Tìm ý tưởng consumer startup: đem trải nghiệm xa xỉ tới số đông
Dalton và Michael bàn cách tìm ý tưởng consumer startup: tìm trải nghiệm cao cấp của người giàu rồi dùng AI đem tới mọi người, kèm brainstorm nhiều ngành.
✓ Đã duyệt độc lập · cập nhật 02/11/2026 · 30 min
1. Trải nghiệm tuyệt vời cho số đông bắt đầu từ hàng cao cấp
Dalton Caldwell mở đầu bằng một nhận định: những trải nghiệm consumer thật sự tuyệt vời cho số đông đều bắt đầu từ phân khúc cao cấp (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026). Michael Seibel đồng ý. Dalton lấy ví dụ đi máy bay: nó từng là thứ rất cao cấp, và bây giờ thật tuyệt khi có quá nhiều người trên thế giới đủ tiền để bay (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026). Dalton nói thêm: mọi người đều nên có dịch vụ y tế với chất lượng ngang một nguyên thủ quốc gia. Michael đồng ý. Một người trong hai nói anh nghĩ điều đó sẽ xảy ra, và nó làm được (video đăng ngày 18/08/2026).

Một người trong hai giới thiệu: đây là Dalton plus Michael, và hôm nay hai anh nói về AI và consumer startup. Dalton nói hai người khá quen với mảng consumer, hai anh cũng đã làm chút ít ở mảng này: hồi trước cả hai đều là founder consumer. Michael thêm rằng đó là hồi hai người còn chưa có tóc bạc. Theo phần mô tả video (đăng ngày 18/08/2026), Dalton từng sáng lập imeem và App.net, còn Michael là đồng sáng lập kiêm CEO của Justin.tv/Twitch và Socialcam.
Michael nói hai người vừa có một cuộc trò chuyện rất thú vị, và điểm xuất phát là câu Dalton nói rằng ngày xưa chỉ cần đưa một thứ gì đó lên mạng là nó đã tốt hơn 10 lần (video đăng ngày 18/08/2026). Michael nói rằng khi nghĩ về sản phẩm mới, nhiều khi đó là việc lấy một thứ rất, rất cao cấp mà chỉ người giàu có được rồi đem nó tới cho tất cả mọi người, kiểu disruption của Clayton Christensen (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Và Dalton đã nói rằng với rất nhiều thứ, chỉ cần đưa trải nghiệm đó lên mạng hoặc lên điện thoại là đã mang được một trải nghiệm cao cấp tới cho mọi người. Michael nhờ Dalton nói rõ thêm ý này.
2. Thời chỉ cần đưa lên mạng: Napster, Netflix, Google Maps
Dalton giải thích: khi bạn cạnh tranh với "không có gì cả", khi lựa chọn thay thế là giấy hoặc là chẳng tồn tại, thì việc làm người dùng choáng ngợp bằng trải nghiệm dễ hơn rất nhiều (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026). Với anh, trong vai một người tiêu dùng, lần đầu dùng Napster anh nghĩ: được rồi, đây là toàn bộ âm nhạc, và nó miễn phí, và anh không phải mua đĩa CD nữa. Lựa chọn thay thế lúc đó là CD, mà CD thì đắt (theo lời Dalton kể về thời đó, video đăng ngày 18/08/2026).
Michael chen vào: anh không thể nhấn mạnh đủ điều này. Anh biết chẳng ai còn nhớ chuyện đó nữa, và hai người đang già đi. Một người trong hai nhấn mạnh rằng được nghe nhạc mà không cần CD là một điều tuyệt vời không thể tả (video đăng ngày 18/08/2026). Michael nói tiếp: được chọn đúng hai bài mình muốn nghe, thay vì phải mua cả 15 bài mình không muốn, là điều không tưởng (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026).
Một người trong hai nói Netflix cũng vậy: xem video streaming so với phải ra tiệm cho thuê băng đĩa thì tốt hơn một cách không thể bàn cãi, về mọi mặt (video đăng ngày 18/08/2026). Michael hỏi Dalton có nhớ cái thời trước khi xem phim được trên laptop không: bạn ngồi đó và nghĩ, tôi có một cái laptop, có cái màn hình này, màn hình TV, tôi xem phim được trên màn hình này mà, vậy mà các anh bảo tôi không xem được? Chuyện gì đang xảy ra vậy?
Dalton tiếp tục với bản đồ, kiểu Google Maps, vì nó cũng cạnh tranh với "không có gì". Trước đó chỉ có giấy. Thế là trên điện thoại bạn có một chấm real-time cho biết mình đang ở đâu trên thế giới, và bạn sẽ không bao giờ bị lạc nữa (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026). Anh nói anh biết nếu bạn đã quen với mấy thứ này thì bạn sẽ thấy "ừ, thì sao". Nhưng hãy nghĩ xem nó đã cạnh tranh với cái gì. Không có mười startup khác làm cùng một việc; họ cạnh tranh với con số không.
Michael kể: nhiều khi bạn chỉ ghi chỉ đường ra một tờ giấy, rẽ trái ở phố này, rẽ phải ở phố kia, rồi cứ thế mà đi. Chúc may mắn.
3. Nông dân chỉ rời ruộng một lần, và chuyện phát minh ra live streaming
Michael cho rằng có lẽ thách thức ở đây là mọi thứ đang chuyển đổi (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Phép so sánh anh thử đưa ra là: khi một quốc gia công nghiệp hoá, đi từ nền kinh tế nông nghiệp sang nền kinh tế công nghiệp hơn, GDP tăng vọt, nhưng bạn không có được cú tăng đó lặp đi lặp lại. Một khi nông dân đã rời ruộng thì thế là xong.

Theo Michael (video đăng ngày 18/08/2026), có thể lập luận rằng một khi những trải nghiệm consumer như chỉ đường, du lịch, những thứ hai người vừa nói, đã chuyển lên mạng một lần, thì cái ngưỡng để làm một thứ tốt hơn trong các mảng đó tăng lên rất nhiều. Vì vậy nếu bạn là một consumer startup hôm nay, bạn có thể thấy khá tệ, kiểu: "Này Michael, Dalton, các anh chỉ cần đưa nó lên mạng thôi mà."
Dalton nói cách anh nhìn chuyện này là: đúng là hai anh đã có lợi thế dễ hơn nhiều, vì hồi đó hai anh cạnh tranh với "không có gì". Internet là thứ mới, trên internet chưa có mấy thứ (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026). Mà việc đưa mọi thứ lên mạng cũng không phải là việc dễ nhất trên đời. Rồi anh quay sang Michael: anh có khi đã phát minh ra streaming đấy, live streaming. Trước đó đâu có chuyện người ta vừa nói chuyện với gia đình mình vừa nói với khung chat. Team của Michael đã phát minh ra cái đó. Vì vậy một người mới bây giờ muốn làm ra một phiên bản tốt hơn Twitch thì khó hơn nhiều, vì team Michael hồi đó không phải cạnh tranh với ai cả (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026).
Michael nói vậy nên bây giờ có những founder kiểu như, và anh nói chính anh có lẽ cũng sẽ là người như vậy: "Tôi ghét cay ghét đắng mấy thứ B2B SaaS này. Tôi không muốn làm cái này. AI là cơ hội để làm những consumer startup tuyệt vời. Tôi nên dùng nó thế nào?" (video đăng ngày 18/08/2026). Anh hỏi Dalton: hai người sẽ khuyên họ nghĩ về chuyện này ra sao?
4. Nguồn ý tưởng đáng tin nhất: trải nghiệm của người có nguồn lực vô hạn
Dalton trả lời: theo anh, nguồn ý tưởng tốt đáng tin cậy nhất mà hai người đã thấy qua nhiều năm là nhìn xem những trải nghiệm cao cấp nhất thế giới, những thứ mà người có nguồn lực vô hạn đang có, là gì, rồi dùng công nghệ để đem chúng tới cho mọi người (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026). Michael đồng ý.
Một người trong hai nói thêm: anh cho rằng đó kiểu như chính là công nghệ nói chung, chúng ta được sống như các vị vua ngày xưa từng sống, theo rất nhiều cách khác nhau (video đăng ngày 18/08/2026). Dalton nói tiếp: nếu bạn làm ra được một công nghệ lấy một thứ bị xem là siêu cao cấp, đắt tới mức không thực tế, rồi đem nó tới mọi người với giá rẻ, anh nghĩ bạn sẽ có thành công nhất định (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026).
Michael phản biện rằng chuyện này khó hơn vẻ ngoài (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Hai người lập công ty ở tuổi hai mươi, khi hai anh là người dùng internet, nhưng hai anh dễ dàng thấy được những thứ chưa có trên internet. Còn nếu bạn đang ở tuổi hai mươi bây giờ, việc thấy được một trải nghiệm siêu cao cấp trông như thế nào thì khó hơn một chút. Nó không có sẵn quanh bạn, có thể bạn phải tìm kỹ hơn. Anh hỏi Dalton nghĩ gì về thách thức đó.
5. Healthcare, và cái bẫy làm tốt hơn 10%
Dalton nói anh sẽ nghĩ xem những thứ người ta quan tâm nhất, bỏ nhiều tiền nhất vào là gì (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026). Để cụ thể, anh cho rằng healthcare là một xu hướng rất lớn của thời hiện đại, và vẫn còn chỗ để làm trải nghiệm y tế tốt hơn hẳn. Nếu bạn từng vào bệnh viện hay từng làm việc với hệ thống y tế, không khó để thấy là còn nhiều chỗ cần cải thiện.
Thí nghiệm tư duy anh đề xuất (video đăng ngày 18/08/2026): những trải nghiệm y tế cao cấp nhất thế giới là gì? Một nguyên thủ quốc gia có trải nghiệm y tế ra sao, họ làm việc với hệ thống y tế thế nào? Có lẽ khác với phần lớn mọi người. Và liệu bạn có thể đem trải nghiệm mà một nguyên thủ quốc gia có tới cho tất cả mọi người không? Dalton nói anh nghĩ đó là một ý tưởng startup rất hay.
Michael nói anh muốn đẩy ý đó thêm một bước (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Nếu bạn quan tâm tới một mảng, ví dụ healthcare, thì có lẽ việc đầu tiên nên làm là tìm hiểu phiên bản cao cấp nhất của nó là gì, cái phiên bản mà bạn sẽ không dễ gì tiếp cận được. Bạn nên mặc định rằng mình không biết; tuỳ vào việc bạn lớn lên thế nào, nhưng với phần lớn mọi người, nên mặc định rằng thứ mình đang nhận không phải là bản cao cấp.
Theo Michael (video đăng ngày 18/08/2026), cái bẫy có lẽ là bắt đầu từ thứ bạn đang nhận rồi cố làm nó tốt hơn 10%. Còn cơ hội có lẽ nằm ở chỗ: mặc định rằng có một phiên bản siêu cao cấp mà bạn không biết, và đi tìm nó.
Michael kể một trải nghiệm của mình, và nói anh sẽ lược bớt vài chi tiết. Anh cần một bác sĩ cho một chấn thương, và rất, rất khó tìm được một người giỏi. Rồi anh nói chuyện với một nhà đầu tư giàu có mà anh quen. Dalton chen vào rằng anh biết Michael đang nói tới ai, anh nhớ chuyện này. Người đó bảo Michael: à, có hẳn một thứ khác ở bên này, trả nhiều tiền hơn, nhưng không phải số tiền điên rồ, là bạn có được trải nghiệm kiểu này (theo lời Michael kể, video đăng ngày 18/08/2026).
Michael nói lúc đó anh nghĩ: trời ơi, mình sẽ không bao giờ biết được chuyện này. Phần lớn mọi người không biết. Nhưng sau khi có trải nghiệm cao cấp đó, anh nhận ra một lần khám bình thường trong hệ thống y tế không hề giống thế này. Vì vậy theo anh, bạn phải chịu khó đào bới (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026).
6. Khung 11 sao của Brian Chesky
Michael nhắc lại rằng Dalton từng chỉ ra Brian Chesky ở Airbnb có một phiên bản của cách nghĩ này. Dalton xác nhận: Chesky từng có bài nói về nó ở YC. Tóm gọn lại, theo Dalton kể (video đăng ngày 18/08/2026), trong các buổi họp lên kế hoạch nội bộ ở Airbnb, Chesky lấy ý tưởng hoặc trải nghiệm đang bàn, rồi trong buổi brainstorm hỏi: được rồi, phiên bản năm sao là gì, chứ không phải bốn sao. Rồi: phiên bản sáu sao là gì?

Ví dụ Chesky hay nói tới là việc check-in vào một chỗ ở Airbnb (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026):
- Bản thường: bạn tới nơi, app cho bạn quyền vào cửa, vân vân (theo Dalton kể, video đăng ngày 18/08/2026).
- Có thể bản sáu sao là có một chiếc xe đón bạn ở sân bay và đưa bạn tới đó (theo Dalton kể, video đăng ngày 18/08/2026).
- Có thể bản bảy sao là người ta tổ chức một đoàn diễu hành cho bạn, với một số người (theo Dalton kể, video đăng ngày 18/08/2026).
- Có thể bản 11 sao là có diễu hành, và người ta đặt bạn lên lưng một con voi, rước bạn dọc đường từ sân bay về chỗ ở Airbnb của bạn (theo Dalton kể, video đăng ngày 18/08/2026).
Dalton nói anh không tin là Airbnb đã làm tính năng đó (tính tới video đăng ngày 18/08/2026). Nhưng ít nhất, vì mục đích của buổi brainstorm, nó giúp kéo giãn đầu óc để tưởng tượng, để nghĩ ra ngoài khuôn khổ những trải nghiệm ngày càng cao cấp hơn là gì (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026).
7. Uber không phát minh ra black car
Michael muốn mở rộng phép so sánh đó. Một điều anh muốn truyền đạt là: có thể bạn không cần phát minh ra những trải nghiệm này. Chúng có lẽ đã tồn tại; chỉ là chúng không scale tốt hoặc rất đắt, nên không phổ biến rộng rãi (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Anh lấy ví dụ: Uber không phát minh ra black car (xe đen có tài xế riêng). Dalton xác nhận là đúng.
Michael kể anh nhớ lúc Uber Black mới ra. Hồi nhỏ lớn lên ở New York, những người đi black car ở "chỗ này", còn anh ở "chỗ này", và anh còn chẳng biết làm sao để đi được một chiếc như thế. Tàu điện ngầm thì anh biết, taxi thì anh biết, còn cái kia thì anh chịu. Bạn đâu thể tới gõ cửa mà gọi (theo lời Michael kể, video đăng ngày 18/08/2026).
Rồi Uber về cơ bản nói: à, bạn chỉ cần bấm một cái nút trên điện thoại. Michael nói buồn cười là anh nhớ có người bảo nó đắt hơn taxi, còn anh thì nghĩ: nhưng nó tốt hơn mà. Nó cũng tốt hơn nữa. Và ngày xưa muốn có thứ đó, bạn phải thuê một tài xế rồi mua một chiếc xe để người đó chở bạn; so với vậy thì Uber rẻ hơn rất nhiều (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026).
Theo Michael, điều thú vị là những cơ hội như vậy vẫn đang trôi nổi quanh ta hôm nay, và anh thật sự nghĩ AI có thể giúp tạo ra nhiều trải nghiệm như thế hơn (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Nhưng anh lo rằng người ta có thể phải dùng một phần khác của bộ não. Nó khác. Anh hình dung một số khán giả đang nghĩ: "Ừ, ừ, đó chính là việc startup của tôi đang làm mà."
8. Đừng thay con người bằng chatbot chỉ để tiết kiệm
Dalton nói anh muốn đào sâu vào chỗ đó. Đáng tiếc là anh thấy rất nhiều consumer AI startup cố thay những việc đang do con người làm bằng chatbot hoặc voice agent (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026). Có những trường hợp như vậy có thể tốt hơn. Ví dụ, anh không thích gọi tới một số nơi rồi bị bắt chờ máy cả tiếng. Nên nếu bạn bắt máy ngay lập tức và giải quyết được vấn đề của anh, thì được, tick.

Nhưng vấn đề, theo Dalton (video đăng ngày 18/08/2026), là rất nhiều trải nghiệm như vậy thật ra không tốt hơn bao nhiêu so với làm việc với một con người. Và lời pitch của các founder là nó tiết kiệm tiền. Michael thêm: hoặc thời gian. Dalton nhắc lại: hoặc thời gian, chứ không phải nó tốt hơn 100 lần.
Dalton nói đó là điều anh không chịu được. Giả thuyết của anh về thứ sẽ làm xuất hiện những công ty consumer thật sự lớn là cùng một cảm giác kỳ diệu mà hai người từng có với những sản phẩm tốt hơn 100 lần kia. Và anh không nghĩ điều đó đến từ việc làm ra một bản xấp xỉ, tốt bằng 95% những gì con người làm (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026).
Điều cuối cùng anh nói về chuyện này (video đăng ngày 18/08/2026): khi anh trao đổi với ai đó qua email và nghĩ "trời, cái này tệ quá, chắc mình đang nói chuyện với OpenClaw của ai đó", Michael đồng ý. Dalton nói anh thấy cái đó thật kinh khủng. Vậy nên nếu bạn đang làm một trải nghiệm cao cấp, mà trải nghiệm của bạn thực chất khiến người ta nghĩ "trời, hình như mình đang nói chuyện với một con claw", rồi unsubscribe, thì đó không phải thứ hai người đang nói tới. Đó không phải là trải nghiệm cao cấp.
Michael nói điều buồn cười là nó không phải trải nghiệm cao cấp cho người nhận email, nhưng nó cũng không phải trải nghiệm cao cấp cho người gửi email, và điều này không được nói tới đủ (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Nếu bạn đang lặng lẽ đối xử tệ với tất cả những người bạn đang cố giao tiếp, điều đó không tốt cho bạn. Kiểu như: "Ồ, nhưng anh trả lời email nhanh thế." Ừ, nhưng mọi người bạn đang nói chuyện đều ghét bạn. Như thế không ổn.
9. Trò chơi 100x: Kayak và người "fixer" khi đi du lịch
Michael đề nghị chơi một trò: hai người có một danh sách những sản phẩm consumer rất phổ biến trong 20 năm qua, và anh muốn cả hai cùng brainstorm một chút xem phiên bản tốt hơn 100 lần của chúng có thể là gì (video đăng ngày 18/08/2026).
Michael bắt đầu với một sản phẩm "lạ" với anh: Kayak. Anh nói Kayak có lẽ là sản phẩm Web 2.0 đầu tiên anh dùng mà, theo một cách hơi lạ, làm anh hoàn toàn choáng ngợp (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Sản phẩm ngay trước đó là các trang web của hãng bay: các hãng bay có website, bạn có thể vào từng trang một và tìm trên từng trang, nhưng không tìm tất cả cùng lúc được. Và sản phẩm trước đó nữa là gọi cho một đại lý du lịch, mà họ cũng không tìm được hết.
Anh nhớ lần đầu tiên anh có thể nói: đây là mọi chuyến bay giữa hai nơi này. Rồi anh kéo một thanh trượt vì anh muốn khởi hành khoảng 4 giờ chiều, và chỉ thấy những chuyến đó. Anh có thể sắp xếp theo rẻ và đắt. Với anh hồi đó, điều này thật choáng váng (theo lời Michael kể, video đăng ngày 18/08/2026).
Bây giờ, khi đã là một người đi lại nhiều kinh nghiệm hơn, Michael nói nếu bạn định làm một chatbot tự động hoá việc tìm chuyến bay thì đó không phải là phép màu anh muốn (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Theo anh, phép màu đến từ câu hỏi: một chuyến đi tuyệt vời, nếu là chuyến công tác, hay một kỳ nghỉ tuyệt vời là gì? Anh thấy những founder nói "AI có thể tạo lịch trình cho tôi". Nhưng điều gì xảy ra nếu bạn phải chịu trách nhiệm để anh có một chuyến đi tuyệt vời? Có phải trải nghiệm cao cấp là đưa cho bạn một lịch trình? Không.
Michael nói anh đã có vài kỳ nghỉ tuyệt vời, và phiên bản cao cấp của chuyện này là một khái niệm anh học được từ chương trình No Reservations của Anthony Bourdain: người "fixer". Đó đúng nghĩa là một con người đến từ chính nơi bạn sắp tới, biết nơi đó cực kỳ rõ và giúp bạn làm mọi thứ bạn muốn làm (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Và họ không chỉ làm những gì bạn bảo. Họ hiểu chỗ đó rất rõ, nên họ sẽ nói: thật ra bạn không muốn tới chỗ đó đâu, bạn muốn tới chỗ này. Hoặc: bạn chưa tính tới việc bạn sẽ bị jet lag. Họ thật sự tuyệt vời.
Theo Michael (video đăng ngày 18/08/2026), khi đi nghỉ cùng một fixer, kỳ nghỉ của bạn tốt hơn 10 lần so với những người xung quanh, ngay cả khi bạn mua cùng những thứ như họ. Anh kể một phiên bản thu nhỏ của trải nghiệm này: lần đi Bologna, anh đang nói chuyện với vài founder. Anh và vợ tới một nhà hàng và ăn một bữa tầm thường. Hôm sau, mấy founder lại muốn tới đúng nhà hàng đó. Anh nói: chúng tôi ghét chỗ đó. Họ đáp: đó là một trong những nhà hàng ngon nhất, cứ để chúng tôi gọi món. Hôm sau quay lại, chỉ gọi những món khác, và đó là một trong những nhà hàng ngon nhất. Anh nghĩ: à, ra vậy.
Vì vậy, theo Michael (video đăng ngày 18/08/2026), nếu anh làm trong mảng du lịch, anh sẽ nghĩ thế này: khi bạn giàu, bạn có những kỳ nghỉ tuyệt vời, bạn có trải nghiệm mang tính cá nhân này. Nếu bạn mô phỏng được điều đó cho người bình thường với chi phí hợp lý, đó là thứ vượt xa Kayak, vượt rất xa. Rồi anh hỏi Dalton: còn anh thì sao, anh có hình dung được phiên bản cao cấp của một sản phẩm mà ai cũng biết và yêu thích không?
10. Fintech: một ngân hàng biết rõ bạn
Dalton nói một mảng anh nghĩ tới nhiều là fintech, và anh đã rót vốn cho rất nhiều công ty fintech, trong đó có Brex, nên anh có khá nhiều kinh nghiệm (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026). Một điều anh nhận ra khi lập Standard Capital và làm những việc liên quan là anh đã được tiếp xúc với phần cao cấp nhất của trải nghiệm ngân hàng.

Đây là một ví dụ cho điều Michael nói lúc nãy, theo Dalton (video đăng ngày 18/08/2026): anh không nghĩ phần lớn mọi người hiểu được có một trải nghiệm ngân hàng thật tốt là như thế nào. Sẽ có người tới tận văn phòng của bạn. Về cơ bản, trải nghiệm ngân hàng siêu cao cấp là bạn có một người biết bạn, biết câu chuyện đời bạn, và giữ vị trí rất cao ở nơi họ làm việc. Bạn làm nhiều việc, và bất kể bạn gặp vấn đề gì hay cần giúp gì, bạn chỉ cần nhắn tin cho họ là họ lo xong.
Dalton đưa ra một thí nghiệm tư duy (video đăng ngày 18/08/2026): không cần nói về anh, nhưng hãy tưởng tượng bạn là kiểu như Elon. Bạn cần làm một việc gì đó về ngân hàng hay fintech. Bạn chỉ nhắn cho ai đó và họ lo xong. Họ không bảo bạn đi điền cái form này, ngồi vào website kia hay chờ máy thật lâu. Tiếp đó là một câu "Bingo".
Vì vậy quan điểm của Dalton về fintech là: anh nghĩ bạn có thể đem kiểu trải nghiệm đó tới nhiều người hơn rất nhiều. Và nó ngược hẳn với chuyện thẻ tín dụng của tôi bị từ chối một cách khó hiểu, hay tôi có câu hỏi mà không biết hỏi ai, hay tôi phải gọi vào một tổng đài nhiều tầng menu và nói chuyện với một con robot (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026). Anh nói thêm rằng cá nhân anh không tin việc tự động hoá bằng AI thật nhiều mà vẫn vô danh, không cá nhân hoá, mới là hướng đi đúng.
Michael nói theo anh, thứ AI cho phép là cá nhân hoá vô hạn (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Nếu Web 2.0 và mobile cho phép người ta tiếp cận, cho phép anh tự mình là người dùng công cụ chính, thì điều lạ ở đây là nó không chỉ là một người chuyên gia. Anh nói anh thích điều Dalton vừa nói: người đó biết cả anh nữa. Họ là chuyên gia về chính anh. Một người trong hai nói thêm: vì tôi không muốn mỗi lần làm việc với ngân hàng lại gặp một nhân viên chăm sóc khách hàng ngẫu nhiên khác; đó không phải là trải nghiệm cao cấp.
Michael nói có hai điều nảy ra trong đầu anh về ngân hàng, và chuyện này rất buồn cười. Anh nhớ hồi startup, công ty của anh có quan hệ với một ngân hàng, và sau đó anh tiếp tục dùng ngân hàng đó cho dịch vụ quản lý tài sản cá nhân (private wealth). Có lần bố mẹ anh cần làm vài việc ngân hàng, cần mở tài khoản, cần thiết lập vài thứ, và ngân hàng cứ thế lo hết. Họ chỉ hỏi: số điện thoại của bố mẹ anh là gì? Anh hỏi: bạn có tưởng tượng được một ngân hàng lớn làm như vậy không (theo lời Michael kể, video đăng ngày 18/08/2026)?
Michael kể thêm rằng thỉnh thoảng anh nói chuyện với bố mẹ và họ bảo: à, bố mẹ có cuộc gọi hằng quý với banker của con về việc của bố mẹ. Còn anh thì chẳng hề biết chuyện đó đang diễn ra. Anh đặt chuyện đó cạnh cảnh khi bạn đi du lịch và thẻ không dùng được vì bạn chưa báo với ngân hàng (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026).
11. AI làm được việc trước đây không làm được, Twitch và giáo dục
Một người trong hai nói thẳng với khán giả: điều hai anh muốn nói là bạn hoàn toàn có thể làm việc đó. Không ai ngăn bạn làm thí nghiệm tư duy này, rồi dùng công nghệ để đưa ra những trải nghiệm như vậy và xây một doanh nghiệp tuyệt vời từ đó. Không có lý do cấu trúc nào khiến bạn không thể đưa ra trải nghiệm siêu cao cấp đó (video đăng ngày 18/08/2026).
Michael nói thêm: anh cho rằng AI khiến những mô hình kinh doanh trước đây không chạy được có thể chạy được sau khi có AI (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Những thứ hai người đang nói về cơ bản trước đây không chạy được. Nếu bạn vẫn kẹt trong lối nghĩ "à, đã có cả đống Kayak khác nhau rồi mà chẳng cái nào thành công", thì bạn chưa hiểu. Một mặt bạn đúng: làm một Kayak tốt hơn 10% là không đúng hướng. Mặt khác: tuyệt vời thì sẽ trông như thế nào?
Một người trong hai nói rằng đáng ngạc nhiên là anh nghĩ rất nhiều người làm một startup trong nhiều năm mà không có câu trả lời cho câu hỏi trải nghiệm 11 sao là gì. Ít nhất hãy làm thí nghiệm tư duy đó (video đăng ngày 18/08/2026).
Michael quay lại chuyện Twitch: trải nghiệm 11 sao hồi đó, và điều này cho thấy nó đã cũ tới mức nào, chỉ là bạn có thể làm nội dung trên mạng và được trả tiền. Hồi đó chuyện đó chưa hề có. Nó cơ bản tới mức đó (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026).
Dalton nói thêm một điều anh nghĩ tới nhiều: tất cả chúng ta đều là sản phẩm của hệ thống trường học, của hệ thống giáo dục. Anh học trường công, anh là sản phẩm của giáo dục công lập bang Texas. Anh nói anh ủng hộ nó, nó đã có kết quả với anh, nhưng vẫn còn chỗ để cải thiện, anh nói đó là một cách để nói (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026).
Theo Dalton (video đăng ngày 18/08/2026), khi nghĩ về những thách thức thiết kế của việc xây một hệ thống giáo dục, bạn phải phục vụ tất cả mọi người. Rất nhiều phần kỳ quặc của "sản phẩm" giáo dục do xã hội cung cấp là những đánh đổi mà họ buộc phải chấp nhận. Michael đồng ý. Ai cũng đã trải qua một trải nghiệm giáo dục một-cỡ-cho-tất-cả, và rõ ràng còn chỗ để cải thiện.
Dalton nói có những người có rất nhiều nguồn lực, và anh nghĩ họ có được những trải nghiệm giáo dục rất cá nhân hoá, ở mọi cấp (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026). Và với những người đang xem, bạn cứ thế đi làm điều đó, vì chúng ta biết giáo dục tốt trông như thế nào. Anh nói anh nghĩ trong tương lai ai cũng sẽ có một trải nghiệm giáo dục siêu cá nhân hoá và tuyệt vời. Michael đồng ý.
12. Consumer với AI mới chỉ bắt đầu: đi hỏi người giàu
Michael bắt đầu tổng kết. Thứ nhất, hai anh đang muốn gợi ý cho bạn: consumer với AI chỉ mới bắt đầu (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Rất nhiều trải nghiệm trong số này vẫn chưa hề tốt lên. Nên nếu bạn đang có tư duy consumer thì chào mừng tới cuộc chơi, đây là một chỗ tuyệt vời để bắt đầu.
Thứ hai, theo Michael (video đăng ngày 18/08/2026), có thể bạn phải dùng trí tưởng tượng để tìm ra một vài ý tưởng như vậy. Nhưng nếu bạn chỉ cần mặc định rằng với mọi việc bạn làm, đang có ai đó làm nó tốt hơn 100 lần ngay lúc này, rồi đi tìm, thì có thể bạn sẽ tìm thấy. Có thể nó không được quảng cáo, nhưng nó cũng không thật sự bị giấu đi.
Đây là một mảng mà chút nghiên cứu có thể thật sự mở mang đầu óc bạn, theo Michael (video đăng ngày 18/08/2026). Nếu bạn có một người bạn giàu, hay bạn của bạn là người giàu, có lẽ bạn chỉ cần hỏi họ: làm sao họ tìm gia sư, họ đi du lịch thế nào, họ làm những việc đó ra sao. Không phải để bạn sao chép y nguyên, mà để bạn hiểu "tuyệt vời" có thể là gì. Rồi có thể bạn sẽ tìm ra cách đem nó tới cho tất cả những người còn lại.
13. Giải trí: TikTok, X, niềm vui và trải nghiệm gặp mặt
Dalton nói anh nghĩ điều tương tự đúng cả với sản phẩm giải trí, dù ở mảng này anh ít hình dung rõ hơn về việc tốt hơn 100 lần trông thế nào (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026). Nhưng nghĩ kỹ thì TikTok là một thuật toán rất tinh vi. Thứ bạn đang cạnh tranh nếu bạn làm một sản phẩm consumer là một hố đen hút sự chú ý của con người, đã chạy được nhiều năm rồi. Không chỉ TikTok mà cả Facebook nữa. Họ có toàn bộ nội dung, họ đã biết đại khái bạn thích gì, và họ có thể hút đi nhiều giờ mỗi ngày từ sự chú ý của một con người. Vì vậy bạn phải hấp dẫn hơn thế rất nhiều.
Theo Dalton (video đăng ngày 18/08/2026), điều này rất khác với việc làm một sản phẩm consumer 20 năm trước, khi chưa có TikTok, khi chưa có gì khác cạnh tranh cho những giờ đồng hồ mỗi ngày đó.
Michael nói Dalton đưa ra một ý rất hay. Thứ nhất, người giàu cũng bị cuốn vào mạng xã hội, y như người thuộc tầng lớp trung lưu, y như người lao động (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Anh nói anh chưa từng thấy một người giàu nào không như vậy; có thể anh chưa đủ giàu, luôn có một tầng cao hơn.
Một người trong hai tiếp lời: Elon ở trên Twitter. Về cơ bản, ta học được gì từ Trump và từ Elon? Có lẽ là dùng X là trải nghiệm cao cấp nhất thế giới, và dù có tài sản vô hạn, bạn vẫn chọn dành rất nhiều giờ thức của mình trên cái website đó (video đăng ngày 18/08/2026). Hai người đáp qua lại: đúng theo nghĩa đen, đó là đỉnh cao; Trump thì mê nó (video đăng ngày 18/08/2026).
Michael nói nếu được phát triển thêm ý này một chút, anh sẽ nghĩ về những thứ khác mang lại niềm vui cho cuộc sống của người ta khi họ có của cải, so với việc với nhiều người, Twitter hiện diện ở đó khi những thứ khác quanh họ không suôn sẻ (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Twitter, hay điền vào đó một sản phẩm mạng xã hội X nào đó. Anh nghĩ đôi khi người ta đóng khung những thứ này như thể chúng chỉ toàn gây hại, chẳng giúp gì. Nhưng người ta dùng chúng vì họ đang rút ra được niềm vui từ đó.
Vì vậy, theo Michael (video đăng ngày 18/08/2026), nếu anh nghĩ cách tấn công mảng này, anh sẽ tự nhủ: có lẽ mình không làm ra được thuật toán gây nghiện hơn, nhưng liệu mình có tạo ra được nhiều niềm vui hơn không? Anh không biết sẽ làm điều đó bằng cách nào, nhưng người giàu có nhiều thứ mang lại niềm vui hơn rất nhiều.
Dalton nói hướng của anh cho ý đó sẽ là những trải nghiệm gặp mặt trực tiếp hay ho (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026). Lấy độc trị độc bằng cách làm một app mạng xã hội gây nghiện hơn thì khó. Nhưng chính những người hai anh đang nói tới cũng thích làm những việc ngoài đời thật, và đó là những trải nghiệm tuyệt vời. Vì vậy làm một phiên bản X gây nghiện hơn nghe rất khó, còn làm những thứ kiểu trải nghiệm gặp mặt nhiều hơn thì khác.
14. Amazon: chọn đồ tốt nhất và gánh luôn việc duy trì
Michael nói anh muốn tiếp tục, làm thêm hai cái nữa. Anh cho Dalton chọn, anh sẽ lấy cái còn lại: Amazon và DoorDash. Dalton chọn Amazon. Michael bảo anh bắt đầu đi: Amazon của người giàu là gì?
Dalton nói vấn đề của Amazon là nó đã bị SEO tới nát. Michael: "Trời ơi." Dalton nói nó đầy rác, và khả năng bạn thật sự mua được một sản phẩm tốt là rất thấp (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026). Theo anh, phiên bản ấy của Amazon là bạn nhận được phiên bản tốt nhất của một thứ, kiểu như những gì Wirecutter làm. Bạn chỉ cần hỏi một người, kiểu "Michael, X nào là tốt nhất?", và Michael sẽ nói "à, cái này", rồi bạn có nó.
Theo Dalton (video đăng ngày 18/08/2026), Amazon đã làm rất tốt chuyện tốc độ đưa hàng tới nhà anh, anh không biết còn cải thiện được bao nhiêu nữa, nhưng họ có một vấn đề về rác.
Michael nói anh không biết thuật ngữ poker chính xác, nhưng anh muốn "raise" Dalton. Theo anh, có rất nhiều đơn hàng Amazon mà người ta mua vì đang cố duy trì một thứ gì đó trong cuộc sống: duy trì nhà cửa, duy trì tủ quần áo, duy trì đủ thứ (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026). Anh tự hỏi liệu toàn bộ chuyện duy trì đó có thể được bỏ đi không.

Theo Michael (video đăng ngày 18/08/2026), ý là dịch vụ này không chỉ chọn những thứ nó biết là tốt cho anh, mà còn nhận trách nhiệm cho bất cứ thứ gì cần được duy trì. Kiểu như: nếu anh phải bấm vào Amazon, nhiều thứ đã trục trặc.
Dalton nói đó là một ý rất hay, và hỏi lại: gần giống như túi máy hút bụi, ý anh là vậy à? Michael nói đúng, những thứ kiểu đó. Những thứ đáng lẽ phải có trong nhà thì cứ có sẵn đó. Anh kể rằng, là một người giàu, anh đã thiết lập ngày càng nhiều thứ như vậy, và cảm giác rất lạ: điều anh có thể mô tả rõ nhất là bất cứ thứ gì bạn với tay lấy thì nó đều có ở đó, và có người khác đã nghĩ tới chuyện đó cho bạn (theo lời Michael kể, video đăng ngày 18/08/2026).
Dalton nói nếu anh đang làm office hours với một founder về ý này, anh sẽ gợi ý: nếu bạn tới Four Seasons hay một khách sạn cao cấp, có những thứ gì bạn có thể coi là đương nhiên? Rồi đem những thứ đó vào chính ngôi nhà của một người. Làm sao để sống trong nhà mình cũng có đủ những tiện nghi bạn có ở một khách sạn thật cao cấp. Anh nói đó có lẽ là thí nghiệm nên làm (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026).
15. DoorDash và đầu bếp riêng
Michael nói anh thấy ý đó tuyệt vời, rồi chuyển sang DoorDash. Theo anh, trải nghiệm siêu cao cấp, hay một trong những trải nghiệm siêu cao cấp, là có một đầu bếp riêng: một đầu bếp riêng có thể tuỳ chỉnh bạn ăn gì, ăn thế nào, mức độ lành mạnh, khi nào thì có món, tới mức bạn không còn tham gia vào hệ thống thực phẩm nữa (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026).
Michael lập luận rằng hệ thống thực phẩm có hai tầng: siêu thị, và nhà hàng. Rồi có một tầng thứ ba, nơi bạn thậm chí không cần đụng tới hai tầng kia. Và thuê một đầu bếp thì đắt kinh khủng, rồi còn phải đảm bảo họ giỏi (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026).
Nhưng một thứ tốt hơn DoorDash 10 lần thì, theo Michael (video đăng ngày 18/08/2026), DoorDash biết rất nhiều người ở Mỹ thích ăn gì, và DoorDash có công nghệ rất mạnh nằm ngay bên trong nhà hàng. Anh nghĩ các nhà hàng luôn cố tìm cách tạo khác biệt: làm sao để làm được điều gì đó, làm sao để không bị đẩy vào thế giới hàng hoá đại trà (commodity).
Michael nói anh thật sự nghĩ chuyện đầu bếp riêng này, và nó không chỉ là sự xa xỉ, nó thật ra còn lành mạnh nữa, là một bài toán anh có cảm giác sẽ được giải (theo Michael, video đăng ngày 18/08/2026).
16. Kết: hàng xa xỉ rồi sẽ thành của mọi người
Dalton khái quát lại cho khán giả để chắc mọi người hiểu điều hai anh muốn nói: những trải nghiệm consumer thật sự tuyệt vời cho số đông đều bắt đầu từ phân khúc cao cấp (theo Dalton, video đăng ngày 18/08/2026). Như đi máy bay: nó từng rất cao cấp, và bây giờ thật tuyệt khi có quá nhiều người trên thế giới đủ tiền để bay.
Ví dụ tiếp theo được nêu là ô tô: sở hữu một chiếc ô tô từng là một trải nghiệm xa xỉ tới mức vô lý, còn bây giờ rất nhiều người có ô tô (video đăng ngày 18/08/2026). Điều hai anh muốn lập luận là hãy lấy cảm hứng từ ý tưởng của những thứ cao cấp đó, nhưng tất nhiên mục tiêu là làm cho nó tới được với mọi người. Ai cũng nên có dịch vụ y tế tuyệt vời.

Michael nói điều đó rất quan trọng, vì anh nghĩ có lẽ trong bầu không khí chính trị hiện nay (tính tới video đăng ngày 18/08/2026), người ta hay nghĩ kiểu cốc nước đầy một nửa, hay kiểu chiếc bánh chỉ to có chừng đó, nên chúng ta không thể đem những trải nghiệm tuyệt vời đó tới cho tất cả mọi người. Còn anh thì nói: không, không, chúng ta có thể, và chúng ta sẽ làm được. Lịch sử chính là câu chuyện chúng ta làm điều đó, lặp đi lặp lại, hết lần này tới lần khác.
Dalton nhắc lại: ai cũng nên có dịch vụ y tế với chất lượng ngang một nguyên thủ quốc gia. Michael đồng ý, và một người trong hai nói: điều đó sẽ xảy ra, nó làm được (video đăng ngày 18/08/2026).
Một người trong hai nói thêm rằng ngày nay, ai cũng có dịch vụ y tế chất lượng cao hơn một vị tổng thống của 100 năm trước (video đăng ngày 18/08/2026). Michael nói tiếp: trên con đường đó, có những người đã thấy "tuyệt vời" là gì và nói: để tôi đem nó tới cho mọi người. Anh kết lại: đừng coi thường những người có lẽ đang sống một lối sống mà bạn không đủ tiền theo; hãy tìm cách đem lối sống đó tới cho tất cả mọi người, và điều đó hoàn toàn có thể.
Michael nói: "Được rồi, cuộc nói chuyện hay đấy." Dalton đáp: "Được rồi, cảm ơn Michael."
Nguồn và liên kết 5 nguồn
- Tên gốc: How to Find Consumer Startup Ideas
- Sự kiện: YouTube
- Video gốc: https://www.youtube.com/watch?v=7NmllrObuzg youtube.com
- Kênh YouTube Dalton + Michael (Dalton Caldwell & Michael Seibel): youtube.com/channel/UCllx7jOjBL794FK67jtb5Og youtube.com
- OpenClaw, trang chủ tự giới thiệu là "Open-Source AI Assistant" (đọc ngày 02/11/2026), cái tên Dalton nhắc tới khi nói về những email anh nhận (video đăng ngày 18/08/2026): openclaw.ai openclaw.ai