn chỉ việc nói bằng tiếng Anh điều cần làm, và nó viết code cho bạn", còn bên dưới là cả đống thứ cho deployment và sandbox (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói Replit có kỹ sư kernel, kỹ sư hệ điều hành, và Replit đã tự build file system riêng từ đầu để nó có tính transaction và đảo ngược được hoàn toàn (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). PG nói ông nhớ đã nghe đủ chuyện như vậy từ hồi trước vibe coding: mọi bản cập nhật Amjad gửi đều kiểu "bọn tôi vừa làm cả một file system mới". Ông nói thêm: mong là có ai đó biết trân trọng.

Amjad nói khi bạn muốn làm cho việc viết code thành việc cộng tác, bạn phải phát minh ra rất nhiều primitive cốt lõi. PG nói đó là một câu hỏi thú vị: những gì Replit làm ở phiên bản đầu, khi nó chỉ là lập trình online và có tính cộng tác, những gì Replit làm để nó cộng tác được, có giúp gì cho vibe coding không (video đăng ngày 07/11/2026).

8. Agent chỉ là một user khác, và một agent team đặt ở giữa

Amjad đáp: 100%. Anh nói nó plug-and-play tới mức kỳ lạ. Khi bạn đặt một agent vào một repl, như cách Replit gọi... PG nói: như thể bạn đang cộng tác với agent. Amjad xác nhận: agent là một user khác. Phiên bản đầu tiên về cơ bản là agent chỉ là một user khác trên cùng hệ thống (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói: và mọi thứ khác đã được build sẵn, chỉ chờ nó. Amjad: mọi thứ khác đã build sẵn. Ngay cả bạn và agent cũng có thể làm trên cùng một project và nó vẫn chạy (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). PG nói thảo nào Replit khám phá ra vibe coding đầu tiên: Replit ở đúng vị trí hoàn hảo, có sẵn mọi nguyên liệu khác.

Amjad nói điều kỳ lạ là ngay cả cách công ty được tổ chức cũng hoàn hảo. Replit có team hạ tầng lo phần chạy code, kiểu team sandboxing, đại loại vậy. Rồi có team deployment và cloud services: spin up database, deploy VM và những thứ như vậy. Rồi có team build phần keo dán giữa hạ tầng và IDE, và team IDE (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

Vậy AI nằm ở đâu trong đó? Amjad kể Replit lập ra một agent team mới và đặt nó ở giữa. Giờ tất cả những người này đều build cho agent: team hạ tầng mở ra tool cho agent, còn team IDE, thay vì build IDE cho con người, giờ build các edit tool cho agent (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG hỏi: thật sao? Agent thì cần IDE kiểu gì? Ông tưởng chúng chỉ sinh code. Amjad nói hồi đầu, năm 2024, sửa code thật ra là một bài toán khó. PG hỏi: kể cả việc cho nó quay lại sửa lỗi? Amjad nói hồi đó không có edit tool có sẵn. Bây giờ thì mọi foundation model đều cho bạn một edit tool có sẵn, nhưng hồi đó Replit phải tự làm edit tool riêng: khi bạn đưa nó một đoạn text, chỗ nào cần thay. Bạn không thể dựa vào số dòng, vì model bịa ra số dòng. Có đủ thứ như vậy (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói Replit phải làm nó vững tới mức kỳ quặc vào thời đầu vì LLM hồi đó tệ quá. Amjad nói chúng còn lười nữa: viết một function rồi lười giữa chừng, kiểu "TODO, làm nốt sau". PG nói: thứ đó đâu có thực thi được. Rồi ông nói thêm: "Although it is now." (video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói chuyện đó thật điên rồ, và cả OpenAI lẫn Anthropic đều có cùng bug đó. Anh nghĩ là do chat model: các bên lúc nào cũng muốn phần chat dừng sớm, không sinh ra cả núi text, nên đó là một hệ quả phụ, và Replit phải phát hiện ra chỗ đó rồi lặp lại. Thế là ngay cả việc sửa text cũng tốn rất nhiều công. Bây giờ thì đã có edit tool có sẵn (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

9. IDE cho agent, shell, và một sản phẩm vừa đủ dùng

PG hỏi: vậy có thứ gì giống IDE cho agent không? Amjad bắt đầu nói hồi đầu có nhiều nghiên cứu về... PG nói ý ông là bây giờ, cách agent làm việc bây giờ. Amjad nói bây giờ bạn chỉ cần đưa cho chúng một shell. Đưa shell là chúng tự viết lệnh shell. Chúng làm được mọi thứ với cat và những lệnh shell cơ bản. Chúng rất giỏi shell (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói: nhưng hồi đầu anh cần IDE vì agent còn kém. Amjad xác nhận. PG: và đó là một trong những thứ giúp Replit đi sớm đến vậy. Amjad xác nhận. PG hỏi: anh có làm được sớm hơn nữa không? Amjad: không. PG nói: vì anh bắt được đúng lúc nó vừa mới chạy được. Amjad đồng ý: nó vừa mới chạy được. Khi Replit ra mắt, nó ở dạng beta, và anh định nói 50%... (video đăng ngày 07/11/2026)

PG nói ông nhớ ông hay qua nhà Amjad, Amjad cho ông xem đủ thứ và chúng không chạy. Amjad nói 50% thì có lẽ là quá khắt khe; anh sẽ nói khoảng 30% số lần nó không chạy (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG hỏi vậy sao người dùng lại chịu được. Amjad: vì đó là một trải nghiệm kỳ diệu. PG nói thêm: và có lẽ khi họ cắt dán qua lại với ChatGPT thì cũng không chạy nốt, đúng không? Nếu họ hoàn toàn không biết lập trình, thì lập trình được 70% số lần đã là một bước tiến lớn (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói nhóm khách hàng đầu tiên bắt đầu trả Replit nhiều tiền là những người lẽ ra sẽ lên các trang outsourcing để thuê lập trình viên. Giờ thì hoặc bạn trả khoảng 100.000 đô để một kỹ sư ở đâu đó làm một app, hoặc bạn trả Replit khoảng 1.000 đô. Đó là chênh lệch hai bậc độ lớn, và tới hôm nay vẫn vậy, giữa thuê một kỹ sư và để Replit làm (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói có thể lập luận rằng chính sự tồn tại của các xưởng outsourcing là bằng chứng có một thị trường ở đó. Ông từng nghĩ họ thật tệ: ai lại muốn thứ này, ai lại trả cả đống tiền cho những người này để làm ra thứ phần mềm tệ như vậy? Nhưng lẽ ra ông nên nghĩ: đó là dấu hiệu của nhu cầu. Ông nói ông đã nhìn nó như một lập trình viên (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

10. Replit Bounties, và những dự án doanh nghiệp làm bằng Replit

Amjad kể Replit đã thử đáp ứng nhu cầu này theo vài cách. Ban đầu, khi trên nền tảng có rất nhiều teenage hacker, Replit build một thứ gọi là Replit Bounties. PG nói ông nhớ Replit Bounties. Amjad nói nó nhắm đúng vào nhu cầu đó: anh nghĩ AI chưa tới mức (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói: những teenager này sẽ thành các xưởng outsourcing mới, kiểu làm từng mảnh nhỏ. Amjad nói insight ở đây là họ được tiếp sức bởi thứ AI còn thô sơ mà Replit có hồi đó, và bản thân chừng đó đã là một lợi thế đủ cho họ. PG hỏi lại: những người làm Replit Bounties đã dùng AI để viết rồi à? Amjad: chính xác. PG: "Oh, man" (video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad kể Replit Bounties lớn rất nhanh, nhưng rồi anh nhìn vào nó và nghĩ: nếu tương lai là thế này thì đây là một mảng kinh doanh chết. Nên Replit đóng nó lại. PG hỏi vì sao nó chết. Amjad: vì rốt cuộc người ta sẽ hỏi agent làm cả thứ đó. PG nói thêm: thậm chí không cần qua mấy đứa teenager hỏi agent hộ (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói đó là chuyện đang diễn ra (video đăng ngày 07/11/2026). Anh và đồng nghiệp tới các tập đoàn đa quốc gia lớn, ngân hàng và những nơi như vậy. Họ có rất nhiều phần mềm SaaS họ trả 10 triệu đô, hoặc phần mềm cũ, và họ tìm ra vài vibe coder trong công ty đã dùng Replit, rồi những người này đi thay thế đủ các hệ thống khác nhau (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói: và nó bắt đầu từ những thứ nội bộ. Amjad xác nhận. Anh kể trước đây khách hàng nói với Replit kiểu: "Chúng tôi đã ước lượng dự án này, đáng lẽ tốn 10 triệu đô. Chúng tôi tiêu 250.000 đô cho Replit." Theo anh, chuyện này đang diễn ra khắp nơi, và anh nghĩ ngành outsourcing kiểu như đã chết ở thời điểm này (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG hỏi có phải phần lớn là những công ty không giỏi kỹ thuật lắm, những công ty không chuyên về công nghệ, không tự gọi mình là công ty công nghệ. Amjad nói Replit có nhiều khách hàng là công ty công nghệ, nhưng anh nghĩ đó không phải nơi Replit tạo ảnh hưởng lớn nhất, vì họ tự xoay xở được. Còn những ngân hàng, những công ty sản xuất... PG chen: những công ty bình thường. Amjad: những công ty bình thường cần thứ gì đó như Replit, nếu không họ sẽ tự bắn vào chân mình (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói thật ra động lực chủ yếu đến từ những người bên trong có tham vọng, như một anh phụ trách sales muốn viết một tool cho phòng sales của mình (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

11. Người có tham vọng trong công ty, schlep và "sandboxing for humans"

Amjad đồng ý và kể chuyện này từng tạo ra một câu hỏi về bản sắc bên trong Replit: enterprise không phải một phần trong sứ mệnh của Replit. Nhưng điều anh nói với team là: đó là những người có tinh thần khởi nghiệp, những người có tham vọng, đang xây dựng việc kinh doanh. Điều đó rất gần với cốt lõi của những gì Replit làm (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói: cũng là những người xông xáo ở trong công ty. Amjad: chính xác. PG: dù công ty không xông xáo, con người thì có. Amjad nói con người thì có, và họ thường được thăng chức. Nhiều người mang Replit vào tổ chức của mình được thăng chức vì họ đang tạo ảnh hưởng lớn (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói thêm một lý do, đặc biệt là lúc này (video đăng ngày 07/11/2026): mọi công ty đều đang nghĩ "chúng ta phải dùng AI, tôi đọc mãi về chuyện AI đang chiếm lấy thế giới, chúng ta nên dùng AI. Trong công ty ai hiểu gì về AI? Ai đang dùng nó?" Và đây là người đang dùng Replit để làm ra đồ. Họ sẽ là người được tin tưởng (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói đúng vậy, đó là sự tiếp nối của chuyện đó, nhưng có một chút... anh tìm chữ "schlep". PG hỏi: schlep blindness? Hay chỉ là schlep? Amjad nói có rất nhiều việc nhàm chán để sẵn sàng cho enterprise. PG hỏi: những việc anh buộc phải làm? Amjad xác nhận. PG nói Amjad đã quen làm những việc kiểu đó, nó giống systems programming, rồi hỏi: nó có giống systems programming không? (video đăng ngày 07/11/2026)

Amjad nói hơi giống. Phần nhiều là trao cho admin và IT nhiều quyền kiểm soát người dùng được làm gì, và đặt ngân sách. PG nói: à, họ muốn có luật. Amjad xác nhận. PG: luật. Ông nói nó giống như sandboxing cho con người (video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad gọi đây là "principal actor problem": người dùng cuối không thật sự là người quyết định mua phần mềm, và anh nghĩ đó là lý do trong phần lớn lịch sử ngành công nghệ, phần mềm enterprise tệ. Nhưng bây giờ, theo anh, người ta có nhiều tiếng nói hơn về thứ họ muốn dùng, nên những sản phẩm thật sự tốt đang thắng trong enterprise. Có điều vấn đề kia vẫn còn: đôi khi IT và bộ phận bảo mật ép bạn làm sản phẩm tệ hơn cho người dùng (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG hỏi câu trả lời là chiều theo họ, họ muốn làm chuyện ngớ ngẩn thì cứ để họ làm? Hay thật ra anh đang ngầm làm việc cho những người có tham vọng, xông xáo trong công ty, và ngầm muốn cho họ một cách để vượt qua bộ máy quan liêu? (video đăng ngày 07/11/2026)

12. Đừng chia khẩu phần token: power law của ROI

Amjad nói đó là một câu khó. Lấy một ví dụ thật: anh không đồng ý với việc chia khẩu phần token. Cách các công ty đang tiếp cận là nói mỗi người được, chẳng hạn, 100 đô token mỗi tháng (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). PG nói: thứ họ nên quan tâm là ROI. Amjad: chính xác, ROI.

Amjad nói điều anh thấy ở khách hàng là có một power law của ROI bên trong công ty: một người có thể tạo ra gấp 100 lần người kế bên. PG nói ông tin là có, chắc chắn rồi, trong phần mềm lúc nào cũng vậy. Amjad nói đặc biệt với agent: trước là 10 lần, bây giờ là 100 lần, 1.000 lần. Anh nói tiếp một câu: bạn muốn kiểm soát chi tiêu token (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói vậy thứ cần làm là giúp các công ty thấy chỗ nào đang có việc tốt diễn ra. Amjad đồng ý, và nghĩ Replit có thể phát minh gì đó ở đây để giúp việc này. Nhưng trước mắt, anh nghĩ bạn kiểu như phải làm điều khách hàng yêu cầu. PG nói: vì đó là cách để vào được. Amjad: đó là cách để vào, rồi sau đó bạn muốn phát minh ra thứ tốt hơn và chỉ cho họ con đường (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói vậy là còn thêm thứ để build, và đây có thể là thứ rất giá trị. Khi bạn cố tìm xem trong các project mà người ta dùng token, project nào giá trị nhất, bạn đang sửa vấn đề lớn nhất bên trong các công ty lớn. Theo ông, đó là lý do công ty lớn là như vậy: họ không biết được giá trị của những việc do từng cá nhân làm. Nếu bạn build thứ gì đó giúp họ làm việc này tốt hơn dù chỉ 10%, bạn đang sửa cả vấn đề nền tảng của công ty lớn. Điều đó lớn hơn nhiều so với vibe coding (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

13. The Self-Driving Company và Replit là customer zero

Amjad nói anh không nghĩ Replit còn tự mô tả mình là vibe coding nữa. Replit đã viết một bài blog tên "The Self-Driving Company". Ý tưởng là ở Replit, anh và đồng nghiệp là những người dùng sớm công nghệ nói chung, và chắc chắn là AI. Anh và đồng nghiệp thấy mình đang làm việc theo cách khác, có một thay đổi nền tảng trong cách làm việc (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). Bài blog trên trang Replit ghi ngày đăng 16/07/2026 và ghi Amjad Masad là một trong hai tác giả (đọc ngày 07/11/2026).

PG hỏi: ý anh là Replit với tư cách một công ty? Amjad: Replit với tư cách một công ty, là customer zero của Replit. PG nói vậy có lẽ anh nên tự tìm ra điều đó trước: làm sao nhận ra người đang làm những việc có giá trị? (video đăng ngày 07/11/2026)

Amjad đồng ý: Replit với tư cách customer zero là phòng thí nghiệm, anh và đồng nghiệp đang cố tìm ra điều đó. Self-driving company là ý tưởng về tương lai của công việc, tương lai của cách các doanh nghiệp được tổ chức. Và anh nghĩ Replit là nền tảng cho cuộc chuyển đổi sang self-driving company. Đó là tầm nhìn mở rộng về hướng Replit đang đi (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói điều anh chưa thật sự thấy hết: anh vẫn luôn biết rằng làm cho việc tạo phần mềm dễ tiếp cận hơn sẽ có tác động mang tính chuyển đổi, nhưng anh chưa thấy hết rằng nó sẽ thay đổi tận gốc cách con người làm việc (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói: vì có vẻ như... ông và Amjad là lập trình viên. Có vẻ như lập trình viên viết chương trình, chứ phần cốt lõi của cách các công ty vận hành đâu phải là lập trình. Nhưng có lẽ bây giờ thì phải. Amjad đáp: đúng, bây giờ là vậy (video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói, nhân tiện, đây là một ví dụ về điều xảy ra với những startup giỏi nhất: bạn nghĩ ra điều gì đó và tưởng mình đang gợi ý một ý tưởng cho họ, thì họ đã làm rồi, đã có sẵn một kế hoạch chuyển đổi lớn. Và đó là một điều khác về những startup giỏi nhất: họ đã lớn rồi, nhưng vẫn nghĩ về thứ mới này như thể họ là một công ty mới tinh, rồi họ lớn thêm 100 lần (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói anh nghĩ giờ việc đó thật sự là thiết yếu, vì như hai người đã nói lúc trước, AI là một lực commoditize khổng lồ. Theo anh, trước đây việc tự làm mới mình là tùy chọn, bây giờ thì gần như bắt buộc (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

14. "Cách AI đi vào công ty", bị copy, và đi từng bước

PG nói: và Replit là cách AI chảy vào các công ty. Amjad xác nhận. PG nói đó là điều khổng lồ. Nhưng anh phải làm cho nó không mơ hồ, vì ai cũng nói được câu đó. Theo ông, ai đang nghe chuyện này, chắc có người ở IBM đang nghĩ: "Ừ, nghe hay đấy. Mình sẽ nói mình là cách AI chảy vào các công ty" (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói mọi thứ Replit từng phổ biến rốt cuộc đều bị copy. Như ý tưởng "idea to app fast": mọi startup làm vibe coding đều lấy đó làm điểm chính của mình (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). PG nói: nhưng họ đang copy phiên bản cũ của anh. Anh là một bộ phim, còn họ đang copy một khung hình từ khoảng sáu tháng trước. Amjad nói đúng vậy, và đó là cách nó phải vận hành: bạn phải liên tục làm như thế.

PG nói: nhưng như vậy có nghĩa là Replit có mặt ở mọi công ty, mọi công ty có đối thủ cạnh tranh và không thể ngồi yên. Amjad: đúng, đó là mục tiêu. PG nói điều đó thật đáng kinh ngạc, và hỏi: làm thế nào? Ông đoán câu trả lời là từ từ (video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói founder lúc nào cũng có cám dỗ nghĩ ra một chiến lược lớn, làm rùm beng về nó, kiểu "đây là việc chúng ta làm từ giờ". Anh nói không, hãy để khách hàng kể câu chuyện (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói nó giống như bạn có một mục tiêu chung về nơi mình muốn tới, nhưng đi từng bước. Các bước là gì? Là những thứ riêng lẻ nảy ra từ khách hàng. Nhưng bạn biết mình đang tìm gì: một khách hàng đang làm một kiểu việc nhất định. "Được, giúp họ đi, rồi ai cũng sẽ làm được việc này." Amjad: chính xác. PG nói: và thế là bạn vào được. Đó là điều tuyệt vời. Đó là thứ mà việc làm hết chỗ systems programming kia mua được cho bạn: nó đưa bạn vào chỗ khách hàng, để bạn thấy từng bước của những thứ mới bạn đang làm (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói tương tự như Replit Agent: với thế giới bên ngoài nó là một khoảnh khắc đứt gãy, còn với nội bộ Replit nó là bước tăng dần theo nhiều nghĩa. Anh nghĩ nhiều thứ anh và đồng nghiệp đang làm, tới một lúc nào đó, người ta sẽ nói đã có một khoảnh khắc đứt gãy trong cách các công ty vận hành (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói điều đó thật thú vị. Nếu bạn là chuyên gia, là người trong cuộc, những thứ trông như bước nhảy bậc thang với phần còn lại của thế giới thì bạn đã thấy trước bậc và thấy sau bậc, nên với bạn nó mượt hơn (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

15. Steve Jobs và iPad, sống ở tương lai, và 10.000 agent

Amjad đồng ý là nó mượt hơn. Anh nói không phải mọi phát minh, nhưng lịch sử phát minh, nếu bạn nhìn kỹ và đọc các câu chuyện, chẳng hạn Steve Jobs đã thử làm một chiếc iPad từ những năm 80. PG nói: vì ông ấy biết một thứ như vậy sẽ tốt, chỉ là công nghệ chưa tới. Amjad nói khi đọc câu chuyện của Apple, người ta kiểu "iPhone hiển nhiên quá", nhất là sau khi... PG hỏi: nếu hiển nhiên vậy thì sao không ai khác làm? Amjad nói bên trong Apple nó là bước tăng dần, nhưng với mọi người trên thế giới, đó là một khoảnh khắc chuyển đổi hoàn toàn (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói thêm: nếu bạn biết câu chuyện chiếc iPad, hay iPhone, ra đời thế nào, thì ban đầu họ làm chiếc tablet này, và Steve Jobs đã biết ông muốn gì, đã nghĩ về chuyện này. Nên ngay khi thấy nó, ông nói: được, chính là nó, làm cái này đi. Và Amjad cũng vậy: bất cứ khi nào có điều gì đó xảy ra trong công ty, đó sẽ là thứ anh đã nghĩ suốt 10 năm, và anh kiểu "được, đây là thứ cần build" (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói hơn các công ty khác, ông nghĩ Replit đã sống ở tương lai, và hỏi Amjad có nghĩ vậy không. Amjad nói anh nghĩ đúng vậy. PG hỏi nếu phải nói DNA thật của Replit là gì. Amjad: chắc chắn là sống ở tương lai. PG nói: hơn cả AI nói riêng (video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói điều đó thường gây bực bội. PG hỏi: vì mọi thứ không chạy? Amjad nói mọi thứ không chạy, và con người thay đổi rất chậm. Ví dụ cloud development. PG hỏi người ta đã bị thuyết phục chưa. Amjad: chưa. PG hỏi: vậy họ sẽ dùng AI thế nào? Amjad: điên thật (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói dự đoán nội bộ ở Replit là mọi người sẽ đi từ dùng một agent lên 10 agent, lên 100 agent, rồi tới một lúc nào đó lên 10.000 agent. Bạn không thể chạy 10.000 agent trên MacBook của mình, không đời nào (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). PG chen một câu: "Robert đã chứng minh điều đó từ những năm 1980." Amjad nói rốt cuộc mọi người sẽ rời bỏ việc làm local nói chung, nhưng hiện tại người ta vẫn chủ yếu làm việc trên desktop của mình (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói có lẽ đây sẽ là điều cuối cùng thuyết phục được họ: những thứ đó phải sống trên cloud. Amjad nói nhưng nó cũng vui. Theo anh, làm việc ở Replit rốt cuộc là một kiểu tồn tại kỳ lạ: bạn vào công ty này và kiểu "trời ơi, mình đang thấy..." (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

16. "This is the future, Mr. Bond", giết con bò thiêng và cưỡi sóng

PG nói điều kỳ lạ là anh biết tương lai của mọi người sẽ trông thế nào. Đó là lý do anh trông như một Bond villain khi demo thứ về sau được gọi là vibe coding. Còn ông ngồi đó nhìn nó với vẻ bàng hoàng, và anh thì kiểu: "Yes, Mr. Bond, this is it now." Amjad: chính xác. PG: "This is the future, Mr. Bond." (video đăng ngày 07/11/2026)

PG nói có khi hôm đó Amjad còn mặc áo cổ lọ đen. Amjad nói không phải cổ lọ, mà là áo đen. PG kể lại cảnh ông ngồi đó kiểu: "Ôi không, chuyện gì đã xảy ra với việc lập trình yêu quý của tôi?", còn Amjad kiểu: "Tôi biết từ trước rồi. Tôi đã nghĩ về chuyện này nhiều năm, Mr. Bond." (video đăng ngày 07/11/2026)

Amjad nói anh nghĩ mình có khả năng giết con bò thiêng, theo một nghĩa nào đó. Anh luôn có kiểu: khi máy tính đã làm rất giỏi một việc, anh nghĩ "được rồi, xong rồi, chuyển sang việc tiếp theo". Anh không gắn chặt với việc mình làm. Anh thấy ổn với việc vứt bỏ mọi thứ và làm lại từ đầu, và trong sự nghiệp anh đã làm lại từ đầu nhiều lần (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói ông nhớ Amjad lúc nào cũng viết lại mọi thứ bên trong Replit. Amjad xác nhận, rồi nói phần lớn mọi người lại cứng nhắc kiểu "đây là bản sắc của tôi, đây là việc tôi làm". Anh nói họ nên đọc "Keep Your Identity Small", một trong các bài luận của PG. Anh nghĩ thời điểm này đòi hỏi rất nhiều khả năng thích nghi (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad kể nhiều người hỏi anh nuôi con thế nào, dạy con điều gì, và có vẻ điều chính... PG hỏi: dạy chúng điều gì về AI? Amjad: sự linh hoạt, khả năng thích nghi, và trở thành người học suốt đời (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói điều ông nói với chúng là: nếu có một con sóng thần đang tiến vào bờ, chỗ an toàn nhất là cưỡi trên nó, chứ không phải đứng trên bãi biển ôm một cây cọ. Bạn sẽ bị cuốn trôi (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

17. Buổi thử ở một hãng viễn thông, thế giới chậm hai năm và COBOL

PG nói đó là điều người dùng Replit đang làm. Theo ông, trong chừng mực có ai thấy được tương lai và được bảo vệ khỏi những điều tệ xảy ra, thì đó là người dùng Replit, vì họ đều đang dùng AI. Nếu bạn muốn dùng AI thì Replit là cách để dùng, và dùng nó là cách tốt nhất để không bị nó đè bẹp (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói đó là lý do anh và đồng nghiệp cảm thấy sứ mệnh của Replit gần như có một khía cạnh đạo đức: bạn muốn giúp các công ty này chuyển đổi (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). PG nói: đưa những người đó ra khỏi bãi biển, và cho họ lên ván lướt sóng hết. Amjad: đúng vậy.

Amjad kể Replit đã làm một buổi hackathon với một công ty viễn thông rất lớn. Công ty đó làm một khảo sát trước khi nhân viên dùng Replit và một khảo sát sau đó, hỏi họ lo lắng về AI tới mức nào, có lo hay không. Trước khi dùng Replit (chỉ dùng khoảng một giờ), khoảng 80% lo lắng, sợ cho công việc của mình. Sau khi dùng Replit, kết quả lật ngược: khoảng 80% lạc quan, và 20% thì... PG hỏi: chỉ một giờ? Amjad: một giờ (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói anh nghĩ người ở Silicon Valley liên tục đánh giá thấp việc phần còn lại của thế giới chưa trải nghiệm những gì Silicon Valley đã trải nghiệm, và sẽ còn mất rất lâu... PG nói: vì mọi thứ đang chạy quá nhanh. Amjad: mọi thứ ở đây đang chạy quá nhanh. PG nói đó chính là ý ông: nếu họ chỉ chậm hai năm, thì đó là chậm mãi mãi, vì hai năm trước vibe coding còn chưa tồn tại (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói phần lớn ngân hàng đang dùng thứ giống ChatGPT kiểu năm 2023, về cơ bản là thứ được triển khai ở phần lớn ngân hàng, ngoài bộ phận engineering. Anh nói nó chỉ là một LLM, gần như không kết nối với thứ gì, nên không hữu ích lắm. Theo anh, có một độ trễ thật sự trong thứ mà người ta dùng: Silicon Valley đã chuyển sang những agent làm việc thay bạn, còn phần lớn công ty vẫn đang tìm cách xử lý đống phần mềm legacy họ muốn viết lại (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói họ phải làm thôi, không thể lờ nó đi. Đó là bức tranh phần mềm bên trong công ty. Ông nói có lẽ chỗ code COBOL này cuối cùng sẽ được viết lại. Amjad nói nó đang bắt đầu được viết lại. PG hỏi: thật sao? COBOL cuối cùng cũng biến mất? Amjad: đúng vậy. PG nói: COBOL chắc ngốn nhiều token lắm (video đăng ngày 07/11/2026).

18. Câu hỏi cuối: Kurzweil, đường thẳng của compute và người chờ thay đổi lớn

Amjad kể hồi đầu hành trình AI của Replit, nhiều công ty nói kiểu: "Cái Replit này hay đấy, sao anh không dùng nó mà tới viết lại chỗ COBOL cho chúng tôi?" Anh trả lời: Replit sẽ không viết code cho các vị, Replit sẽ dạy các vị cách dùng thứ này. Nhưng bây giờ có cả loạt công ty AI làm việc đó (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). PG nói thêm: sẽ tới viết lại COBOL cho bạn.

PG nói ông muốn hỏi một câu cuối. Theo ông, suốt lịch sử của Replit, lý do nó thành công là vì Amjad sống ở tương lai tới mức đó, chính cá nhân Amjad. Ông hỏi: anh làm điều đó thế nào? Vì sao anh sống ở tương lai? (video đăng ngày 07/11/2026)

Amjad nói anh đã bắt đầu trả lời một phiên bản của câu đó ở đầu cuộc trò chuyện, và PG có một ý hay là không chỉ là ngồi nghĩ. Nhưng theo anh, ít nhất một phần là anh chủ động dự đoán mọi thứ, chủ động xem lại các dự đoán của mình. Anh nghĩ đó là một kỹ năng có thể luyện giỏi được, và có vài nguyên tắc có thể áp dụng (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad kể hồi đầu anh đọc Ray Kurzweil. Ý chính của Kurzweil là: nếu bạn vẽ biểu đồ log-linear của tất cả FLOPS compute trên thế giới, nó là một đường thẳng tắp. Và AI không bẻ cong nó, điều mà anh gọi là điên rồ: nó vẫn là một đường thẳng (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). PG nói: "Interesting", rồi nói: nó cần AI để xảy ra. Amjad nhắc lại: nó cần AI để xảy ra. Gần như một điều mang tính tôn giáo: kiểu gì nó cũng sẽ xảy ra.

Amjad kể anh thấy có người tweet rằng không phải AI kéo theo compute, mà compute kéo theo AI. PG nói điều đó đúng. Amjad nói đó là điều thú vị: deep learning sẽ không xảy ra nếu không có compute. PG nói hồi những năm 80 ai cũng nghĩ neural network không chạy, đó là chuyện của neural network: chúng không chạy. Nhưng hóa ra nếu bạn cho chúng nhiều tài nguyên hơn 10 tỷ lần thì chúng bắt đầu chạy (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026). PG nói thêm: ai mà biết được. Amjad nói về đường thẳng đó, có rất nhiều dự đoán bạn có thể đưa ra nếu thật sự hiểu nó. Rộng hơn thì...

PG nói vậy lý do anh giỏi sống ở tương lai là vì anh đã coi đường thẳng đó là bình thường. Anh mặc định rằng mình không sống trong một thế giới tĩnh, mà trong một thế giới theo cấp số mũ (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad đồng ý: thế giới cấp số mũ. Anh nói nhiều điều PG viết trong các bài luận là về hiểu cấp số mũ. Một khi bạn thật sự hiểu nó, bạn có thể nhìn một LLM; anh nhìn GPT-2 và ngoại suy tốt hơn nhiều so với phần lớn mọi người, rồi nói: anh hình dung ra chat, hình dung ra agent, hình dung ra trợ lý cá nhân, tất cả từ năm 2019 khi lần đầu thấy GPT-2 (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói nhưng bạn phải tin. Phần lớn mọi người có kiểu như... anh nhắc tới chữ "suspension of disbelief", rồi nói bạn phải thật sự tin, phải thật sự đón nhận điều đó và đi ngược lại bản năng, vì theo anh con người có một bản năng: có đủ lý do vì sao cái này sẽ không chạy, đủ thứ vấn đề (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026).

PG nói người ta ngầm coi mọi thứ là tĩnh. Còn khác biệt ở Amjad là giả định mặc định của anh là mọi thứ sẽ thay đổi theo cấp số mũ, và đó là điều khác thường ở anh (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).

Amjad nói vì đã đón nhận điều đó từ khi còn nhỏ, khi đọc sci-fi và đọc Kurzweil, anh nghĩ nó tạo ra hai điều trong anh. Một là khả năng chấp nhận thay đổi, thấy ổn với thay đổi: máy tính sẽ làm ngày càng nhiều những việc thuộc kỹ năng của anh. PG nói: không chỉ chấp nhận, mà chờ đợi nó. Amjad: chờ đợi nó, rồi build hướng về đó, trượt tới chỗ quả puck đang đi tới. PG: và quả puck đang đi ngày càng nhanh. Amjad: nó đang đi ngày càng nhanh (theo Amjad, video đăng ngày 07/11/2026). PG: đó là ý nghĩa của nó.

Amjad nói nhưng lúc này anh thấy mình đúng chỗ hơn, vì... PG nói: vì không ai khác theo kịp anh. Đó là lý do. Ông hỏi: hãy tưởng tượng ai sẽ hoàn hảo cho thế giới này, nơi mọi thứ đổi dưới chân chúng ta sáu tháng một lần? Người giả định sẽ có thay đổi lớn. Anh hợp hoàn hảo với thời điểm này, và đó là lý do Replit đang làm tốt đến vậy (theo PG, video đăng ngày 07/11/2026).