Dùng Codex nhìn lại 8 năm đi nói ở hội nghị

1. Dùng Codex dựng lại tám năm đi nói ở hội nghị

Roy Derks kể rằng gần đây (tính tới video đăng ngày 31/10/2026) anh đã dùng Codex để tổng hợp toàn bộ các talk anh từng nói ở hội nghị. Lúc đó anh đang làm lại website cá nhân, và anh nhờ Codex giúp dựng lại tám năm đi nói ở các developer conference. Muốn vậy thì phải đào lại các bản ghi hình cũ, email, ảnh, và những file nằm rải rác trên máy tính lẫn điện thoại của anh. Về cơ bản, anh gọi đó là tám năm "dọn nhà" (housekeeping) mà lẽ ra anh nên làm từ lâu, rất lâu rồi.

Theo Roy (video đăng ngày 31/10/2026), Codex tìm ra 151 talk ở 21 quốc gia. Rồi anh nhận ra mọi thứ đã đổi khác bao nhiêu trong tám năm ấy: những công nghệ anh nói tới, những nơi anh đặt chân đến, và những người anh gặp. Thật ra, chẳng điều gì trong số này được lên kế hoạch. Tất cả bắt đầu chỉ vì một người khác huỷ talk của mình ở một hội nghị.

2. Một email phút chót và React Native EU 2018

Năm 2018, Roy sống ở Amsterdam. Anh đã nói ở vài developer meetup địa phương, chủ yếu về React, React Native và GraphQL, rồi bắt đầu nộp đơn vào các hội nghị. Phần lớn đơn bị từ chối ngay, điều mà anh thấy hợp lý vì khi đó anh chưa có kinh nghiệm nói trên một sân khấu lớn. Nhưng rồi, vài tuần trước một hội nghị ở Ba Lan, anh nhận được một email: một diễn giả rút lui, và talk của anh bỗng dưng được chấp nhận.

Roy nói anh không biết mình là lựa chọn thứ hai hay lựa chọn cuối cùng của ban tổ chức, nhưng anh cũng chẳng bận tâm, vì anh sắp sang Ba Lan nói ở hội nghị này. Tháng 9 năm đó, anh đứng trên sân khấu React Native EU ở Ba Lan, trước những người trong cộng đồng React Native, trong đó có cả các core contributor ngồi dưới khán giả. Talk đó lẽ ra có thể tốt hơn, nhưng, như anh nói, đó là lần đầu của anh. Anh vẫn có được những tấm ảnh đẹp, một bản ghi hình chính mình trên sân khấu, và gặp những người mà tới lúc làm video đăng ngày 31/10/2026 anh vẫn còn giữ liên lạc.

Anh về nhà rất hào hứng, muốn làm lại lần nữa, lần nữa, và lần nữa. Khi đó anh không hề biết một email duy nhất có thể đưa anh đi xa đến đâu. Sau lần ấy anh nộp nhiều talk hơn, và các bản ghi hình giúp ban tổ chức thấy anh nói thế nào, thay vì chỉ tin lời anh.

3. Năm 2019: 24 buổi, và những demo sửa trong phòng khách sạn

Theo số đếm của Roy (video đăng ngày 31/10/2026), năm 2019 anh làm tổng cộng 24 buổi, tính cả hội nghị lẫn meetup, đi khắp thế giới. Có lần anh được khám phá một thành phố mới, có lần chỉ kịp thấy khách sạn, sân bay, hoặc một trung tâm hội nghị.

Theo Roy (video đăng ngày 31/10/2026), các buổi nói cộng dồn lên rất nhanh, nhưng kinh nghiệm cũng cộng dồn (compounds) theo: làm 128 talk và 23 workshop dạy anh rất nhiều về public speaking và về làm việc với developer. Anh biết những con số đó nghe có vẻ nhiều, nhưng điều thú vị không nằm ở số lần anh đứng trên sân khấu. Nó nằm ở những gì xảy ra ở giữa: những người anh gặp, những nơi anh đến, và chủ đề đã thay đổi ra sao trên đường đi.

Roy kể thêm (video đăng ngày 31/10/2026): số demo anh phải sửa trong phòng khách sạn vào đêm trước buổi nói thì đôi khi khiến anh căng thẳng thật sự, nhưng may là "các vị thần demo" (the demo gods) khá thường đứng về phía anh.

4. COVID: từ sân khấu sang webcam

Rồi COVID ập đến, đúng lúc Roy đang vào nhịp nói ở hàng loạt hội nghị. Bỗng nhiên, những hội nghị anh định đến bị huỷ, bị hoãn, hoặc chuyển thành sự kiện online. Có những thay đổi xảy ra chỉ vài ngày trước sự kiện, trong lúc anh đã ở sân bay. Anh chuyển từ nói trước người thật sang nói với một chiếc webcam, đôi khi không nhìn thấy nổi một khán giả nào.

Theo Roy (video đăng ngày 31/10/2026), bạn có thể đã vào được 30 phút của một technical talk hay một demo, đang giải thích một thứ mình hào hứng, mà không có tín hiệu nào trong khung chat để biết mọi người có theo kịp không, hay đã đi vệ sinh mất rồi.

Theo Roy (video đăng ngày 31/10/2026), dĩ nhiên các sự kiện online cũng có lợi ích: người ta tham gia được từ bất cứ đâu, và không ai phải mất cả ngày di chuyển cho một bài trình bày 30 phút. Nhưng cá nhân Roy nhớ mọi thứ xung quanh các talk: những cuộc trò chuyện ngoài hành lang, gặp các diễn giả ở hậu trường, và đi ăn tối với những người vừa quen ở hội nghị.

Nhìn lại, theo số đếm của Roy (video đăng ngày 31/10/2026), 26 trong 30 buổi anh làm trong năm 2020 và 2021 là online. Nhưng dần dần các sự kiện trực tiếp quay lại, mỗi nước mở cửa lại vào một thời điểm khác nhau. Anh có những sự kiện đầu tiên trở lại trước khán giả ở Paris và Berlin. Sau ngần ấy thời gian nói trước camera, được ở trong một căn phòng với người thật mang lại cho anh cảm giác khá tuyệt.

5. Từ React và GraphQL đến agent và MCP

Một điều khác Roy nhận ra khi lục lại ký ức (video đăng ngày 31/10/2026) là công nghệ đã đổi nhiều thế nào trong suốt quãng thời gian đó. Ban đầu, các talk của anh nói về front-end development: React, React Native, JavaScript, rồi rất nhiều GraphQL. Nhiều GraphQL tới mức đến một lúc người ta bắt đầu gọi anh là "the GraphQL guy". Có một thời gian anh chủ yếu nói về API, data layer, microservice và developer experience. Sau đó anh bắt đầu quan tâm tới các ứng dụng AI.

Tính tới video đăng ngày 31/10/2026, anh chủ yếu nói về việc build agent, tool calling, MCP, và các developer tool mà mọi người dùng để làm việc với AI model.

Theo Roy (video đăng ngày 31/10/2026), một talk cũng có thể tiến hoá theo thời gian. Đôi khi anh trình bày một chủ đề tương tự ở nhiều hội nghị khác nhau, nhưng đổi ví dụ, đổi demo, hoặc đổi cách giải thích một số trade-off. Anh đã nói về GraphQL và TypeScript hơn 13 lần trong năm năm: cùng một chủ đề, nhưng khác ví dụ, khác demo, khác use case. Và tất cả feedback anh nhận được trên đường đi thực sự đã làm talk tốt lên theo thời gian.

6. Ba gợi ý để bắt đầu đi nói

Theo Roy (video đăng ngày 31/10/2026), rất nhiều người hỏi anh làm sao để bắt đầu nói ở sự kiện, hoặc để bước chân vào DevRel. Ở đây anh không đi sâu vào chuyện được chấp nhận ở hội nghị hay cách anh chuẩn bị talk, mà chỉ đưa vài gợi ý nhỏ.

Gợi ý thứ nhất của Roy (video đăng ngày 31/10/2026): bắt đầu từ một meetup. Ở đó dễ hơn nhiều để thử, để tìm một chỗ được nói, để tìm ra điều gì hiệu quả, và để quen dần với việc trình bày trước khán giả.

Gợi ý thứ hai (video đăng ngày 31/10/2026): nộp đơn qua CFP, call for papers hay call for speakers. Một số ban tổ chức chia sẻ lời mời nộp bài trên mạng xã hội, số khác dùng một nền tảng như Sessionize, nơi bạn tìm được các sự kiện đang tìm talk. Theo Roy, hãy chuẩn bị tinh thần bị từ chối, có lẽ nhiều hơn bạn muốn; tính tới video đăng ngày 31/10/2026, chính anh thỉnh thoảng vẫn bị từ chối. Bị từ chối không có nghĩa ý tưởng của bạn tệ, chỉ là có thể có một diễn giả tốt hơn trong chương trình.

Gợi ý thứ ba (video đăng ngày 31/10/2026): nói về những chủ đề bạn thích. Build những demo hữu ích, và tiếp tục cải thiện talk.

Dần dần, Roy cũng bắt đầu nhận được lời mời trực tiếp từ ban tổ chức. Đôi khi ban tổ chức đã xem bản ghi một talk của anh. Đôi khi anh và ban tổ chức đã gặp nhau ở một hội nghị. Và đôi khi ban tổ chức nghe người khác kể rằng anh có một talk rất hay về một chủ đề mà ban tổ chức muốn có ở sự kiện kế tiếp. Vì thế, theo Roy (video đăng ngày 31/10/2026), hãy nộp CFP, nhưng cũng chia sẻ bản ghi những gì bạn đã làm trên đường đi.

7. Hội nghị để làm gì khi thông tin đã có sẵn từ AI

Một điều khác đáng nghĩ, theo Roy (video đăng ngày 31/10/2026), là hội nghị thực ra để làm gì, khi lấy thông tin từ AI đã dễ đến vậy. Bạn có thể xem technical talk trên YouTube, tìm kiếm hầu như mọi thứ, hoặc nhờ một model giúp với một framework mới hay giải thích một đoạn code. Vậy tại sao ai đó lại lên máy bay và dành hai ngày trong một trung tâm hội nghị?

Với Roy (video đăng ngày 31/10/2026), câu trả lời đơn giản: tất cả là vì con người. Anh gặp các developer và các diễn giả khác ở hành lang hội nghị, ở các bữa tối, trong lúc khám phá thành phố, hoặc chỉ là lúc chờ ở hậu trường cho một talk bắt đầu. Một số người anh gặp từ năm 2018 tới lúc làm video vẫn là bạn của anh. Có thể mỗi người sống ở một nước và không nói chuyện mỗi tuần, nhưng anh thấy vui khi những mối liên hệ ấy vẫn còn bền.

Một điều Roy nhận thấy ở cộng đồng diễn giả (video đăng ngày 31/10/2026) là mọi người thực sự có mặt vì nhau. Mới đây, tính tới lúc làm video, anh tình cờ gặp lại những diễn giả đã quen ở các sự kiện trước, và anh cùng các diễn giả ấy đi xem session của nhau. Đôi khi bạn đã xem talk đó rồi, hoặc chủ đề không hấp dẫn bạn lắm, nhưng bạn vẫn đi vì người trên sân khấu là bạn của mình và bạn muốn ủng hộ.

Đó cũng là một phần lý do Roy thích cả những meetup nhỏ ở địa phương (video đăng ngày 31/10/2026). Bạn có thể học được điều gì đó về một framework, nhưng quan trọng hơn là những cuộc trò chuyện sau đó với các developer sống cùng khu vực, những thứ đọng lại với bạn. Lục lại ảnh cũ, anh thực ra dành ít thời gian nhìn ảnh trên sân khấu hơn là ảnh những bữa tối, những lần dạo phố, hay những nhóm người ngẫu nhiên mà có khi anh chỉ nhớ được vài người.

8. Tình bạn, cơ hội, và một meetup đầu tiên

Theo Roy (video đăng ngày 31/10/2026), các mối liên hệ không chỉ trở thành tình bạn. Việc đi nói còn dẫn tới những lần hợp tác, partnership và cơ hội việc làm mà anh không thể tưởng tượng nổi khi còn nói những talk meetup đầu tiên. Có cái bắt đầu từ một cuộc trò chuyện sau session, có cái lại đến qua mạng sau khi ai đó xem một bản ghi.

Roy nói (video đăng ngày 31/10/2026) anh chưa bao giờ đi nói vì có một kế hoạch sự nghiệp cho nó. Mọi chuyện cứ thế thành với anh. Anh thích chia sẻ những gì mình đang build, và khá nhiều cánh cửa đã mở ra trên đường đi. Chính những ký ức ấy làm tám năm hội nghị trở thành nhiều hơn một cuốn lịch kín các suất nói.

Vì vậy khi nhìn lại tám năm đi nói, theo Roy (video đăng ngày 31/10/2026), anh không thực sự nghĩ về nó như 151 session. Anh nghĩ về email phút chót đầu tiên đó, những nơi anh được thấy, sở thích của anh đã đổi bao nhiêu, những người anh gặp, và tất cả các partnership và cơ hội đến từ đó. Nhưng trên hết là những tình bạn đã kéo dài suốt ngần ấy năm. Anh thấy buồn cười khi nghĩ rằng mình có thể đã bỏ lỡ tất cả nếu không đi hội nghị đầu tiên ấy, hoặc nếu diễn giả kia đã xuất hiện và không huỷ.

Lời khuyên cuối của Roy (video đăng ngày 31/10/2026): nếu bạn muốn bắt đầu đi nói, anh thật sự khuyên bạn thử một meetup ở địa phương. Bạn không cần biết mọi thứ. Bạn không cần là người thông minh nhất trong phòng. Điều duy nhất bạn cần làm là chia sẻ một thứ hữu ích mà bạn đã học được. Rồi bạn không bao giờ biết điều gì có thể xảy ra tiếp theo.

Anh cảm ơn mọi người đã xem.