Eric Glyman: từ Paribus tới Ramp, agent biết hành động và AI bên trong công ty

Eric Glyman kể với Garry Tan về Paribus, ý tưởng Ramp, agent cần khả năng hành động, Inspect, Glass và cách AI đổi việc bên trong Ramp (video 18/11/2026).

Đã duyệt độc lập · cập nhật 18/11/2026 · 54 min

1. Paribus, Capital One và một chuyến bay

Đây là một tập How To Build The Future trên kênh Y Combinator. Người dẫn là Garry Tan của YC, khách mời là Eric Glyman, đồng sáng lập Ramp, theo mô tả video. Tiêu đề video gọi Eric là Co-CEO của Ramp, còn mô tả video gọi anh là co-founder và CEO (video đăng ngày 18/11/2026).

Garry mở đầu bằng lời giới thiệu: hôm nay anh ngồi trò chuyện với Eric Glyman, co-founder và CEO của Ramp. Ramp bắt đầu từ bảy năm trước như một corporate card với một lời hứa: giúp các công ty tiết kiệm thời gian và tiền. Ngày nay nó là một nền tảng 60 tỷ đô, vận hành phần tài chính của hàng chục nghìn doanh nghiệp, và ngày càng làm tất cả công việc đó bằng agent (theo lời giới thiệu của Garry, video đăng ngày 18/11/2026).

Bài viết trên Finovate Blog với tiêu đề Ramp Raises 1.85 Billion, Boosting Valuation to 60 Billion
Trong đoạn giới thiệu, video chiếu một bài trên Finovate Blog: "Ramp Raises $1.85 Billion, Boosting Valuation to $60 Billion", đăng ngày October 15, 2026, cụm "$60 Billion" được tô nền cam (video đăng ngày 18/11/2026).
Bài viết trên TNW với tiêu đề Ramp passes 2bn in revenue as its Europe chief confirms the 60bn round
Một bài khác trên TNW, đề ngày October 16, 2026: "Ramp passes $2bn in revenue as its Europe chief confirms the $60bn round". Dòng phụ của bài ghi rằng ở mức định giá mới, Ramp nói công ty có dòng tiền dương và tiết kiệm cho 85.000 doanh nghiệp hơn 1 tỷ đô mỗi tháng (theo bài báo hiện trong video đăng ngày 18/11/2026).

Xen giữa lời giới thiệu là một câu nói khác, không rõ của ai trong hai người: "chúng tôi đang ở một tốc độ mà tôi nghĩ phần lớn mọi người nhìn vào sẽ thấy, điều này khá đáng chú ý". Rồi Garry nói tiếp: đây là câu chuyện về cách Ramp đang định hình lại cách các công ty được xây dựng từ nền móng (video đăng ngày 18/11/2026).

Trang chủ Ramp với dòng One platform for all of finance. Agents for every workflow, working 24/7
Trang chủ Ramp trong đoạn giới thiệu: "One platform for all of finance. Agents for every workflow, working 24/7.", cụm "Agents for every workflow" được tô nền cam. Bên dưới là ví dụ một giao dịch "$240.00 at OpenAI": hệ thống báo đang lấy biên nhận, rồi "Receipt added", giao dịch được khớp vào mục "Tooling" (trang Ramp hiện trong video đăng ngày 18/11/2026).

Vào cuộc trò chuyện, Garry cảm ơn Eric đã tới. Eric đáp: thật lòng mà nói, rất vui được quay lại, cảm ơn anh đã mời. Garry chào mừng anh quay lại, rồi nhắc: anh và co-founder của anh, Karim, đã build Paribus, và hai người được làm việc cùng nhau ở YC Summer 15. Eric bán Paribus cho Capital One, rồi đi tiếp để bắt đầu Ramp. Garry đề nghị Eric kể lại hành trình đó: quyết định nộp đơn vào YC ra sao, tới và tham gia thế nào, rồi làm sao đi tới việc tiếp theo (video đăng ngày 18/11/2026).

Garry Tan và Eric Glyman ngồi trên hai ghế cam đối diện nhau trong một phòng tối có kệ sách
Garry Tan (bên trái, áo thun đen, cầm một bìa kẹp hồ sơ) và Eric Glyman (bên phải, áo thun trắng in chữ P) ngồi trên hai ghế bọc nỉ cam; giữa họ là một bàn tròn với hai ly nước, phía sau là kệ có chai rượu, một máy tính kiểu cũ và sách (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric kể: một thập kỷ trước, anh và nhóm có một ý tưởng khá đơn giản. Nếu mỗi lần bạn mua gì đó online rồi món đó giảm giá, bạn có thể tự động lấy lại số tiền chênh lệch thì sao? Thế là anh và nhóm build Paribus. Hồi đó nó là một app tiết kiệm, nhưng anh thật sự nghĩ nó là một trong những AI agent "thời tiền sử" làm việc đó thay bạn. Nó kết nối với tài khoản Gmail hoặc Yahoo của bạn, quét hộp thư tìm biên nhận, cấu trúc hóa dữ liệu, rồi đi kiểm tra giá. Nếu bạn đủ điều kiện được hoàn tiền, nó gửi email từ chính tài khoản của bạn để xin hoàn phần chênh lệch, và nó chạy rất tốt (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Anh và nhóm ra mắt một tháng sau, lúc đang ở YC. Thật ra nhóm đã nộp đơn hai lần. Eric nhắn với ai đang cân nhắc chuyện này: nếu lần đầu không vào được, hãy thử lại. Anh nói anh và nhóm rất vui vì đã tới, bởi nó đưa anh và nhóm vào một quỹ đạo hoàn toàn khác. Trong vòng một năm sau khi tốt nghiệp YC, Paribus có gần một triệu user mỗi ngày, và có một lời đề nghị từ Capital One mua lại công ty. Anh và nhóm ở Capital One thêm hơn hai năm rưỡi một chút (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Ở đó, theo Eric, anh và nhóm được thấy theo nhiều cách một tổ chức đẳng cấp thế giới vận hành ra sao, nó dùng thông tin để cách mạng hóa ngành thẻ tín dụng thế nào, và nhóm học được rất nhiều điều đáng kinh ngạc. Nhóm cũng học được vài "bài học ngược" (anti-lessons): thấy một tổ chức có rất nhiều quy trình tốt mà thường lại giết chết những ý tưởng hay; thấy những incentive đôi khi không phải lúc nào cũng đi cùng chiều với khách hàng dẫn tới những kết quả lẽ ra có thể tốt hơn nhiều. Rốt cuộc, những năm ở đó khiến anh và nhóm tự hỏi: nếu các sản phẩm tài chính không chỉ được thiết kế để kiếm thêm tiền cho công ty, mà thật sự được thiết kế để giúp từng người tiêu ít hơn thì sao? Bạn có thể cạnh tranh bằng giá trị, không phải trên cơ sở giá, và có thể build một kiểu công ty rất khác (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Garry nói điều đó thật thú vị, rồi hỏi về giai đoạn zero-to-one của ý tưởng startup đầu tiên: anh nghĩ ra nó thế nào, có phải pivot không, hay nó kiểu như "đây là thứ chúng tôi muốn, thứ chúng tôi muốn cho chính mình, rồi mọi người cũng muốn nó" (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric kể: khi anh tốt nghiệp, có vẻ như chỉ có hai nghề là banker hoặc consultant. Anh làm ở một ngân hàng, còn Karim làm consultant vì nó giúp chuyện visa của anh ấy. Hai người thích công việc của mình nhưng không yêu nó, và lúc nào cũng kiểu như mơ mộng. Hai người đọc vài bài essay Paul đăng và xem mấy video Startup School thời đầu. Điều đọng lại với hai người là: đừng cố nghĩ ra ý tưởng một cách trừu tượng. Anh nhớ bài essay về chuyện làm sao có ý tưởng, làm sao có ý tưởng startup, và kết luận anh rút ra là bạn chỉ cần để ý những vấn đề trong cuộc sống bình thường của mình (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Sau một năm làm văn phòng, không rời đi cho tới khi trời tối, cuối cùng một nhóm bạn mệt tới mức đặt một chuyến bay. Cả nhóm nghĩ mình khôn: dùng chế độ incognito để có giá không bị cá nhân hóa. Hôm sau, một người bạn nữa muốn đi cùng. Eric xem lại chuyến bay để gửi thông tin cho cô ấy và thấy lạ: chuyến bay rẻ hơn 100 đô. Có đúng không? Hóa ra là đúng, và anh rất bực. Trong công việc, anh hay đọc tài liệu tín dụng và indenture, thế là anh đọc chính sách. Hóa ra hãng bay sẽ hoàn tiền nếu bạn báo cho họ trong vòng 24 giờ. Anh gọi điện, và mọi việc xong trong vòng một giờ. Anh và bạn bè lấy lại được gần 1.000 đô. Anh ngồi đó và nghĩ: chuyện này có thể đang xảy ra suốt (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026). Câu ấy được nhắc lại thêm một lần nữa.

Eric kể tiếp: anh đã học đủ computer science để biết rằng nếu đưa cho máy tính một website để kiểm tra, nó có thể scrape và kiểm giá, còn các chính sách thì tương đối dễ cấu trúc hóa. Vậy có thể làm gì? Thế là một năm mày mò tìm form factor đúng. Lấy dữ liệu từ thẻ tín dụng được không? Không đủ thông tin, không có biên nhận chi tiết từng món. Dùng email được không? Hồi đó có những app năng suất giúp bạn sắp xếp hộp thư hay viết nhanh hơn, nhưng chưa ai dùng email như một cách thu thập thông tin rồi gửi đi yêu cầu hoàn tiền. Anh và nhóm bắt đầu mua vài thứ, và hóa ra chúng giảm giá thường xuyên hơn nhiều so với anh và nhóm nghĩ. Nhóm thử build các trigger. Ban đầu nó được viết bằng một script VBA; đó là thứ nhóm biết. Rồi nhóm bắt đầu nhận được tiền hoàn (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Anh và nhóm hỏi bạn bè: "Này, mình biết bọn mình là bạn của cậu, hơi kỳ một chút, nhưng cho bọn mình login email của cậu để thử tiết kiệm tiền cho cậu được không?" Và cứ thế kéo tiếp. Eric nói anh nghĩ tới lúc đó, cứ 20 người thì có một người tiết kiệm được tiền chỉ trong vài phút sau khi đăng ký Paribus (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026). Garry nói: tuyệt vời. Eric kể tiếp: anh và nhóm nghĩ, hoặc là mình tin vào điều này, hoặc là không; thử đi (video đăng ngày 18/11/2026).

2. 10.000 user đầu tiên: Beer Money, Craigslist test và referral hai chiều

Garry hỏi: có được những user đầu tiên thì như thế nào, và phải làm gì để có 1.000 hay 10.000 user đầu tiên (video đăng ngày 18/11/2026)?

Eric kể anh và nhóm làm mọi thứ: mang biển hiệu đi khắp New York, nói chuyện với bạn bè. Nhóm không có quá nhiều bạn, và hết bạn rất nhanh. Buồn cười là nơi nhóm có được nhiều user đầu tiên của Paribus lại là Reddit: một subreddit tên Beer Money, nơi có những người muốn có 5 đô để mua bia cuối tuần. Karim viết một bài đăng: "Này, bọn mình có một app giúp bạn tiết kiệm tiền, bạn có thể kết nối email." Sáng hôm sau cả nhóm thức dậy và có vài trăm user, và thế là bắt đầu chạy. Nhưng mọi thứ đều phải giành giật mới có (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Theo Eric, lời khuyên mà anh nghĩ tới là cố gói mọi độ phức tạp vào một chỉ số. Với nhóm, đó là số user. Nhóm muốn tăng từ 10% trở lên mỗi tuần, và đã đánh đổi nhiều thứ. Nhóm học được rất nhiều về cách đơn giản hóa câu chuyện: các cửa hàng nợ bạn tiền, bọn tôi sẽ lấy về cho bạn. Vấn đề lớn của business đó là nó nghe quá tốt để là thật. Vậy điều gì giúp người ta vượt qua cảm giác "khoan đã, các anh giúp tôi tiết kiệm tiền, chỉ thu phí khi tôi tiết kiệm được, nhưng lại muốn quyền truy cập; vậy cái bẫy ở đâu?" (video đăng ngày 18/11/2026).

Khi nói chuyện với khách hàng, anh và nhóm cố nghe khách giải thích sản phẩm cho bạn bè. Nhóm từng làm "Craigslist test": giả làm người làm nghiên cứu thị trường, đang research cho chính công ty mình, nói kiểu "bọn tôi không biết app này làm gì", rồi hỏi mọi người nghĩ gì về nó. Người ta dùng thử và giải thích họ thích gì. Sau đó gặp lại, nhóm giải thích rằng thật ra mình là founder, và hỏi: các bạn có kể cho người khác về nó không, thử pitch nó xem. Người ta nói: "Có một app tên Paribus, hay lắm, nó tiết kiệm tiền cho bạn mỗi khi bạn mua gì đó rồi món đó giảm giá. Nhưng bạn nên biết là nó giữ 25% số tiền nó tiết kiệm cho bạn." (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói khi kể với bạn bè về một thứ gì đó, người ta tự nhiên muốn cho bạn thấy cả mặt tích cực lẫn mặt tiêu cực cần để ý, để thấy là nó có thật. Nghe đủ nhiều cuộc trò chuyện như vậy, anh và nhóm tự hỏi: có thể cho người ta thứ gì giúp vượt qua mặt tiêu cực dễ hơn không? Nhóm nhận ra nên đưa vào một ưu đãi giới thiệu hai chiều (two-sided referral) sẽ thúc người ta kể với nhiều bạn hơn: mỗi lần bạn giới thiệu một người, Paribus giữ ít hơn. Thay vì 25%, mức của tôi sẽ là 20%, mức của bạn là 20%. Và nhóm thấy lượng referral bùng nổ. Nhóm tìm ra cách để báo chí nói về nó. Khi những việc đó chạy, tốc độ tăng trưởng tiếp tục tăng theo cấp số nhân (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Trước Paribus giữ 25% số tiền tiết kiệm được Bạn giới thiệu một người (two-sided referral) Sau mức của tôi: 20% mức của bạn: 20% Eric: "và chúng tôi thấy referral bùng nổ"
Hình 2.1Ưu đãi giới thiệu hai chiều mà Eric kể: mỗi lần giới thiệu một người, Paribus giữ ít hơn, từ 25% xuống 20% cho cả người giới thiệu lẫn người được giới thiệu (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

3. Ý tưởng đằng sau Ramp: chiếc thẻ muốn bạn tiêu ít hơn

Garry nói điều đó thật tuyệt, và hay ở chỗ khi Eric bắt đầu Ramp, nghe như cũng cùng tinh thần đó: anh nói tiết kiệm thời gian và tiền. Garry hỏi: anh làm điều đó thêm lần nữa bằng cách nào (video đăng ngày 18/11/2026)?

Eric đáp: có lẽ anh và nhóm chỉ từng có một ý tưởng. Garry nói: đôi khi, nếu ý tưởng tốt, thì chỉ cần vậy (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói anh nghĩ đó chỉ là một mong muốn rất con người: có được nhiều hơn với ít hơn. Giàu hay nghèo, ai cũng thích một món hời. Anh và nhóm đã có insight rằng nếu bạn có một value proposition rất đơn giản và truyền đạt được nó rất rõ, người ta muốn dùng những sản phẩm kiểu đó. Ở Capital One, anh và nhóm học về các tổ chức tài chính và cách chúng vận hành: những mô hình kinh doanh đáng kinh ngạc, lợi nhuận cực kỳ cao. Không phải cá nhân nào là người xấu, nhưng về mặt tổ chức, các incentive khiến người ta thiết kế những sản phẩm làm khách hàng thiệt đi một chút để công ty lợi hơn. Và nhóm nghĩ sẽ mạnh mẽ biết bao nếu công ty thật sự muốn cùng một điều với khách hàng (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Garry hỏi: anh bắt đầu từ đó à? Những ví dụ nào có vẻ đặc biệt bất ngờ (video đăng ngày 18/11/2026)?

Eric đáp: khi bạn có cái búa, vấn đề nào trông cũng giống cái đinh. Một là có rất ít đối thủ mới trong việc làm tài khoản ngân hàng mới, hay có lẽ trong việc làm thẻ tín dụng mới (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026). Garry nói: đó đều là những thứ bị regulation "nắm giữ" ở một mức nào đó (theo Garry, video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói anh nghĩ vậy. Phần lớn đối thủ của Ramp hồi đó có những founder đội mũ chóp cao, không phải vì họ lập dị, mà chỉ là họ sinh ra từ những năm 1800. Không có nhiều cạnh tranh mới, đúng không? Và công cụ mà phần lớn người ta có theo lối thông thường là thẻ có cash back hoặc có điểm thưởng. Để bẻ cây logic ra: ai cũng biết việc của các công ty là tạo thêm lợi nhuận mỗi quý, tăng nhanh, và về dài hạn số đô lợi nhuận trở nên rất lớn. Nên mỗi quý, team của bạn trong mảng thẻ ở trong một cuộc đua chuột: tăng purchase volume, khiến người ta tiêu nhiều tiền hơn, mua nhiều hơn, đẩy doanh thu top line lên. Rồi bạn muốn giữ net margin cao hơn. Một trong những chi phí lớn nhất của các công ty thẻ tín dụng là chi phí của điểm thưởng và các chương trình rewards. Thế là incentive về mặt tổ chức trở thành: nếu thuyết phục được người ta rằng điểm rất đáng giá, họ sẽ đi tiêu nhiều hơn (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Có tiếng chen vào: "và khiến họ không dùng chúng". Eric nói: đúng vậy, hoặc làm mất giá chúng, hay những kiểu việc như thế. Các bên ở những phòng ban khác nhau, ai cũng tối ưu những thứ khác nhau, nhưng bằng cách nào đó nó không ăn khớp. Anh và nhóm là người làm product bên trong nhóm này, trong mảng thẻ. Nhóm làm đủ loại user research, và có thể rút gọn vài bài tập thành việc hỏi khách hàng: điều gì sẽ khiến bạn dùng sản phẩm của chúng tôi nhiều hơn? Bạn muốn chương trình điểm hay cash back? Nếu hỏi và thật sự lắng nghe, không chỉ xem họ chọn A hay B mà nghe điều họ nói lại với bạn, họ sẽ nói đại loại: thật ra tôi chỉ muốn có nhiều tiền hơn trong tài khoản ngân hàng (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Eric Glyman giơ cao một tay khi nói, Garry Tan ngồi đối diện
Eric (bên phải) giơ cao một tay trong đoạn nói về điểm thưởng của thẻ tín dụng; Garry (bên trái) ngồi đối diện (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric kéo tiếp sợi đó: có thể nếu bạn không tiêu 100 đô cho cái subscription bạn đang trả mà đã quên mất, và bạn hủy nó vào cuối tháng, bạn có thể có thêm 99 đô trong tài khoản so với việc chỉ nhận lại 1%. Sao không có thẻ hay phần mềm nào làm điều đó? Nếu làm tốt, bạn có thể có một value proposition không phải tốt hơn 10 lần, mà gần như tốt hơn 100 lần cho khách hàng (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Theo Eric, vấn đề lớn khác của business đó là người ta sợ nó là một cuộc đua xuống đáy: nếu bạn chỉ chia một phần biên lợi nhuận nhỏ, nó sẽ bị bào mòn hết. Còn nếu cạnh tranh được trên cơ sở giá trị, mà khi anh nói giá trị là thật sự có nhiều đô hơn trong tài khoản của bạn, nhưng bạn làm điều đó bằng công nghệ, chứ không phải bằng cách nói "tôi sẽ cho rebate lớn hơn", thì bạn có nhiều đô hơn để đầu tư vào những thứ mới. Nên theo một nghĩa nào đó, insight ban đầu thậm chí chưa phải là insight về công nghệ, mà là insight về mô hình kinh doanh: lấy những profit pool, đôi khi của sản phẩm tài chính, để đầu tư vào phần mềm tốt (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói điều đó dẫn tới vài sản phẩm đầu tiên của Ramp, như chiếc thẻ không chỉ muốn bạn tiêu ít hơn mà còn làm expense report cho bạn. Nó giúp Ramp đầu tư được vào phần mềm thanh toán hóa đơn (bill payment) tốt, nơi Ramp thật ra có nhiều đô hơn nhiều so với những business chỉ làm loại phần mềm đó. Và giờ bạn thấy nền tảng này: Ramp không chỉ tìm cách đi cùng chiều với khách hàng cuối, mà còn đo xem khách thật sự tiêu ít hơn bao nhiêu đô và bao nhiêu giờ. Vì đã nghĩ về mô hình một cách tổng thể hơn, Ramp có nhiều đô hơn nhiều đối thủ, những bên chỉ đang đầu tư quá ít vào việc thật sự làm business của khách hàng tốt hơn (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Garry tóm lại: vậy zero-to-one của Ramp thật sự là thế. Làm sao để thật sự vào cuộc? Giống Paribus: bạn đang tiêu chừng ấy tiền cho subscription, bạn có dùng chúng hay không? Hãy làm cho việc hủy subscription thật dễ. Garry hỏi đó có phải là zero-to-one ban đầu đã chạy không (video đăng ngày 18/11/2026).

4. Khả năng hành động, điểm xoay cho business agentic

Eric đáp: nói hoàn hảo. Và có thêm một điểm xoay, mà anh nghĩ là quan trọng với những người đang nghĩ tới việc build business agentic: khả năng hành động, làm một điều gì đó. Một thách thức anh và nhóm cảm thấy ở Paribus là nhóm có thể nhìn thấy, và được khách hàng ủy quyền để xem, hàng trăm triệu email mỗi ngày. Một phần nhỏ trong đó là đơn mua lẻ online, hay đặt vé máy bay, đặt khách sạn. Nhóm tin là có hàng tỷ đô có thể tiết kiệm, nhưng cơ chế duy nhất để đòi là email bộ phận chăm sóc khách hàng và hy vọng họ hoàn tiền cho khách hàng cuối (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Anh và nhóm bị cuốn hút bởi ý tưởng: có thể gắn điều này vào chính dòng di chuyển của tiền không? Có thể ở đủ gần "phần kim loại" (close enough to the metal) không? Nói thẳng ra, thấy mình đang lãng phí tiền là một chuyện; còn có thể chặn giao dịch, thật sự ngăn tiền đi ra cho những subscription bạn không muốn, là chuyện khác (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026). Có tiếng nói tiếp: vậy là nó bị decline, chính xác. Eric nói: kéo nó xuống sâu hơn nữa. Anh nói đó là phần đã kéo nó từ chỗ chỉ build trí tuệ sang câu hỏi: có thể nằm ở tầng vận hành (operational layer) không (video đăng ngày 18/11/2026)?

Paribus: nhìn thấy đọc email khách đã ủy quyền cách duy nhất để đòi: email chăm sóc khách hàng, hy vọng Điều nhóm muốn: hành động gắn vào dòng di chuyển của tiền chặn giao dịch, ngăn tiền đi ra cho subscription không muốn Eric: thấy lãng phí là một chuyện, chặn được giao dịch là chuyện khác
Hình 4.1Điểm xoay mà Eric gọi là "khả năng hành động": từ chỗ nhìn thấy tiền bị lãng phí ở Paribus sang chỗ chặn được giao dịch ở tầng vận hành (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Garry nói điều đó hợp lý. Paul Graham nói về chuyện này rất nhiều: khi đi từ zero tới one, bán cho startup thay vì cho các enterprise lớn nhất thật ra là một lợi thế; các enterprise lớn nhất bạn sẽ có sau. Garry hỏi điều đó có đúng với Ramp không (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric đáp là đúng. Có những công ty phi thường mà nhiều năm trước còn là startup nhỏ, giờ đã là công ty khổng lồ, và Ramp lớn lên cùng họ. Anh nghĩ tới Cursor và Cognition, cả hai đều là tổ chức Ramp phục vụ; hồi đó họ chỉ có một nhúm người, rồi build nên những công ty phi thường. Nên điều đó hoàn toàn đúng. Anh nghĩ nếu có thể build cho tương lai hoặc build cho quá khứ và phải chọn một, anh sẽ chọn tương lai, ngày nào cũng vậy (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

5. Mức định giá mới và "the end of the beginning"

Garry nói: tua nhanh một chút, Ramp vừa đạt mức định giá 60 tỷ đô, và chúc mừng Eric. Lời chúc được đáp lại bằng một tiếng cảm ơn. Garry nhắc rằng Eric đã gọi đây là "the end of the beginning", và hỏi: điều đó nghĩa là gì? Nếu phải nói "okay, đó là chương một", thì chương một là gì, và tất nhiên, chương tiếp theo là gì (theo Garry, video đăng ngày 18/11/2026)?

Eric nói anh có thể trả lời từ góc product và từ cách công ty vận hành; khi viết bài đó, anh và nhóm thật sự nghĩ về cả hai. Một: nếu bạn từng làm việc bên trong một công ty thì bạn biết. Một bên là hệ thống payroll, ai báo cáo cho ai, rất nhiều thứ bậc ở đó. Bên kia là ERP, hệ thống ghi chép (system of record) nơi bạn lưu lại: tháng này mình đã tiêu gì, chuyện gì đã xảy ra, tất cả số tiền mình đã nhận. Ở giữa là một mớ hỗn độn cho team finance. Theo lối cũ, đó là vì ngân hàng thì chuyển được tiền, còn người làm phần mềm thì build được những phần mềm "aftermarket" kỳ quặc (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Eric Glyman giơ hai bàn tay lên khi nói, Garry Tan chống tay lên cằm lắng nghe
Eric (bên phải) giơ hai bàn tay lên trong đoạn mô tả một bên là hệ thống payroll, một bên là ERP của một công ty; Garry (bên trái) chống tay lên cằm (video đăng ngày 18/11/2026).

Theo Eric, nếu nhìn vào các công ty và thực tế của họ, điều này vẫn đúng với phần lớn công ty hôm nay, với những ai không phải khách hàng Ramp: bạn có một hệ thống cho thẻ tín dụng, một cho chi phí, một cho hóa đơn, một cho procurement, một cho travel, và cứ thế kể mãi. Rất chắp vá (kludgy). Nếu bạn muốn, ngay cả chỉ là hướng dẫn một nhân viên muốn mua phần mềm, bạn có thể phải dạy họ dùng nhiều hệ thống. Bạn có một góc nhìn không đầy đủ, và kết cục là lãng phí: phí thời gian, phí tiền, đủ thứ (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói một phần của chương một là build một lớp "mesh" hoàn chỉnh, gần như kiểu Pac-Man ăn hết mọi loại công cụ khác nhau, để bạn có thể dùng một chiếc hộp rất đơn giản, gọn gàng, và chắc chắn là ít đô rời khỏi tổ chức hơn. Hôm nay, công ty trung vị dùng Ramp tiết kiệm 7,5% mỗi năm trên chi phí, gấp nhiều lần mức mà ngay cả interchange có thể mang lại, và giúp họ tăng trưởng nhanh hơn nhiều (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Về product, Eric nói anh và nhóm đã cố giữ kỷ luật: khi mục tiêu là giúp người ta cắt chi phí, nhóm làm rất ít trong phần mềm cho chuyện làm sao giúp tăng doanh thu nhanh hơn. Nên một phần của chương hai không chỉ là giúp ít đô rời khỏi tổ chức hơn, mà với những đô bạn đang cố tiêu, làm sao để chúng có hệ số nhân cao hơn? Làm sao bạn thu được doanh thu? Ramp vừa ra mắt accounts receivable gần đây. Glass, Inspect và vài công cụ AI mới của Ramp được thiết kế rõ ràng để mọi thành viên trong các team năng suất hơn. Nhìn từ product, theo anh, chương hai không chỉ là ít lãng phí hơn, mà nhiều hơn là tăng trưởng nhanh hơn, thời gian và tiền đi xa hơn (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Nhìn từ công ty, Eric nói: khoảng hơi ít hơn bốn năm trước, ChatGPT ra mắt. Đó là GPT-3.5, model tiên tiến nhất thế giới lúc đó. Anh và Garry đều nhớ nó không làm nổi số học: hai cộng bốn bằng mấy thì có trời biết (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026). Garry nói: nó là một món đồ chơi hay ho. Eric nói nó tuyệt vời: đôi khi bạn có những đoạn văn hợp lý, bạn trao đổi qua lại. Garry nói thêm: và đó là lúc nó vẫn còn là một "stochastic parrot". Nhưng nó tiến hóa nhanh (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói tiếp: và nó đã tiến hóa tới chỗ nó giải được Navier-Stokes, một bài toán mà các nhà toán học giỏi nhất thế giới suốt 200 năm qua không giải được. Rồi anh nghĩ khoảng ba tuần sau, vào một tối thứ Năm ngẫu nhiên, nó tung ra lời giải cho vài trăm bài toán nữa. Anh nghĩ phần lớn người ta vẫn chưa thấm tốc độ tiến bộ đó và ý nghĩa của nó. Trong khi phần lớn người ta vẫn chưa đưa AI vào workflow của chính mình, anh nghĩ còn ít tổ chức hơn nữa tự hỏi: trong một thế giới có loại trí tuệ này, mình đã thiết kế tổ chức của mình đúng cách chưa? Nên một phần của chương hai, anh nghĩ, là tiếp tục tưởng tượng lại một tổ chức của tương lai có thể trông ra sao, và build các công cụ để vận hành nó (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

6. Việc dùng AI chưa đều

Garry nói: ngồi ở thời điểm này, có vẻ recursive self-improvement đang diễn ra bên trong các lab, ít nhất là theo những gì được đưa tin. Và 9 tới 24 tháng tới sẽ là một khoảnh khắc khá đáng kinh ngạc, khi năng lực model cất cánh. Cùng lúc đó, Ramp công bố một số liệu mà Garry gọi là điên rồ: top 1% người chi tiêu chiếm 80% chi tiêu cho AI token hiện nay. Garry hỏi lại: có đúng vậy không (theo Garry, video đăng ngày 18/11/2026)?

Có tiếng xác nhận: hoàn toàn đúng. Garry nói tiếp: có vẻ song song với điều điên rồ đang diễn ra đó, khả năng thật sự của ngay cả các startup trong việc thay đổi triệt để cách làm việc lại đi ngang. Những người sẽ chấp nhận nó, ít nhất trong khung 24 tháng này, có vẻ đã chấp nhận nó và đang làm. Nhưng có một khối 99% lớn hiện đang nói kiểu như... giống như một kiểu "skill issue" gì đó. Garry nói điều đó rất lạ. Đây không phải chuyện bên lề; nó thật ra kiểu như là một sứ mệnh ở tầm xã hội, ảnh hưởng tới GDP (theo Garry, video đăng ngày 18/11/2026).

Eric đồng ý. Anh nghĩ đây sẽ là những năm mang tính biến đổi và kỳ lạ nhất mà anh từng sống qua, và có lẽ với tất cả chúng ta đang nghe và nghĩ về chuyện này. Nhưng tương lai đã ở đây; nó chưa được phân bổ đều, điều đó là chắc chắn (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

80% chi tiêu cho AI token 20% top 1% người chi tiêu 99% còn lại Số liệu Ramp công bố, theo lời Garry.
Hình 6.1Con số mà Garry nhắc lại từ Ramp: top 1% người chi tiêu chiếm 80% chi tiêu cho AI token "hiện nay"; khi Garry hỏi lại, có tiếng xác nhận là hoàn toàn đúng (video đăng ngày 18/11/2026).

Garry nói bên trong Ramp, đó là điều Eric đang làm. Ramp có một số công cụ nội bộ: Inspect, một coding agent; Research, AI analyst nội bộ; và Glass, kiểu hệ thống tri thức và workflow dùng chung. Garry hỏi những thứ đó đã làm được gì cho Ramp, chúng ra đời thế nào, và Eric tổ chức team ra sao. Theo Garry, chính Eric là một trong 1% đó; vậy với những người thuộc 99%, hãy kể câu chuyện chuyển đổi của chính anh cho tới giờ (video đăng ngày 18/11/2026).

7. Thay đổi rất khó, và một quý không tuyển người

Eric nói thay đổi là việc rất khó với con người. Anh lấy một ví dụ: anh và nhóm đã dành rất nhiều thời gian trong thế giới tài chính, nên đôi khi Ramp tuyển người từ một ngân hàng đầu tư hay một quỹ private equity. Họ tới một công ty, và một trong những cách mà team finance, có thể là team finance của bạn nếu bạn đang nghe, "haze" những người mới này là: chắc họ đã trở nên rất giỏi Excel trên Windows, thuộc hết phím tắt, làm rất tốt; rồi bạn haze họ bằng cách đưa họ một chiếc Mac có Excel, và họ kiểu: tôi không biết dùng cái này, phức tạp quá (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Theo một nghĩa nào đó thì buồn cười, nhưng theo Eric nó cho thấy một sự thật cơ bản: ngay cả việc học dùng một công cụ mà có thể bạn đã dùng nhiều năm, trên một hệ điều hành hơi khác, cũng có thể khó với người ta. Đó là vì sao nhiều team finance vẫn là team duy nhất còn dùng máy Windows bên trong một startup. Nên theo một nghĩa nào đó, đi nói với bất kỳ thành viên nào trong team, hay trong gia đình, rằng "tôi biết anh đã làm việc theo cách này 20 năm rồi, giờ anh cứ dùng AI đi", là một đòi hỏi thật sự lớn, lớn hơn nhiều so với cùng một chương trình trên hệ điều hành khác. Nó thật sự khó. Nên theo nghĩa nào đó, phải thật sự nghĩ kỹ và cho một số người sự rộng lượng (grace) để tìm ra cách thật sự học lại mọi thứ mà mình tưởng là đã biết (video đăng ngày 18/11/2026).

Garry hỏi: Eric có phải làm điều đó ở cấp team không? Kiểu: okay, mình sẽ bắt đầu với... engineering là chỗ hiển nhiên để bắt đầu. Ramp luôn có những kỹ sư đáng nể, kiểu IMO gold, giỏi nhất trong những người giỏi nhất, và họ nói: này, thật ra bọn mình sẽ bắt đầu làm điều này, có lẽ vậy (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric kể: điều xảy ra bên trong công ty chính là điều đang xảy ra ngoài thế giới. 1% người dùng 80% số token, và họ cũng là những người trở nên năng suất phi thường nhất. Không phóng đại, có những kỹ sư 100x, những người năng suất một cách triệt để và nhanh hơn, trong khi những người khác tụt lại phía sau, và vài bộ phận chạy nhanh. Nó bắt đầu làm vỡ vài phần của tổ chức. Ví dụ, có những kỹ sư có lẽ năng suất gấp 10 hay 100 lần; designer năng suất gấp 2 lần; người làm product nào theo kịp thì có lẽ năng suất gấp 5 lần (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói các công ty theo truyền thống có những tỷ lệ, đúng không: sáu tới tám kỹ sư cho một product manager và một designer. Và sẽ là một vấn đề lớn nếu năng suất của một bộ phận nào đó không theo kịp. Thế là bắt đầu có đủ loại điểm đau, khi kỹ sư chạy vượt các phần khác của công ty (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026). Garry nói: thú vị.

Tỷ lệ truyền thống 6 tới 8 kỹ sư 1 product manager 1 designer Năng suất tăng (ví dụ của Eric) kỹ sư: có lẽ 10x hay 100x product theo kịp: có lẽ 5x designer: 2x Eric: kỹ sư chạy vượt các phần khác của công ty, sinh ra điểm đau
Hình 7.1Ví dụ của Eric về việc năng suất tăng không đều giữa các bộ phận, đặt cạnh tỷ lệ sáu tới tám kỹ sư cho một product manager và một designer (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Eric kể tiếp: có những người bỗng tăng trưởng nhanh hơn. Với các capacity model, Ramp phải đi tuyển tất cả những người này. Và các yêu cầu tuyển người có một tương quan ngược: càng dùng nhiều AI thì thường bạn càng hiệu quả hơn hẳn, nên không cần nhiều người như thế. Còn nếu bạn không dùng chút nào, có thể bạn sẽ nói là mình có dùng, và xin rất nhiều người (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Tới mức trước đó trong năm nay, theo Eric, anh và nhóm nói, và nhân tiện business này đang tăng hơn 100% mỗi năm: nhóm sẽ không tuyển ai trong suốt một quý. Một phần lý do nhóm làm vậy, anh kể: thứ nhất, tuyển người tốn rất nhiều công để tìm người, phỏng vấn, onboard; bạn kém năng suất đi trước khi năng suất hơn. Thứ hai, anh không muốn việc học AI chỉ chiếm 5% thời gian của bạn; nó cần là năng lực cốt lõi của bạn. Câu hỏi hay là: làm sao đưa người ta tới khoảnh khắc "aha", khi cuối cùng bạn thấy nó, hiểu nó, và không bao giờ muốn quay lại? Một phần là làm sao tạo điều kiện để điều đó xảy ra (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói mặt còn lại thật ra chỉ là chuyện IT. Ở những startup nhỏ mới bắt đầu, nơi có khi cả môi trường của bạn nằm trên máy local, bạn ít gặp những vấn đề này. Nhưng bên trong các tổ chức lớn, điều xảy ra là: bạn nói "dùng Claude Code đi". Rồi một người từ team sales nói "được, tôi sẽ làm", tải nó về, rồi phải mở Terminal, và hỏi: Terminal là gì? Tôi phải cài mấy package này; cuối cùng họ cũng làm xong. Rồi họ phải hỏi IT hay ai đó: tôi kết nối nó với Databricks hay Snowflake, hay Google, Slack, Stripe được không? Và bạn không làm được gì cả (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Theo Eric, anh nghĩ trải nghiệm của phần lớn người với AI là: có một trí tuệ ngoài hành tinh không thể tin được, và một bức tường với một khe nhỏ. Bạn viết một mẩu giấy, chat, đưa mẩu giấy qua khe, rồi nó đưa lại cho bạn một mẩu giấy (video đăng ngày 18/11/2026).

8. Inspect, harness và văn hóa thử công cụ

Eric nói điều đó cách rất xa với cách mà những kỹ sư không thể tin nổi, những người đang có mức tăng năng suất 100 lần, làm việc. Anh nghĩ tới Inspect. Điều làm nó hữu ích là: nó chiếm hơn 85% tổng số pull request ở Ramp, và số pull request của kỹ sư vẫn tăng khoảng chừng 40% mỗi tháng. Đó là một cải thiện tốc độ triệt để. Nó thấy được mọi dữ liệu mà kỹ sư thấy, có quyền truy cập code, có máy ảo riêng, browser riêng. Nó là mọi thứ, và nó hòa vào team của bạn (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói anh luôn nhớ cảnh trong The Matrix, khi Keanu tỉnh dậy và nói "tôi biết kung fu"; hay nếu bạn đã xem Avatar, toàn bộ tiền đề là nhân vật chính biết mọi điều mà tổ tiên anh biết. Nó có kiểu siêu tầm nhìn, siêu insight đó. Gần như có một mong muốn: làm sao để ai cũng dễ dàng làm những việc này, biết mọi điều mà công ty biết? Khi bạn nhận được phàn nàn của khách hàng về một bug, Inspect có thể đọc email đó, biết mọi thay đổi code gần đây, khoanh vùng được nó, viết thay đổi, và email trả lời khách hàng. Thay vì quay lại chuyện capacity model như lúc đầu, phải tuyển thêm 30 người nữa, bạn có thể sửa nó trong 15 phút, và mọi lợi thế cộng dồn cứ thế chạy (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

đọc emailphàn nàn của khách biết mọi thay đổicode gần đây khoanh vùngchỗ lỗi viếtthay đổi email trả lờikhách hàng Eric: sửa trong 15 phút, thay vì phải tuyển thêm 30 người Inspect: hơn 85% pull request ở Ramp; PR của kỹ sư vẫn tăng khoảng 40% mỗi tháng
Hình 8.1Ví dụ Eric kể về Inspect, coding agent nội bộ của Ramp, và hai con số anh đưa ra về pull request (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Garry nói nghe như là build harness của riêng mình quanh những thứ này. Không chỉ là harness, mà còn là các integration, authentication được dựng sẵn, rồi chuẩn hóa trên toàn công ty. Kiểu: "à, bọn mình chỉ dùng Inspect"; kiểu có vài người bên này dùng thứ này, và vài người khác dùng thứ khác (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói anh không bắt buộc công cụ nào với mọi người; bạn dùng gì cũng được. Ở Ramp có một văn hóa thử nghiệm đáng nể. Có một bài viết rất hay từ Anthropic về những ngày đầu của Claude Code, và anh tin là Ramp là khách hàng alpha đầu tiên, mày mò thử cùng họ. Với Cognition, Ramp là khách hàng đầu tiên của Devin. Cursor cũng là một trong những thứ đầu tiên. Mọi người được tiếp cận những công cụ tốt, và Ramp để mọi người chọn thứ mà theo ý họ là tốt nhất cho họ. Đó là mục tiêu (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

9. Thời kỳ ROI của AI: Ramp không bán token, Ramp mua token

Garry hỏi Eric khuyên gì. Có những người đang xem có lẽ điều hành những tổ chức cả nghìn người, nhưng lại nói với kỹ sư của họ: các bạn được có hai tài khoản Claude Max, thế thôi. Chính sách của Eric là gì? Anh khuyên gì? Làm sao để 99% trở thành 1% (video đăng ngày 18/11/2026)?

Eric nói không phải cách Ramp làm là đúng cho mọi người, nhưng đây là lý do Ramp phát hành Inspect và Glass. Anh tin rất mạnh rằng nếu các tổ chức khác năng suất hơn, thế giới sẽ tốt hơn (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Nhưng hơn thế, Eric nói anh nghĩ câu hỏi đằng sau câu hỏi mà Garry đang nhắm tới là: anh thật ra nghĩ thời kỳ ROI của AI đã tới. Theo một nghĩa nào đó, khi bạn đặt một ngân sách cố định và nói "chúng ta chỉ tiêu 1.000 đô, hay chỉ 100 đô, hay con số nào đó, thế thôi", thì theo ý anh đó là một cách làm hơi ngớ ngẩn. Anh nói thế này: có những người mà anh rất vui nếu họ tiêu 1.000 đô, có những người khác mà anh không thể giận hơn được nữa. Nếu ai đó tiêu 1.000 đô để kiếm 10.000 đô, anh muốn ném tiền vào họ. Nếu ai đó tiêu 1.000 đô để chuẩn bị việc hằng tuần mà chẳng tạo ra giá trị gì, thì anh không biết, có lẽ không nên làm thế. Nên chỉ hỏi "mình đã tiêu bao nhiêu" là một cách nhìn thế giới hoàn toàn thiếu sót (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Theo Eric, đây giờ là nỗi ám ảnh của Ramp: làm sao đo được, thậm chí về mặt ngữ nghĩa (semantically), không chỉ ai đã tiêu và hiện tất cả ở một chỗ trên mọi công cụ của bạn, mà hiểu được: okay, mình tiêu 5 đô cho một landing page mới; landing page mới đó chuyển đổi tốt hơn 3%, tạo thêm 5.000 đô mỗi tháng, hay bao nhiêu đó. Một phần chỗ Ramp build có thể khác những bên khác là: Ramp không bán token. Ramp mua token. Ramp tìm cách đo chúng, và giúp các công ty nối những gì họ đang tiêu với kết quả (video đăng ngày 18/11/2026).

Chỉ hỏi "đã tiêu bao nhiêu" 1.000 đô để kiếm 10.000 đô 1.000 đô cho việc chuẩn bị hằng tuần mà chẳng có giá trị gì Nối chi tiêu với kết quả 5 đô cho một landing page mới chuyển đổi tốt hơn 3% thêm 5.000 đô mỗi tháng (ví dụ) Eric: Ramp không bán token. Ramp mua token, đo chúng và giúp các công ty nối chi tiêu với kết quả
Hình 9.1Hai ví dụ Eric dùng để nói rằng một ngân sách AI cố định là cách nhìn thiếu sót, và điều Ramp đang tìm cách đo (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

10. Glass, "bộ não công ty" của Ramp

Garry nói riêng về Glass, nghe như người khác có thể chỉ quăng mọi người vào Codex hay Claude Code, và bạn tự tìm cách nối các hệ thống; còn Glass là bộ não công ty của Ramp. Bạn có thể dùng một frontier model với nó, nhưng nó có mọi integration. Garry hỏi có phải mọi thông tin về công ty, như analytics, finance, customer support, mọi thứ về việc vận hành Ramp, đều nằm trong đó; ai được truy cập, và nó hoạt động thế nào (video đăng ngày 18/11/2026)?

Eric đáp: Ramp có 1.930 người. Anh vừa xem lại, trong 24 giờ qua có 1.925 người đã dùng nó (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026). Garry nói: vậy người ta dùng nó để làm việc, để làm toàn bộ công việc của mình, và để biết chuyện gì đang diễn ra. Có tiếng đáp: chính xác.

Eric nói có rất nhiều quyết định thiết kế đằng sau Glass. Trước hết, đúng như Garry nói, nó tự động kết nối với mọi hệ thống cốt lõi mà một công ty dùng: data warehouse, các bộ analytics, có thể là Zendesk cho customer support; mọi dữ liệu đó được kéo vào. Ở cấp công ty, có một góc nhìn đầy đủ hơn nhiều về những gì thật sự đang diễn ra, và bạn có thể nối các tập dữ liệu với nhau. Nhưng với từng cá nhân, bạn có đúng những quyền truy cập bạn nên có, và điều đó có thể khác nhau tùy công ty (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Theo Eric, Glass có skill dùng chung: nếu ai đó ở team sales tìm ra một cách research tốt hơn và thấy được conversion, nó hiện lên và trở thành mặc định cho người khác. Có chọn model: nếu một dòng open model tốt hơn, hay Claude, hay OpenAI, bạn dùng cái nào bạn muốn cũng được. Có những mặc định thông minh hơn. Anh dám nói rằng có lẽ phần lớn chi tiêu cho frontier model có thể được làm bởi một model đơn giản hơn. Có những đánh đổi thông minh được dựng sẵn. Ví dụ với background coding agent của Ramp, đôi khi anh và nhóm sẵn sàng để quá trình và reasoning kéo dài hơn 10% để đổi lấy mức giá giảm 50%. Nên có những mặc định tốt hơn (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói anh nghĩ khi bắt đầu có tất cả dữ liệu này, không chỉ là bạn không phải trả tiền 10 lần cho việc mọi người cứ học lại cùng một bài học, mà bạn còn thật sự phát triển được và bắt đầu thấy ở cấp tổ chức: cách ra quyết định nào, lối reasoning nào làm công ty này khác biệt. Không chỉ một cá nhân đang làm gì, mà góc nhìn riêng và cách vận hành riêng của Ramp là gì; và về cơ bản bạn đang dạy hệ thống của mình làm điều đó. Nên kể cả khi một người giỏi làm việc xuất sắc rồi rời đi... (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026). Câu được nối tiếp: nó nằm trong các skill file, nó ở đó.

Garry nói anh đoán một phần chuyện này không chỉ là để mọi người làm việc tốt hơn, mà còn thật sự hữu ích cho Eric và Karim với tư cách co-CEO: hai người có thể đào vào và xem quy trình đó là gì. Có gì trong Glass nói rằng: okay, có một quy trình để hoàn tiền cho khách hàng cho việc này, hay một workflow nào đó? Khi mọi người chỉ chắp vá mọi thứ lại với nhau, bạn có thể không thấy được điều đó, và có thể có năm cách khác nhau để làm một việc (video đăng ngày 18/11/2026).

11. Policy agent và chuyện minh bạch trong tổ chức

Eric đáp: đúng là như vậy. Về cơ bản, bạn hiểu được các quy trình vận hành chuẩn (standard operating procedures) là gì, và vì sao một việc làm được. Nhưng bạn cũng bắt đầu thấy có những chỗ không khớp nhau (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Để nói về cách Glass đã giúp Ramp phát triển một sản phẩm tốt, đã thành hình ở mảng finance, Eric lấy một ví dụ. Mọi công ty, Ramp cũng vậy, YC cũng vậy, không may đều cần có expense policy. Nó đến từ Sarbanes-Oxley, các yêu cầu kiểm toán và đủ thứ khác. Về cơ bản, nó có nghĩa là mỗi lần ai đó mua gì, phải có một người xem xét. Ở các tổ chức lớn, chuyện này dẫn tới cảnh những người lương cao chỉ ngồi duyệt chi tiêu cho mọi người, và nó kiểu như vô lý. Những người này không nghĩ về các khoản chi, về việc policy nói gì, hay chỗ nào nó thiếu hoặc sai, và thật ra họ sai khá thường xuyên. Hoặc họ cứ thế bấm duyệt hết, hoặc họ phí thời gian làm việc đó (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Eric kể Ramp đã build một sản phẩm tương tự cho policy agent: về cơ bản, nó biết toàn bộ expense policy của bạn. Nó có thể, với độ chính xác 99%, duyệt một khoản chi, từ chối nó, hoặc nói rằng policy chưa đầy đủ. Mỗi lần có thứ được duyệt, thay đổi hay bị ghi đè, nó học. Nếu có chỗ xung đột hay chỗ chưa đầy đủ, nó viết và điều chỉnh policy khi công ty thay đổi. Đúng như Garry nói, các công ty không phải là những rule engine rời rạc; chúng tiến hóa. Lối suy nghĩ và reasoning của chúng có thể tiến hóa, nhưng bạn có thể truy lại "dòng dõi" (lineage) và hiểu cách ra quyết định, trong khi đôi khi công ty lớn là những tổ chức quan liêu, khó hiểu (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

một khoản chicần xem xét policy agent biếttoàn bộ expense policy duyệt / từ chối /policy chưa đầy đủ(độ chính xác 99%) học từ duyệt, thay đổi, ghi đè;viết và điều chỉnh policy
Hình 11.1Policy agent theo lời Eric: nó duyệt, từ chối hoặc báo policy chưa đầy đủ với độ chính xác 99%, học mỗi lần có thứ được duyệt, thay đổi hay ghi đè, và tự điều chỉnh policy khi công ty thay đổi (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Garry nói anh đoán đây là một khoảnh khắc rất thú vị cho sự minh bạch bên trong mọi tổ chức chọn mô hình company brain này, vì nó rất mở. Trước đây là các silo, và một VP hay một executive có thể kiểm soát rất chặt thông tin nào được đi đâu. Và theo Garry, thường thì đó có lẽ là một trong những thứ mà Eric có thể đã thấy ở một tổ chức tài chính không phục vụ người dùng của mình tốt lắm (video đăng ngày 18/11/2026). Có tiếng đáp: hoàn toàn đúng.

12. Tổ chức mở theo mặc định, quy trình và fiefdom

Eric nói vài điều trong số này là những câu hỏi nền tảng: một tổ chức đang ở chế độ nào? Bạn có đang tìm cách tạo ra giá trị không? Anh nghĩ khi một công ty mới bắt đầu, không có doanh thu, không có tài sản, không có code, không có IP. Mọi thứ hướng về chuyện: mình phải tạo ra, mình phải làm. Và anh nghĩ những tổ chức này có xu hướng rất mở theo mặc định. Bạn tuyển người giỏi, bạn trả tiền cho phán đoán của họ (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Garry nói: startup rất tuyệt. Đó là vì sao startup tuyệt, đó là vì sao có creative destruction. Eric đáp: anh nghĩ vậy, anh nghĩ nó tốt hơn (video đăng ngày 18/11/2026).

Garry nói tiếp: các quy trình rốt cuộc làm công ty xơ cứng, vì họ có thứ để bảo vệ. Có tiếng đáp: đúng vậy. Garry nói thêm: và, thú vị là, chúng cũng là một hiện tượng của thế kỷ 20, ở chỗ... Có tiếng đáp: đúng. Garry nói: con người chỉ có 40 giờ mỗi tuần, và chỉ giữ được bảy cộng trừ hai thứ trong đầu ở bất kỳ thời điểm nào. Còn các model hôm nay, ngay cả loại rẻ hơn, xử lý được một triệu token, cỡ ba cuốn Harry Potter. Có tiếng chen vào: "Yeah, no problem." Garry nói đó là siêu phàm, ngay cả khi chỉ xét riêng trí nhớ kiểu "bắn tỉa" (theo Garry, video đăng ngày 18/11/2026).

Garry nói tất nhiên các tổ chức sẽ thay đổi, và chúng sẽ không còn là những silo thông tin được bảo vệ, dồn lên một người duy nhất, rồi người đó tích lũy... Anh kể anh bắt đầu sự nghiệp ở Microsoft, nên trải nghiệm của anh với tổ chức lớn là những "thái ấp" (fiefdom) có một trung tâm kiểm soát. Có những cuốn sách dài viết về việc Microsoft thời đó xơ cứng và tệ thế nào. Theo Garry, điều đó có thể chấm dứt bây giờ (video đăng ngày 18/11/2026).

Garry hỏi: ngay cả ở các tổ chức lớn, Eric có nghĩ rằng 99%, hay ít nhất một phần trong 99% đang từ chối làm điều này, thật ra là nạn nhân của những fiefdom và kiểu thông tin như vậy không? Như là nó đòi hỏi một thay đổi văn hóa từ trên xuống, mà hoặc CEO không sẵn lòng làm, hoặc hội đồng quản trị không sẵn lòng ủng hộ CEO, hoặc các executive đồng loạt đang đánh nhau, và thế là họ cứ không làm (video đăng ngày 18/11/2026)?

13. Công ty lớn có thể lại di chuyển như startup?

Eric nói anh nghĩ đúng là như vậy. Và anh nghĩ đây là một câu hỏi thú vị: nếu nhìn xem ai sống sót, các business đi tiếp và chuyển mình ra sao, thì lịch sử rất rõ ràng: tỷ lệ không có lợi cho các công ty. Mặc định, trên một khoảng thời gian đủ dài, bạn sẽ phá sản. Trên một khoảng thời gian đủ dài, nếu không đổi mới, bạn sẽ chết. Thật thú vị khi đặt câu hỏi business nào tiếp tục sống, và vì sao (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Theo Eric, anh nghĩ nguyên nhân chết chính của những tổ chức này là một kiểu "khó tiêu": chi phí điều phối trở nên quá cao, thông tin bị chia silo quá mức, họ không đưa ra những quyết định khó. Và Garry nói đúng: anh thật ra nghĩ với AI, có những công ty hạng nặng có thể bắt đầu di chuyển như hạng nhẹ trở lại. Bạn bắt đầu thấy dấu hiệu của điều đó: các công ty lớn bỗng tăng trưởng nhanh hơn, điều về cơ bản là thách thức trọng lực: trước giờ, càng lớn thì bạn càng chậm. Bạn đang thấy những điểm uốn đó ở các công ty (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói đó là một phần điều đã xảy ra ở Ramp: giờ Ramp có hơn 2 tỷ đô doanh thu mỗi năm, và tăng trưởng nhanh hơn đáng kể, nhanh hơn trên 25% so với một năm trước. Có một tiếng cảm ơn. Eric nói thêm: nhưng anh nghĩ nhiều tổ chức khác cũng làm được điều này. Anh cũng nghĩ nhiều tổ chức bị kẹt ở form factor: họ bán gì, và họ tổ chức quanh điều đó ra sao (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Eric Glyman ngồi đan hai bàn tay khi nói, Garry Tan ngồi đối diện
Eric (bên phải) đan hai bàn tay trong đoạn kể Ramp đôi khi bị so sánh với American Express; Garry (bên trái) ngồi đối diện (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric kể đôi khi Ramp bị so với American Express, vì Ramp bắt đầu bằng việc phát hành thẻ. Anh thấy lịch sử của công ty đó rất thú vị. Theo anh, nó bắt đầu năm 1850, và sản phẩm đầu tiên về cơ bản giống Pony Express: bạn bỏ đồ lên sau một cỗ xe ngựa và họ đưa nó tới Ohio hay đâu đó. Cái đó thì liên quan quái gì tới một tập đoàn tài chính toàn cầu của thế kỷ 21? Theo một nghĩa nào đó, anh nghĩ họ, khác với những công ty mà ta không còn nhớ tới, đã hiểu rằng thứ họ thật sự làm là bán sự tin cậy: nếu bạn đưa họ vàng hay một tờ giấy bạc, nó sẽ tới được nơi cần tới (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Nên tất nhiên, theo Eric, khi thế giới lớn hơn, họ đi vào ngành traveler's cheque. Họ có thẻ, để nếu bạn tới một cửa hàng mà hết tiền mặt thì không sao, họ lo cho bạn. Nhiều công ty tuyệt vời hiểu sứ mệnh của mình là gì, họ đang theo đuổi điều gì. Rốt cuộc, ngoài sứ mệnh, mọi công ty đều đang cố biến 1 đô thành nhiều hơn, và họ mở lòng với chi tiết về việc sẽ đi tới đó bằng cách nào. Và anh nghĩ đây là một giai đoạn đòi hỏi phải tưởng tượng lại rất nhiều: tại sao chúng ta làm việc theo cách này (video đăng ngày 18/11/2026)?

14. Coase, hai thế giới quan và "Jevons paradox broke"

Garry nói lập luận về AI lúc này rất thú vị, vì thật sự có thể đưa ra về cơ bản hai lập luận, và cả hai đều rất cực đoan. Bởi quy mô của một firm được xác định bởi ma sát giữa các phần khác nhau của firm; anh nghĩ là giống giáo sư Coase, kiểu định lý Coase. Về cơ bản, nó có thể đi theo một trong hai hướng; ý là, nó có thể đi cả hai hướng ở những ngành khác nhau, anh không thật chắc (theo Garry, video đăng ngày 18/11/2026).

Theo Garry, một quan điểm, với fast takeoff và góc nhìn doomer về AI, là tất yếu một trong các lab sẽ bỏ xa tất cả và chiếm lấy toàn bộ giá trị tương lai (a light cone of all future value), đúng không? Đó là lập luận rằng thật ra số firm lý tưởng là một, và nó sẽ phục vụ mọi nhu cầu của nhân loại, hay đại loại vậy. Còn ở đầu kia là có thể có siêu chuyên môn hóa. Thế giới thường là độc quyền hay song độc quyền, vì người ta phụ thuộc vào thương hiệu và chỉ giữ được bảy cộng trừ hai thứ trong đầu; nhưng agent thật ra có thể đem lại siêu chuyên môn hóa. Nên chẳng có lý do gì không thể có hàng nghìn hay hàng chục nghìn firm, mỗi firm kiếm một tỷ hay nhiều tỷ đô bằng cách cung cấp đúng thứ phù hợp cho một nhóm người hay một nhóm công ty cụ thể. Garry nói đó kiểu là phiên bản "white pill" của chuyện này, thứ mà YC đang hy vọng (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói anh muốn bàn chuyện này, vì anh thật sự nghĩ hai tháng qua cực kỳ thú vị nếu nhìn vào những gì đã xảy ra trong dữ liệu, và anh thật sự tin dữ liệu ủng hộ rất mạnh thế giới quan số hai (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026). Garry nói anh cũng vậy: phía anh đang đặt cược vào nó, nhưng cũng phải chiến đấu cho nó (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói: phải chiến đấu cho nó. Theo anh, rất nhiều niềm tin có sẵn (prior) và ý tưởng của người ta về việc các lab sẽ trở thành gì được hình thành trong thời GPT-3, 3.5. Anh không biết, khó quy đổi trí tuệ của nó thẳng ra IQ, nhưng chắc chắn là thấp hơn nhiều so với người trung bình; tới khoảng dòng 4 thì có lẽ bắt đầu chạm mức hơi dưới hoặc quanh người trung bình; tới 5, 6 thì đã vượt qua (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026). Garry nói: thật điên rồ.

Garry Tan và Eric Glyman cùng giơ tay khi trao đổi
Garry (bên trái) và Eric (bên phải) cùng giơ tay trong đoạn Garry nói về khả năng của xã hội trong việc hấp thụ năng lực model (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói tiếp: nếu bạn có một công việc đòi hỏi IQ 120, thì mỗi lần đi từ 70 lên 90 lên 115, lợi ích thu về sẽ rất đáng kể. Nhưng có câu hỏi: chuyện gì xảy ra khi đi từ khoảng 120 lên 150, cho những việc không cần tới mức đó? Nói một cách khác, có thể kế toán giải được bằng một model IQ 120. Kiểu: ổn rồi, chuyện kế toán thì ổn rồi (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026). Garry nói anh có những người bạn đã cho CPA của họ nghỉ, và giờ Claude làm thuế cho họ (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói điều anh muốn nói rất thẳng, một điều mà theo anh chưa ai nói tới nhưng rất rõ trong dữ liệu: trong hai tháng qua, Jevons paradox đã vỡ (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026). Garry nói: thú vị.

Eric giải thích: trước đây, trong suốt giai đoạn đó, và đây là những con số bịa ra, giả sử bạn giảm giá trí tuệ đi 10%, nó trở nên dễ mua hơn 10%, thì bạn sẽ thấy mức tăng tiêu thụ về lượng trí tuệ còn nhiều hơn để bù lại (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026). Garry nói: giống như đường sắt giảm giá rồi lượng dùng đường sắt tăng vọt; chính nó. Anh hình dung đường sắt, viễn thông: đó là một hiệu ứng lặp lại với bất cứ thứ gì tạo ra mạng lưới và kết nối con người với nhau (theo Garry, video đăng ngày 18/11/2026).

Trước đây (số bịa để minh họa) giá trí tuệ giảm 10% lượng tiêu thụ tăng còn nhiều hơn để bù lại Hai tháng qua, theo Eric "Jevons paradox broke" anh nói điều đó rất rõ trong dữ liệu Garry: đường sắt, viễn thông, hiệu ứng lặp lại với thứ tạo ra mạng lưới
Hình 14.1Điều Eric nói anh thấy trong dữ liệu hai tháng gần đây, đặt cạnh ví dụ minh họa anh tự nói là số bịa ra (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói AI cũng như vậy cho tới gần đây. Cho tới gần đây. Và ai mà biết được, có thể những dòng model mới sẽ phá vỡ điều đó lần nữa; nó có thể không vĩnh viễn; có thể tạm thời chúng ta đang ở một cực đại cục bộ (local maxima), và có những cách để thúc đẩy adoption (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Garry nói anh sẽ lập luận rằng nó có lẽ liên quan tới điều hai người vừa nói: RSI đã ở đây, năng lực model đang đi lên như thế này, rồi bỗng khả năng của xã hội trong việc hấp thụ điều đó ít nhiều đã chạm giới hạn. Tất cả những người lẽ ra sẽ làm thì đã làm rồi, và họ sẽ hưởng lợi từ việc này. Nhưng còn 99% thì hơi bị giam bởi chính trị nội bộ, hay "not invented here", hay đủ thứ, kiểu: bọn tôi đang quá thoải mái, không muốn dính vào chuyện đó. Garry nói: sẽ có gì đó thay đổi (theo Garry, video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nhắc lại: sẽ có gì đó thay đổi. Anh nói điều đó cho anh hy vọng, cho thế giới, nhưng đặc biệt là cho startup. Câu hỏi thú vị bây giờ là: giả sử chi phí trí tuệ, và rõ ràng nó nên tiếp tục giảm, có thể trí tuệ sẽ gần như miễn phí trong tương lai. Khi đó có thể build gì? Những loại business nào, những vấn đề nào có thể được giải, một khi đã vượt qua ngưỡng chi phí này và đi từ không thể sang có thể? Có thể đi từ zero tới one, và bỗng có những business mới mang tính đổi mới hay không? Theo lối cổ điển, anh nghĩ câu chuyện của chủ nghĩa tư bản là: giá trị mà các phát minh đem lại cho hệ sinh thái lớn hơn nhiều so với giá trị mà người tạo ra phát minh nắm giữ. Nên anh nghĩ thập kỷ tới sẽ hoàn toàn tuyệt vời và cuốn hút (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

15. 7.000 pull request từ người không phải kỹ sư, và Toyota thập niên 80

Garry nói anh muốn quay lại chuyện Glass, vì hai người đang nói về Glass như thứ thay đổi cách mọi thứ vận hành. Theo Garry, nó đẩy tăng trưởng của Ramp thêm 25%, vượt mức trước đó, điều khá đáng kể ở quy mô lớn. Garry hỏi: bao nhiêu trong số đó, việc làm Glass và các công cụ nội bộ này, đã thật sự thay đổi product cốt lõi cho những người dùng Ramp (video đăng ngày 18/11/2026)?

Eric đáp: đáng kể. Trong quý hai có 7.000 pull request được tạo bởi những người không phải kỹ sư. Rất tuyệt, đúng không? Và điều thú vị là có lẽ hai năm trước, số pull request do người không phải kỹ sư tạo ra về cơ bản bằng 0 (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Garry nói: bạn không thể làm được; ý là, bạn sẽ phải học git; ai sẽ cho bạn commit? Eric nói: ai sẽ cho bạn làm, ai sẽ duyệt code của người này? Anh nói phần lớn số pull request đó đến từ team customer experience (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói chuyện này xảy ra ở các công ty suốt. Ai đó báo một bug. Bạn làm gì? Có thể gửi một câu trả lời, hy vọng nó ổn. Bạn nhận 10 cái như vậy. Ai đó viết một user story. Ở một tổ chức kiểu cổ điển, có thể họ vẫn đang dùng agile hay một phương pháp kinh khủng nào đó: họ viết một ticket, cố thuyết phục product manager rằng nó đáng làm; họ ưu tiên nó, giao nó cho một designer, có thể nó tới được một kỹ sư, và hai tháng sau bạn có thứ đó (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Garry nói: hoặc thường hơn, nó vào bug database, bị đánh dấu P3, won't fix, kiểu tạm biệt. Nó sẽ không bao giờ được sửa. Có tiếng chen vào: đi đâu đó để chết. Garry nói có cả những thứ trên Schwab.com sẽ mãi như vậy, không thể tin nổi (theo Garry, video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói điều thú vị là trong một thế giới mà chi phí làm một việc đi từ ba tháng xuống còn vài phút, mọi thứ bắt đầu tốt lên suốt, bạn bắt đầu chạy nhanh, phần mềm bắt đầu trực quan hơn khi dùng, người ta thật sự có thể cảm thấy có nhiều quyền chủ động (agency) hơn: bạn không chỉ dời miếng phô mai từ chỗ này sang chỗ kia, mà thật sự có thể đi build nó (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

viếtticket thuyết phụcproduct manager ưu tiên(hoặc P3, won't fix) giao chodesigner có thể tớimột kỹ sư hai thángsau Quý hai ở Ramp: 7.000 pull request do người không phải kỹ sư tạo ra phần lớn từ team customer experience; "từ ba tháng xuống vài phút"
Hình 15.1Đường đi của một bug mà Eric và Garry tả, đặt cạnh con số Eric đưa ra về pull request của người không phải kỹ sư ở Ramp (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Garry nói nghe giống Toyota những năm 80. Nhớ không, bỗng những chiếc xe Nhật bắt đầu tràn vào thị trường Mỹ, chúng là những chiếc xe tốt hơn rất nhiều và không hỏng liên tục, và tất cả đến từ một đổi mới về quy trình: Six Sigma, Kaizen, cái ý rằng người đứng ở dây chuyền nhà máy có thể thay đổi quy trình của mình ngay tại chỗ. Theo Garry, điều đó cũng như để nhân viên customer support, người đang nói chuyện với ai đó gặp một nỗi đau thật, vào bấm một nút, rồi "ồ, việc đó xong rồi", theo đúng nghĩa đen là ngay trong ngày (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói hệ quả rất sâu sắc. Một: kỳ vọng của mọi người với nhau tăng lên. Việc bạn nói "không", hay "mình sẽ làm vào thứ Hai thay vì hôm nay", trở thành: sao lại thế? Bạn làm được ngay hôm nay mà. Và thế là trình độ của mọi người được nâng lên. Anh nghĩ về năm tháng qua: tháng nào Ramp cũng có một bản phát hành product lớn. Trước đây ở Ramp, và Ramp chạy rất nhanh, anh và nhóm đếm số ngày công ty đã tồn tại, nếu may mắn thì bạn có một hay hai bản phát hành lớn mỗi năm (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Theo Eric, bạn thấy điều này thể hiện qua tốc độ tăng trưởng nhanh hơn. Với nhân viên sales, chỉ tiêu (quota) của họ tăng, nhưng đừng thấy tội cho họ, họ đang kiếm được nhiều hơn. Khi làm đúng những điều này, anh không nghĩ đây là hiện tượng riêng của Ramp, nhưng anh nghĩ công ty không chỉ kiếm được nhiều tiền hơn, mà bạn còn giao sản phẩm nhanh hơn, và business của nhiều người tốt lên (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói con số anh tự hào hơn không chỉ là tốc độ tăng trưởng 25%. Mà là: khách hàng trung vị trên Ramp một năm trước cắt được khoảng 5% chi phí mỗi năm; giờ là 7,5%. Lãng phí ít hơn 50% số đô thì có nghĩa là gì? Nhân tiện, theo anh, công ty trung bình ở Mỹ có biên lợi nhuận 8%. Bạn có thể thật sự tăng tốc tăng trưởng không chỉ của các công ty mình phục vụ, mà hy vọng là của cả thế giới không (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026)?

16. AI harness, MCP và Glass cho khách hàng

Garry kể anh từng tweet một điều khá gây tranh cãi vào lúc đó: hoặc bạn chết như một công ty system of record, hoặc bạn sống đủ lâu để trở thành một AI harness. Garry hỏi điều đó có đúng với Eric không, Ramp đã phát hành thứ gì giống AI harness cho khách hàng chưa, và anh nghĩ tweet đó đúng hay sai (video đăng ngày 18/11/2026)?

Eric nói anh nghĩ nó đúng, thật đấy; anh đồng ý với nó. Ramp khá lạ trong ngành: đôi khi người ta nghĩ Ramp là một fintech, và đó không phải Ramp. Ramp giống một công ty năng suất hơn: làm sao lãng phí ít đô hơn, làm sao để đô và giờ của bạn đi xa hơn. Nếu bạn tin AI là công cụ năng suất triệt để này, nếu bạn tin có kỹ sư 100x và 10x, làm sao bạn lại không cố biến mọi người thành kỹ sư 100x? Bạn phải bắt đầu nghĩ về AI harness. Glass là một AI harness (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Garry hỏi: nhưng khách hàng chưa thể dùng Glass của riêng họ trong giao diện ramp.com, hay là được rồi? Eric đáp: có những phần của Ramp mà nếu bạn muốn tương tác theo kiểu agentic, muốn điều chỉnh policy, muốn làm research tùy chỉnh... Garry nói: kiểu như một MCP, anh đoán chắc vậy (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric đáp: chính xác. Và nhân tiện, lượng dùng MCP đang tăng khoảng 10% mỗi tuần lúc này. Ramp đã có nó được hai năm. Nó đang bùng nổ về lượng dùng, và anh nghĩ nó sẽ trở thành một cách chủ đạo để dùng Ramp trong một tương lai không xa. Nhưng bạn thật ra có thể dùng... tính tới tuần này, Ramp đang onboard khách hàng lên Glass cho chính công ty của họ (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026). Garry nói: ồ, hay đấy. Có tiếng nói tiếp: vậy là nó đang diễn ra, nó đang diễn ra.

17. Tuyển người biết build: Sutton's law

Garry chuyển sang tuyển dụng. Anh nhắc Eric từng nói tuyển người vì họ đã build business trên Minecraft khi còn là thiếu niên là một trong những cách tốt, và hỏi còn những cách nào khác giúp Ramp tuyển được những người giỏi và sáng giá nhất (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric hỏi lại: anh đã nghe chuyện Sutton's law bao giờ chưa? Có một tên cướp ngân hàng, chắc vào khoảng thập niên 30 hay 40. Chuyện kể rằng hắn đi cướp ngân hàng rồi vào tù, rồi lại cướp ngân hàng và vào tù. Một ngày, một phóng viên chặn được hắn bên ngoài tòa án và hỏi: tại sao anh làm vậy, tại sao anh cướp ngân hàng này? Hắn nhìn lại phóng viên và nói: vì đó là nơi có tiền. Eric nói chuyện đó khá buồn cười: kiểu, chứ còn đi cướp ở đâu nữa? (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026). Garry nói: một hàm cầu cũng tốt như mọi hàm khác.

Eric Glyman dang rộng hai tay khi kể chuyện, Garry Tan ngồi bên trái
Eric (bên phải) dang rộng hai tay trong đoạn kể chuyện tên cướp ngân hàng của Sutton's law; Garry (bên trái) ngồi với bìa kẹp hồ sơ trên đùi (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói tiếp: nếu muốn tìm người giỏi build, bạn tới những nơi cho thấy họ thích build. Minecraft là một ví dụ hay: nếu bạn build một business ở tuổi 14 trên các private server mà người khác dùng và trả tiền, đó là dấu hiệu rõ ràng rằng bạn làm ra được thứ người ta muốn. Nếu muốn tìm người giỏi giải bài toán thuật toán, hãy nhìn xem ai ở tuổi 16 đang thắng MATHCOUNTS, IMO hay IOI. Ý là, cứ gọi tên chức năng nào cũng được (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Theo Eric, có phần là người ta cứ kẹt ở việc nhìn hồ sơ và cách người ta trình bày bản thân, và anh không hứng thú với điều đó bằng câu hỏi: có bằng chứng nào cho thấy ai đó đã tự mình làm được việc xuất sắc trong quá khứ không? Và anh nghĩ có những người chưa đẩy bản thân làm điều đó, và bạn vẫn có thể tìm được người qua những cơ chế chuẩn hơn. Nhưng theo một nghĩa nào đó, Sutton's law khá tài tình. Với tuyển dụng cũng y như vậy (video đăng ngày 18/11/2026).

Garry nói YC thường, anh nghĩ, phải ra quyết định trong khoảng 10 phút. Rồi có một nhận ra buồn cười vào một lúc nào đó: người ta lúc nào cũng đang phát đi tín hiệu về con người họ, kiểu "hãy để ý tôi, để ý tôi". Đôi khi bạn chỉ cần nhìn, và bạn sẽ thấy họ là ai, họ hướng về điều gì (theo Garry, video đăng ngày 18/11/2026).

Rồi Garry hỏi câu cuối: nhìn lại mọi thành công, mọi điều, mọi nghịch cảnh mà Eric đã đi qua khi build nhiều business tuyệt vời, nếu có thể gửi một cỗ máy thời gian, hay chỉ một thông điệp, về cho phiên bản 18 hay 20 tuổi của mình, anh sẽ gửi gì (video đăng ngày 18/11/2026)?

18. Câu hỏi cuối và chuyện xin giúp đỡ

Eric nói anh nhớ, và đây là một phần vì sao YC đã thay đổi anh và nhóm nhiều đến vậy: anh chưa từng bắt đầu một startup, không thật sự hiểu startup là gì, chúng vận hành ra sao; tất cả có vẻ quá xa lạ. Dù bạn là người đang chờ để bắt đầu, hay là một founder đang trên hành trình, bạn sẽ gặp trở ngại và bế tắc suốt (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Theo Eric, anh nghĩ trong cuộc sống, dù là vì điểm số bạn nhận ở trường hay khi bạn mở Instagram, người ta cố cho thấy là họ ngầu, họ biết mình đang làm gì. Ai cũng cố trông như mình đã nắm mọi thứ trong tay. Và điều đó khiến bạn không xin giúp đỡ (video đăng ngày 18/11/2026).

Eric nói một trong những điều, ý anh là lời khuyên mạnh mẽ nhất anh từng nhận được qua Paribus, qua Ramp, qua việc cố thay đổi cuộc đời mình và của người khác, là: anh nghĩ một trong những câu mạnh mẽ nhất bạn có thể nói, với tư cách founder, CEO, hay chỉ là một con người, thật ra là "tôi cần anh giúp". Tôi đang cố tìm ra lời giải cho chuyện này. Đây là vấn đề tôi gặp. Và anh nghĩ rất hiếm founder đi nói: thật ra tôi có vấn đề này, tôi cần lời khuyên này (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Eric kể đó là một trong những điều anh nhớ rất rõ khi nghĩ về việc office hours đã và đang là gì với anh: thật ra chỉ là ba câu hỏi. Tuần này bạn tăng trưởng bao nhiêu? Vấn đề lớn nhất của bạn là gì, và bạn sẽ làm gì với nó? Anh nghĩ nó thật ra là cố kéo người ta vào lối nghĩ: mình cần giúp ở đâu? Hãy trình bày reasoning của bạn, nhưng hãy xin giúp. Hãy thấy thoải mái khi cùng đi qua chuyện đó (theo Eric, video đăng ngày 18/11/2026).

Theo Eric, nếu quen làm vậy từ sớm trong đời, hay ở bất kỳ tuổi nào, bạn có thể giải quyết mọi việc bằng cách đối mặt với nó. Anh nghĩ anh đã mất nhiều thời gian chờ đợi mới xin giúp đỡ, và điều đó đã đi được một chặng đường dài (video đăng ngày 18/11/2026).

Garry cảm ơn Eric rất nhiều vì đã tham gia. Có tiếng đáp lại lời cảm ơn, gọi tên Garry.

Nguồn và liên kết 5 nguồn

  1. Tên gốc: How To Build The Future: Eric Glyman, Co-CEO of Ramp
  2. Sự kiện: YouTube
  3. Video gốc: https://www.youtube.com/watch?v=0Hvs6-XODgU youtube.com
  4. Kênh YouTube Y Combinator (Garry Tan & Eric Glyman): youtube.com/channel/UCcefcZRL2oaA_uBNeo5UOWg youtube.com
  5. Trang Paribus trong danh bạ công ty của Y Combinator, ghi batch Summer 2015 và Karim Atiyeh là founder (đọc ngày 18/11/2026): ycombinator.com/companies/paribus ycombinator.com