AI có phá vỡ mô hình kinh doanh software không?

1. Một bản "tuyên ngôn" về AI và software, và phản ứng đầu tiên của thị trường

Đây là một tập của The Synopsis, mà host Alex giới thiệu ngay câu mở đầu là "a business investing podcast", một podcast về đầu tư và kinh doanh. Khách trong tập là Drew Cohen. Theo mô tả của video đăng ngày 15/10/2026, Drew là investment manager và financial advisor tại Davidson Kahn Capital Management, đồng thời là người sáng lập Speedwell Research, một công ty nghiên cứu cổ phiếu viết báo cáo chuyên sâu cho các quỹ phòng hộ và công ty quản lý tài sản; cũng phần mô tả đó gọi Alex là "an unpaid host", một host không nhận thù lao.

Alex nói tuần này anh thậm chí sẽ không phàn nàn, vì anh thật sự hào hứng: chủ đề là AI và software. Drew đã viết cho Speedwell Research một bài rất dài, rất công phu, được nghĩ rất kỹ, về cuộc cách mạng AI trong software. Alex gọi đó là kiểu "tuyên ngôn" (manifesto) của Drew, nơi anh gom tất cả suy nghĩ của mình về AI và software. Lúc giới thiệu, trên màn hình hiện trang bìa của báo cáo: dòng nhỏ "The AI Risk for Software", tiêu đề lớn "Software's AI Risk", bên dưới là "Speedwell Research, LLC" và "August 2026". Alex nói có thể kể trước là Drew đã đổi ý về vài điều trong báo cáo này, và hai người sẽ nói tới (video đăng ngày 15/10/2026).

Alex thấy đây là một chủ đề sẽ còn thay đổi liên tục. Anh nói nền tảng của các nghiên cứu Drew viết ở Speedwell thường hướng tới độ bền lâu dài: Speedwell viết về LVMH, về Constellation Software, về Copart, những công ty mà Alex gọi là "trụ cột" thật sự, những công ty mà theo anh Speedwell nghĩ sẽ còn tồn tại rất lâu, và vì thế các báo cáo còn giá trị trong một thời gian dài. Bài về AI và software này, theo Alex, có lẽ là bài mang tính thời điểm nhất (most periodic) của Drew. "We'll see." Alex nghĩ rằng trong vài năm tới, mọi người sẽ biết rất nhanh bài này đúng hay sai; và theo anh điều đó hơi đáng sợ với Drew, vì ai cũng sẽ có quan điểm của anh lưu lại, đúng hay sai, "không có chỗ nào để trốn" (video đăng ngày 15/10/2026).

Drew đáp rằng anh thật sự từng ngại viết những thứ mang tính thời sự. Đó là lý do mọi nghiên cứu khác anh và nhóm ở Speedwell từng làm đều là deep dive về từng doanh nghiệp. Theo một nghĩa nào đó, viết như vậy dễ hơn, vì bạn viết được rất nhiều về doanh nghiệp mà phần lớn không thay đổi từ quý này sang quý khác: từ lịch sử doanh nghiệp, cách họ xây nó, tới cơ hội họ đang theo đuổi. Anh nói anh vẫn đều đặn bán những báo cáo đã vài năm tuổi và vẫn nghĩ chúng có nhiều giá trị; dù hơi cũ, anh nghĩ chúng vẫn evergreen và rất liên quan. Anh không nghĩ báo cáo lần này nhất thiết sẽ như vậy (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói đây là bài thematic đầu tiên anh từng viết. Anh không chắc mình muốn viết thêm nhiều bài theo kiểu này trong tương lai, vì nó trở nên rất mang tính suy đoán, rất nhanh, và anh nhận ra điều đó ngày càng rõ trong lúc viết. Dù vậy, làm bài này rất thú vị. Anh nghĩ nó vẫn có thể mang lại nhiều giá trị, vì nó buộc bạn nghĩ về mọi thứ theo một cách khác, và điều đó vẫn có thể giúp một nhà đầu tư hình dung chuyện này có thể diễn ra thế nào. Hoặc ít ra, bạn thấy được mức bất định lớn tới đâu, và riêng điều đó đã có giá trị thông tin (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Vậy là báo cáo vẫn có giá trị, và Drew vẫn thích nó. Nhưng anh nói Alex nói đúng: có những điều anh đang cố nghĩ lại, và có lẽ vài thứ đã thay đổi. Còn phần khung (framing), cách nghĩ tổng thể và một số kết luận anh rút ra, anh nghĩ ít ra vẫn là suy nghĩ mới nhất của anh về chuyện này (tính đến video đăng ngày 15/10/2026). Anh nói hai người sẽ đi vào tất cả những điều đó.

Alex nói điều anh thích ở báo cáo này là nó không phải một lối nghĩ bậc một (first-level). Theo Alex, với cách thị trường phản ứng với AI, dù anh nghĩ thị trường đang trở nên biết phân biệt hơn theo thời gian, phản ứng ban đầu là "bắn hạ" tất cả các công ty software: AI sẽ phá hủy mọi công ty software, sẽ có một mô hình hoàn toàn mới, rồi sẽ có vibe code; những công ty software đã bỏ vào hàng trăm nghìn giờ kỹ sư phần mềm và hàng tỷ đô la R&D, tất cả sẽ bị sao chép và dễ dàng bị bắt kịp nhờ sự xuất hiện của AI; rồi chuyện Claude sẽ tung ra một sản phẩm và nghiền nát một vertical nào đó. Alex nói đó, theo anh, là ý nghĩ đầu tiên của thị trường (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói Drew đã làm rất tốt việc phân định chuyện gì thật sự sẽ xảy ra. Anh thừa nhận chính anh từng giữ lập trường "dĩ nhiên công ty này sẽ chết", và Intuit là cái tên anh nêu ra trước hết: dĩ nhiên Intuit tiêu rồi, kế toán viên tiêu rồi, ai cũng tiêu; QuickBooks thì ai còn cần? Rồi hai người bắt đầu phản biện: được, vậy AI, Claude, sẽ phân loại mọi khoản chi của bạn, rà soát chúng, làm tất cả những việc đó bằng cách nào? Alex nghĩ: thì QuickBooks vốn đã có smart matching, đã có sẵn những thứ phân loại kiểu này; Claude thì có thể... Và khi anh bắt đầu nghĩ kỹ, anh thấy càng phức tạp để hiểu một nền tảng AI thật ra sẽ phá vỡ như thế nào một phần mềm vốn đã rất rẻ và rất tốt (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

2. Inner harness, outer harness, chuyện leo núi và bốn tầng của value chain

Alex nói đó không phải thứ anh dễ dàng hình dung. Theo anh, bài của Drew chỉ ra rất trúng nhóm công ty software nào nên lo hơn một chút, và nhóm nào có thể phòng thủ được hơn một chút. Và sau cùng, bài viết nghĩ về các kịch bản cho Anthropic và OpenAI (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói hai người sắp dùng một phép ví von về leo núi, và anh không muốn đi trước quá; nhưng đó là chuyện harness so với "cái harness kia". Anh hỏi "cái đó là gì nhỉ?", và Drew nhắc: "Outer harness." Alex lặp lại: "Outer harness. Okay." (video đăng ngày 15/10/2026)

Rồi Alex trêu: nghe vậy chắc ai cũng tưởng Drew là dân leo núi cuồng nhiệt, trong khi Alex không nghĩ Drew từng lên núi lần nào trong đời, vậy mà phép so sánh nào của anh cũng dính tới leo núi. Alex hỏi có phải Drew vừa xem phim Free Solo hay gì đó không. Drew nói anh từng lên núi rồi, chỉ là chưa bao giờ dùng dụng cụ để leo. Alex nhắc lại: "Chưa bao giờ dùng dụng cụ." Rồi anh nói chắc đây là chuyện sâu xa từ thời thơ ấu: có lẽ Drew muốn đi leo núi mà bố không cho, nên giờ đầu óc anh toàn là leo núi; Alex nói anh cũng không biết chuyện gì đang xảy ra. Có tiếng đáp rằng sắp có một bộ phim AI về chuyện đó, rồi "Exactly." (video đăng ngày 15/10/2026)

Alex nói đó là phần dạo đầu (preamble) của anh, và anh muốn Drew giải thích quan điểm của mình: trước khi đi vào chi tiết, Drew đang nghĩ về bức tranh AI như thế nào, theo cách anh đã trình bày trong bài (video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói ở mức rất cao, anh nghĩ về chuỗi giá trị (value chain) đang tồn tại, rồi AI sẽ nằm ở đâu trong chuỗi đó. Dưới cùng là hạ tầng (infrastructure), gồm mọi thứ từ các nhà cung cấp dịch vụ cloud cho tới phần cứng thật sự bạn đang dùng, bất kể là gì. Rồi ta có thể nghĩ tới dữ liệu đang nằm trong hạ tầng đó, dù là trong một data warehouse hay đâu đi nữa, điều đó không quan trọng; dữ liệu được lưu bằng cách nào đó trong hạ tầng, và mọi thứ được xây lên trên (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Vậy, theo Drew, hiện tại có infrastructure, có data, và trên đó là một tầng platform, dù đó là Windows, hệ điều hành, hay các nền tảng cho developer, nằm ở trên. Platform giúp các ứng dụng, vốn nằm trên platform, truy cập được dữ liệu (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

3. AI muốn đi xuống stack: Salesforce, Claude và "dumb pipe"

Drew nói tiếp: nếu bạn là một ứng dụng hôm nay, bạn xây trên một platform thật sự. Rồi bạn gọi tới đủ loại hàm, những thứ chạm sâu vào dữ liệu thật và vào các chức năng ở tầng gốc hơn đang diễn ra. Vậy là infrastructure, data, platform, application; đó là cách anh nghĩ về value chain hôm nay (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Câu hỏi với AI, theo Drew, là AI sẽ nằm ở đâu trong value chain đó, vì nó sẽ thay đổi rất nhiều kinh tế học của chuỗi. Anh nói qua phân tích này đã rõ rằng tầng ứng dụng, nơi có mọi công ty software, mọi công ty SaaS, đang nằm trên platform. Và rất thường AI đang được đối xử như một ứng dụng nữa, nằm cạnh mọi app khác bạn có. Bạn có thể mở app ChatGPT, app Claude, hoặc vào trình duyệt và mở nó ở đó; khi đó nó nằm không chỉ trên Windows mà còn trên Chrome của Google, rồi bạn mới truy cập AI. Drew nói ở đó gần như có hai platform (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Câu hỏi, theo Drew, là chuyện này rồi sẽ đi về đâu. Điều anh thấy đang xảy ra là AI không thật sự muốn là... các công ty AI không muốn chỉ là một ứng dụng nữa. Họ đang cố đi ngày càng sâu xuống stack, gần như hòa làm một với tầng platform, hoặc ít ra họ đang cố như vậy. Họ cố xin ngày càng nhiều quyền, nhiều quyền truy cập để làm việc trên máy tính của bạn, và theo một nghĩa nào đó họ đang cố đi vòng qua tầng hệ điều hành. Họ làm được điều đó vì chức năng của AI và khả năng của nó có thể làm việc với những tầng code thấp hơn nhiều (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Vì vậy, điều Drew thấy có thể xảy ra là chúng ta không thật sự sống trong một thế giới mà các ứng dụng và các model AI "chơi đẹp" với nhau. Thay vào đó, tất cả đang tranh nhau để "nuốt" (subsume) lẫn nhau (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew lấy ví dụ: nếu bạn là một doanh nghiệp đang dùng Salesforce, hiện Salesforce sẽ có các chức năng AI bên trong, họ làm việc với nhiều nhà cung cấp model khác nhau, nên bạn có thể dùng các model khác nhau qua Salesforce. Trong trường hợp đó Salesforce vẫn là giao diện, và họ cũng sẽ là harness; Drew nói anh sẽ nói thêm về harness một chút sau, và bảo Alex nhắc anh, vì đó sẽ là chủ đề tiếp theo. Vậy hiện bạn vào thẳng Salesforce, và đó là cách bạn dùng AI (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Mặt khác, theo Drew, có Claude nằm trên máy tính của bạn. Claude có API vào Salesforce, có API vào rất nhiều phần mềm khác nhau, và nó đang cố khiến người dùng đi thẳng tới Claude cho chức năng này (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Theo thời gian, điều có thể xảy ra, theo Drew: hiện Claude cần Salesforce, vì Salesforce giữ "golden record", giữ tất cả dữ liệu được lưu trong đó. Nhưng nếu dần dần Claude đi vòng qua nhu cầu phải liên tục gọi (ping) Salesforce, hoặc biến nó thành một kiểu "dumb pipe", một hướng khác mà mọi chuyện có thể diễn ra, thì giờ mọi hoạt động của bạn thật ra diễn ra bên trong Claude hay ChatGPT, hay một giao diện nào khác. Salesforce khi đó không còn thật sự là một ứng dụng ở vị trí trung tâm; nó gần như thành một tầng hạ tầng back-end cho Claude, và theo thời gian việc nó có mặt ở đó ngày càng ít quan trọng (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Với các incumbent hiện có, Drew nói, vẫn sẽ rất khó thay Salesforce. Nhưng điều anh thấy có thể xảy ra theo thời gian là: nếu việc sử dụng dịch chuyển sang một giao diện khác, Salesforce không còn thật sự có cơ hội để tung ra sản phẩm và dịch vụ mới, vì cơ hội đó thuộc về bất kỳ bên nào nắm giao diện AI; cứ giả sử trong trường hợp này là Claude. Vậy Salesforce có ít cơ hội bán chéo (cross-sell) hơn theo thời gian. Bạn cũng có thể gọi database của Salesforce ít hơn theo thời gian, vì mỗi lần bạn yêu cầu gì đó từ Salesforce, có thể Claude giữ nó lại trong memory, và memory đó dày lên dần. Cũng có khả năng có những cách khác để đi vòng qua nơi bản ghi được lưu (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói anh không muốn phóng đại: anh nghĩ với các incumbent hiện có, Salesforce hoàn toàn ổn. Và khi anh nói Salesforce giữ dữ liệu, thật ra dữ liệu nằm trong một data warehouse, một "zero-copy data warehouse" như cách người ta gọi, và đó không phải thứ người ta thật sự muốn đụng vào hay làm xáo trộn. Anh nghĩ điều đó sẽ tiếp tục như vậy. Nhưng nếu bạn là một doanh nghiệp mới bước vào, bỗng nhiên bạn không thật sự cần Salesforce kiểm soát cả cái database đó cho bạn (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

4. Ai nắm giao diện người dùng, Muse, và harness là gì

Drew nói tiếp: nếu mọi hoạt động của bạn sẽ diễn ra trong Claude, có những lựa chọn khác bạn có thể làm mà không bao giờ phải làm việc với nhà cung cấp phần mềm đó. Anh tóm lại, vì biết mình vừa tung ra rất nhiều ý: điểm lớn anh muốn nói là liệu các model AI có đang về cơ bản trừu tượng hóa (abstract away) tầng software hay không, để tầng software không còn được dùng như ta vẫn thường dùng (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Điều đó có thể trông như thế này, theo Drew: giờ nếu bạn ở một doanh nghiệp, bạn bắt đầu với một giao diện AI nào đó. Giao diện AI đó có thể là ChatGPT, có thể là Claude, có thể là các phiên bản mới họ tung ra riêng cho doanh nghiệp đó. Nhưng nó cũng có thể là thứ mỗi doanh nghiệp tự tạo theo ý mình. Anh nghĩ một điều có thể xảy ra là doanh nghiệp tạo giao diện riêng; trong trường hợp đó, họ kiểm soát cái gọi là "outer harness". Anh nói để dành cuộc tranh luận đó một chút, và sẽ làm rõ nghĩa của nó sau. Điều đang xảy ra là người dùng giờ tương tác với chương trình front end này, thứ không đòi họ phải vào từng phần mềm khác (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Tất cả các phần mềm kia, với các incumbent hiện có, Drew nghĩ sẽ vẫn ở đó, nhưng lui về hậu trường, ngày càng ít quan trọng theo thời gian, ngày càng khó tăng giá, và có thể cũng khó tung sản phẩm mới hơn, nếu mọi chuyện đi theo hướng đó. Mặt khác, trận chiến còn lại đang diễn ra là các công ty software, cụ thể là Salesforce và ServiceNow, cũng đang cố trở thành giao diện đó. Drew nghĩ cả hai đều có cơ hội làm được (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Điểm Drew muốn nói ở đây là ai cũng đang cạnh tranh để kiểm soát giao diện người dùng, và về cơ bản để loại bỏ vai trò trung gian (disintermediate) của các bên khác. Anh nghĩ đó là điều quan trọng nhất nên rút ra (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói chuyện này không chỉ xảy ra giữa Claude, OpenAI và các app khác nhau. Nó còn diễn ra ở tầng hệ điều hành: đó là điều Microsoft đang làm với Copilot. Họ đang đưa Copilot vào mọi app khác nhau của họ, để giữ vị trí của mình ở đó. Bạn cũng thấy khi họ đưa ra Microsoft Teams: đó là một nỗ lực để làm giao diện AI, nơi có Copilot ngay ở đó (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew thừa nhận đó là một loạt ý dồn dập. Báo cáo dài hơn 100 trang, và khi cố tóm tắt thật nhanh ở đây, anh nhận ra đó hơi giống một việc vô ích (fool's errand). Anh nói để Alex làm phần host thật tốt và gỡ nó ra. Alex đáp: "Ừ, tóm tắt cái báo cáo 100 trang của anh trong 40 giây đi", rồi thêm: "Too long, didn't read." (video đăng ngày 15/10/2026)

Alex kể: thật ra anh đã lâu không đọc lại báo cáo, nên anh tải nó lên Muse, và Muse tạo cho anh một kiểu podcast để nghe trong lúc anh đi "active hike" vào ngày thứ Bảy. Anh nghĩ: chà, thời đại gì thế này. Anh không tin nổi là mình từng nói xấu nó. Anh thấy thật điên rồ khi mình thích nghi với thực tế nhanh như vậy, kiểu "ồ, dĩ nhiên rồi, tôi vừa tải nó lên". Anh còn bực, vì bản nó tạo ra quá ngắn, nên anh bảo: "làm dài hơn đi, đồ Muse ngốc". Alex nói: thế giới gì thế này, thật là một thế giới điên rồ ta đang sống (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Dù sao, Alex nói Drew nêu một ý rất hay, cũng là một chủ đề lặp lại suốt 20 năm qua: các công ty muốn làm platform. Bạn không muốn là một app trên platform; bạn muốn sở hữu tầng platform. Alex nói đó, về cơ bản, chính là điều anh nghĩ Drew đang nói tới với inner và outer harness, và anh muốn Drew định nghĩa các thuật ngữ đó. Có tiếng xen vào: "Just define inner and outer." Alex nói hai người đã nhắc tới nó chừng chín lần rồi; hãy định nghĩa Drew muốn nói gì để chốt lại cho xong (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew giải thích: có một model, và mọi model đều có một harness. Harness là thứ giữ model khỏi làm những việc nó không nên làm, và nó có thể gồm rất nhiều logic được hard-code. Các model AI mang tính xác suất (probabilistic), còn harness được cho là thêm một lớp, một lớp bọc quanh nó, mang tính tất định (deterministic), để nó không làm một số việc. Bên trong harness có thể có cả một model AI nhỏ hơn, nhưng đó là chuyện tách riêng, đừng bận tâm (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Điểm thật sự, theo Drew, là harness là thứ cung cấp governance, phân quyền (permissioning), và nó hạn chế năng lực của model. Mọi model bạn đang tương tác, ChatGPT, Claude, đều có harness đó. Kể cả khi bạn truy cập trực tiếp qua API, harness mỏng hơn nhiều, nhưng vẫn có phần nào một harness để giữ model khỏi làm những việc mà bên làm ra nó không muốn nó làm (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

5. Harness quan trọng ra sao, và lớp harness thứ hai của Salesforce

Có tiếng chêm một ví dụ: chẳng hạn như đi nô dịch loài người, chiếm lấy mã hạt nhân (nuclear codes). Drew nói anh nghĩ Anthropic sẽ không code điều đó vào harness; anh nghĩ họ kiểu: "ồ, chúng tôi tin vào phán đoán của bạn, Claude." Có tiếng chêm vào: "That's true. As an AI being." (video đăng ngày 15/10/2026)

Drew nói điểm chính ở đây là harness giờ đang ngày càng quan trọng. Có nhiều nghiên cứu khác nhau cho thấy kể cả với một model tốt hơn, bạn chưa chắc có được hiệu năng tốt hơn, nếu harness không được cải thiện song song. Và có những nghiên cứu cho thấy với một model cũ hơn nhưng harness tốt hơn, bạn có thể lấy được nhiều hiệu năng hơn từ model, so với một model mới hơn đi kèm một harness không tốt bằng. Vậy điểm ở đây là harness thật sự quan trọng (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói có một luồng suy nghĩ cho rằng việc phát triển harness và model cùng nhau có thể là một lợi thế mà Anthropic hay OpenAI có, vì họ làm cả hai cùng lúc. Điều đó cho phép họ chỉnh model theo harness, chỉnh harness theo model, và ngược lại (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Nhưng, theo Drew, có thể có nhiều lớp harness. Vẫn có thể có một công ty software như Salesforce dùng model của Claude, và model đó vẫn đi kèm harness của nó; rồi Salesforce bọc thêm harness riêng của họ quanh nó. Đó kiểu như Atlas Reasoning Engine. Họ thêm đủ loại quy tắc vào đó, chẳng hạn: khi khách hàng yêu cầu lấy các bản ghi bán hàng khác nhau từ database, đừng đoán theo xác suất các con số là bao nhiêu, hãy thật sự vào database và lấy ra; và đây là tất cả logic khác nhau mà phía Salesforce đã code về cách làm việc đó (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Vậy giờ, theo Drew, model đi qua một lớp harness rồi tới lớp kia. Lớp harness thứ hai là logic hard-code của Salesforce, thứ thật sự chỉ cho model phải làm gì, và có thể chặn nó bịa (hallucinate) và mắc đủ loại lỗi. Nó cũng có thể gồm phân quyền, điều rất quan trọng: đảm bảo một người chỉ truy cập được những gì họ được phép truy cập. Rồi trách nhiệm giải trình (accountability) và khả năng truy vết (trackability): nếu nó làm gì đó, có thể có một bản ghi về lý do nó làm vậy (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew lấy ví dụ: nếu có một nhân viên đi lấy vài bản ghi hay thay đổi gì đó, rồi AI làm một điều gì đó rất lạ, thì giờ Salesforce cũng có bản ghi về những gì đã thay đổi, và có thể quay lại một bản cũ hơn. Vậy có đủ kiểu lý do khiến việc có inner harness là quan trọng (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

6. Ai kiểm soát outer harness: Coca-Cola, khóa vào một model và chuyện an ninh

Nhưng điều lớn Drew thấy đang xảy ra là: ai kiểm soát outer harness, và về cơ bản đó rốt cuộc sẽ là cùng một cuộc tranh luận với chuyện ai kiểm soát giao diện người dùng. Anh nghĩ hai chuyện này ngày càng có khả năng hội tụ: bên nào kiểm soát giao diện cũng sẽ kiểm soát harness đó. Nếu bạn ở trên Claude, Claude sẽ kiểm soát harness đó. Nếu bạn ở trên Salesforce, họ có outer harness. Nếu bạn đi qua Copilot, Copilot có outer harness (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Một trong những dự đoán của Drew là các công ty, cụ thể là các doanh nghiệp lớn (enterprise), sẽ phải nhìn vào quá nhiều app AI khác nhau tới mức rốt cuộc họ sẽ muốn tạo outer harness của riêng mình để chứa tất cả. Và họ sẽ muốn nó nằm trong mọi phân quyền họ đang có. Theo anh, hôm nay Microsoft có năng lực giúp các công ty làm điều đó: giúp công ty tạo AI agent riêng, giao diện AI riêng, và bạn có thể code nó (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Vì vậy, điều Drew nghĩ sẽ xảy ra với doanh nghiệp là họ sẽ không muốn bị phụ thuộc vào một nhà cung cấp model nào, như Claude, như OpenAI, bất kỳ bên nào. Nếu họ kiểm soát outer harness của mình, họ thay qua lại các model khác nhau dễ hơn nhiều, vì một phần của outer harness cũng có thể có một "transformer" quyết định tác vụ nào đi tới model nào. Đó là lý do theo anh rất quan trọng là công việc bắt đầu ở outer harness của chính công ty, để họ ở vị thế tốt hơn mà commoditize tất cả các model khác (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew bảo hãy nghĩ tới một công ty Fortune 500, rồi hỏi Alex chọn công ty nào. Alex đáp: Coca-Cola. Drew nói: Coca-Cola có outer harness của họ, và giờ nhân viên, khi làm việc bán hàng, việc kế toán hay việc gì đi nữa, sẽ bắt đầu ở outer harness này; có thể mỗi phòng ban một cái, nhưng dù sao nó cũng bắt đầu ở outer harness này. Rồi outer harness có khả năng điều hướng các truy vấn khác nhau: "này, kéo P&L của công ty con này lên", rồi "kiểm tra tồn kho ở kho hàng này" (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Điều sẽ xảy ra, theo Drew, là outer harness đó có thể chuyển yêu cầu tới các model khác nhau để hỗ trợ, hoặc đi thẳng và dùng logic tất định, hoặc gọi những phần mềm khác mà có thể công ty đã có sẵn. Nó quyết định chuyển yêu cầu đó đi đâu. Và anh nghĩ công ty sẽ muốn giữ quyền kiểm soát đó, vì nếu không, họ ngày càng bị khóa (locked in) vào một nhà cung cấp model, điều mà anh thấy nguy hiểm: khi đó bên kia có thể tăng giá với bạn, họ có mọi dữ liệu của bạn, và đó là rủi ro một nhà cung cấp duy nhất (single source supplier risk) (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói đây là một trong những nhận định "xa" hơn của anh, vì anh không nghĩ ta đã thật sự thấy điều này xảy ra; nhưng với anh nó hợp lý. Anh nghĩ điều đang xảy ra lúc này là các công ty quá vội dùng AI bằng mọi cách có thể, nên họ mặc định dùng Claude, vì đó là cách dễ nhất để bắt đầu. Anh nghĩ cuối cùng họ sẽ nghĩ lại phần nào chuyện đó, và nghĩ lại mối quan hệ với việc dùng một model cho mọi thứ (theo Drew, tính đến video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói anh có hai ý. Thứ nhất, những diễn biến gần đây mà người ta nghe thấy, và anh muốn nghe Drew nghĩ gì về chúng ngay sau đây: Claude, OpenAI và Anthropic đang gặp các vụ vi phạm an ninh, theo nghĩa các model ra ngoài và làm những việc nằm ngoài phạm vi những gì được giao cho chúng (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Với một công ty, Alex nói, đó là chuyện đáng sợ, đặc biệt nếu bạn là một công ty bị quản lý chặt (regulated), một công ty y tế, hay thứ gì tương tự. Chắc chắn bạn muốn có harness đó, và tăng số lớp harness như Drew vừa ám chỉ. Vì vậy anh nghĩ có những vấn đề về an ninh, về niềm tin mà các doanh nghiệp lớn sẽ gặp khi mức rủi ro khá cao; và có một niềm tin rằng nếu có thêm một công ty ở trên chịu trách nhiệm thật sự kìm cương các model này, điều đó có thể rất hữu ích (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Ý thứ hai, Alex nói anh không muốn nói "commoditize" như thể đó là một điều xấu. Anh thật sự nghĩ tới ngành cloud lúc này, nơi có Google, AWS, Azure. Có người có thể nói họ tương đối bị commoditize. Anh biết mỗi cloud có lợi thế cạnh tranh riêng, nhưng ít nhiều họ cung cấp hạ tầng, hạ tầng cloud, cho các công ty lớn. Và có vẻ khả năng chuyển đổi cao hơn: có vẻ việc đặt các workload khác nhau trên các cloud khác nhau là thông lệ phổ biến hơn (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

7. Cloud có bị commoditize không: biên lợi nhuận và cảnh dư cung

Vậy mà, theo Alex, các doanh nghiệp này cực kỳ có lãi và đang tăng trưởng mạnh. Nên với anh, anh không nhìn Anthropic và OpenAI như bị "commoditize" ở vai trò các model tầng nền. Có thể Google và Gemini cũng là model thứ ba, nhưng đó không hẳn là một vị trí tồi, đúng không? (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026)

Drew nói đó là một ý rất quan trọng, và anh nghĩ anh cũng nêu nó trong báo cáo: chỉ vì bạn ngày càng dễ bị thay thế, không có nghĩa bạn không thể có một doanh nghiệp tốt, một doanh nghiệp có biên lợi nhuận vững. Nhìn các nhà cung cấp cloud: biên lợi nhuận 30%, 40%. Đó là những doanh nghiệp có biên khá tốt, dù có các lựa chọn khác, có những thứ thay thế (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói anh biết có những khác biệt cụ thể, và một khi đã khóa vào một bên thì khó chuyển hết workload sang bên khác. Nhưng, và theo anh đây là một chữ "nhưng" lớn, ta đang ở trong một môi trường bị giới hạn nguồn cung (supply constrained). Ngay cả với các nhà cung cấp cloud trước thời AI, ta chưa bao giờ ở trong một môi trường thừa nguồn cung. Và khi có thừa nguồn cung, sẽ có áp lực giá. Nên anh luôn tự hỏi làm sao họ thật sự duy trì được biên lợi nhuận đang có, và liệu trong một môi trường khác, khi có rất nhiều compute dư thừa, rốt cuộc họ có cạnh tranh nhiều hơn về giá hay không (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Điều thú vị, theo Drew, và anh nghĩ đây là điểm khác ở các doanh nghiệp do Mỹ dẫn dắt, là có sự ngần ngại cạnh tranh về giá nhiều hơn. Vì vậy họ có xu hướng hợp tác với nhau nhiều hơn một chút, và họ không muốn một chiến thắng kiểu Pyrrhic: giành được nhiều thị phần nhưng đổi lại bằng lợi nhuận và biên lợi nhuận thấp hơn. Anh nghĩ hành vi đó, và nó là một hành vi, là thứ có thể bảo vệ các nhà cung cấp cloud. Nhưng với anh, sẽ không phải điều quá bất ngờ nếu bạn nói với anh rằng một thập kỷ nữa các doanh nghiệp này có biên lợi nhuận thấp hơn (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex đáp: nghĩ tới biên lợi nhuận hoạt động 30% tới 40% mà họ đang chạy trong khi tăng đầu tư; anh biết nhiều phần trong đó đi qua bảng cân đối kế toán, không được phản ánh trong lợi nhuận hoạt động, nhưng nó có hiện ra dưới dạng khấu hao (depreciation, amortization) cao hơn và những thứ tương tự, cùng mọi chi phí lương đi kèm sự tăng trưởng họ đang trải qua. Vậy với anh, nếu nhìn vào cảnh ta đang thừa compute, thì về lý thuyết bạn có thể ngừng đầu tư, có thể hoạt động hiệu quả hơn, và các trung tâm dữ liệu của bạn được dùng hết công suất (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói ta không thật sự biết biên lợi nhuận hoạt động của một trung tâm được dùng hết công suất là bao nhiêu, giả sử không cộng thêm chi phí tăng trưởng nào. Anh đoán nó cao hơn 40%. Ý anh là: kể cả khi ta bước vào một môi trường mà cung compute cao hơn cầu, về lý thuyết điều đó không nhất thiết có nghĩa biên lợi nhuận sẽ rơi xuống 4% hay 5%, như khi anh nhìn một nhà sản xuất sắt hay thứ gì đó hoàn toàn bị commoditize. Anh nghĩ biên lợi nhuận [khi chạy hết công suất] cao hơn nhiều so với mức hiện tại, vì hiện chưa được dùng hết công suất. Nên có thể trong cảnh dư thừa, đó vẫn là một doanh nghiệp biên 30%, dù không còn tăng trưởng (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói có thể như vậy, vì vẫn rất khó chuyển. Có rất nhiều phần phát triển gọi tới những hàm riêng ở tầng platform trên từng cloud, vì kể cả khi bạn ở trên AWS, đó không chỉ là tầng hạ tầng; nó còn có tầng platform riêng được gắn vào bên trong. Nên các ứng dụng xây trên đó sẽ gọi những hàm khác nhau ở tầng platform đó, và điều đó làm việc chuyển đổi khó hơn (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói thêm bên lề, dù anh không định nhắc tới: AI là thứ có thể giúp xây lại nhiều ứng dụng đó và có thể làm việc chuyển đổi dễ hơn, vì nó có thể code lại nhiều phần; không phải hôm nay người ta nhất thiết muốn làm việc đó (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Điều anh định nói, theo Drew, là môi trường cạnh tranh của hạ tầng đang thay đổi, vì bạn không còn đối mặt với chỉ hai bên: trước là một thế độc quyền đôi (duopoly), rồi Google bước vào, và giờ ta có cả loạt neocloud. Giờ còn có Meta thêm rất nhiều hạ tầng, và họ nói có thể sẽ bán lại nếu cuối cùng không dùng hết. Vậy sẽ có nhiều năng lực hơn nữa được xây ra. Và nếu nó không được dùng, hoặc nếu ta cứ xây, xây và xây cho tới khi cuối cùng vượt quá cầu, họ sẽ không muốn các data center nằm không, đúng không? (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026)

Với Drew, khi đó sẽ hợp lý khi người ta bắt đầu nói: "được rồi, tôi giảm giá cho anh để giành được ít khách, và hợp lý hóa khoản chi đã bỏ ra." Anh nói thêm, đây không phải một điểm anh nghĩ mình sẽ nêu hay sẽ đi tới (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

8. Frontier lab, ngày tận thế và câu hỏi về inference

Drew nói đây không phải điều anh nhất thiết tin là sắp xảy ra ngay, nhưng theo anh là một rủi ro thật: có thể khó duy trì các biên lợi nhuận này hơn, một khi ta thật sự đi tới điểm cung vượt cầu. Có thể còn vài năm nữa, có thể một thập kỷ nữa. Nhưng với cách ta đang xây mọi thứ, nếu cầu không tiếp tục bằng hoặc vượt cung, đó là một rủi ro thật về áp lực biên lợi nhuận (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói đó là chuyện của cloud. Ý anh muốn nói là: như một doanh nghiệp hạ tầng, hay một doanh nghiệp hạ tầng "bị commoditize", thì Claude và OpenAI... Alex nói anh cứ gọi là Claude vì dễ hơn gọi Anthropic: "Anthropic, Claude, OpenAI, sao cũng được." Ý rộng hơn của anh ở đây về OpenAI và Anthropic là: dù họ là các tầng nền, rốt cuộc đó vẫn có thể là những doanh nghiệp tốt (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Và như Drew đã nhắc, theo Alex, các frontier lab này không dễ duy trì, không dễ vận hành; chúng cần rất nhiều vốn, rất nhiều tiền. Nên Alex nghĩ dù họ nằm ở đâu trong chuỗi, họ sẽ thu được biên lợi nhuận kha khá. Dĩ nhiên, nếu có một kiểu "Armageddon", chẳng hạn họ xây quá tay, có quá nhiều nghĩa vụ nợ và nghĩa vụ thuê, rồi tất cả những thứ đó đổ sụp, thì đó là một thực tế (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói anh luôn là người đứng ở giữa (centrist). Anh đứng ở chỗ không biết có tin Sam Altman và Elon Musk hay không, những người theo anh luôn đưa ra những tuyên bố hoành tráng. Vậy anh có lo về sự diệt vong sắp tới của nhân loại không? Có lẽ anh nên lo: mọi người đứng đầu, mọi CEO của các công ty AI có vẻ lo về chuyện đó, vậy sao anh lại không lo, đúng không? Họ phải biết chứ. Nhưng anh cảm thấy không lo lắm về chuyện đó. Anh nói không biết sao mình lại lạc sang điểm đó (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói tận thế nhân loại thì anh cũng không lo lắm, rồi gợi ý quay lại chủ đề. Có tiếng đáp: "Yeah, let's go back to that." Alex giải thích vì sao anh nói tới chuyện đó: đó là thái cực bên kia, nơi người ta nói dĩ nhiên ta sẽ không bao giờ đi tới cảnh dư cung, vì AI cứ mở rộng với tốc độ nhanh tới mức chính nhân loại bị đặt dấu hỏi, đã làm lại mọi thứ, và ta đã làm được những điều bạn không thể hình dung nổi. Đó là thế giới mà Dario, Sam Altman và Elon vẽ ra. Và dĩ nhiên vì thế họ không nghĩ mình có thể mua quá nhiều năng lực. Nếu thế giới đó đúng, nhân loại gặp rắc rối như họ đang ám chỉ, và dĩ nhiên bạn không thể xây thừa năng lực đó (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói trong kịch bản đó, họ rốt cuộc bằng cách nào đó canh thời điểm một cách hoàn hảo: họ đã cực kỳ quyết liệt, có thể còn tiếp tục rất, rất quyết liệt, rồi mọi thứ chững lại thật đều, họ ước tính cung cầu hoàn hảo và mọi thứ ổn thỏa hoàn hảo. Lịch sử của các chu kỳ bùng nổ và sụp đổ (boom and bust) chưa cho thấy như vậy. Nhưng, được thôi, đó là một khả năng họ làm đúng lần này (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Có tiếng đáp "Right", rồi "OK"; có tiếng nói tiếp: "Nhưng thôi, nói tiếp đi." Drew: "Khoan đã." (video đăng ngày 15/10/2026)

Drew nói điểm anh muốn nêu, khi Alex nói tới chuyện Anthropic và OpenAI có phải là những doanh nghiệp tốt hay không, là biên lợi nhuận của họ ngày càng đến từ inference, đúng không? Vậy câu hỏi là người ta có về cơ bản tiếp tục dùng model của họ nhiều như bây giờ, và thậm chí nhiều hơn trong tương lai hay không (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Câu hỏi của Drew là: khi các model open source bắt kịp, và các model AI khác bắt kịp, kể cả khi chúng không bao giờ thành frontier model và đi sau sáu tháng, một năm, thì với phần lớn các tác vụ người ta làm hằng ngày (day to day), nhu cầu thật sự với mức trí thông minh frontier là bao nhiêu? Hay là dùng một model từ DeepSeek, nơi bạn có thể không phải trả một biên inference cao hơn nhiều; anh biết có vài vấn đề về chuyện thiết lập nó cho đúng và những thứ tương tự. Trong kịch bản đó, một doanh nghiệp có thể chọn những workload nào gửi tới Claude để dùng frontier intelligence, và những workload nào gửi tới một model rẻ hơn (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Đó là kịch bản mà Drew lo cho các model kiểu OpenAI này. Vì về cơ bản, trí thông minh trước đây tốt, nhưng chưa đủ tốt trong vài năm qua, đúng không? Nên mỗi bước phát triển đều rất có tác động. Nhưng khi các bước phát triển dần mang tính gia tăng (incremental) hơn, và các model đi sau bắt đầu bắt kịp, sẽ có thêm nhiều use case thật sự có thể đi tới các model đi sau, nơi bạn không cần frontier intelligence. Anh nghĩ điều có thể xảy ra là các frontier lab sẽ nhận ra điều đó và thấy rằng nhu cầu cho frontier intelligence ít đi (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

9. Verticalize như với coding, và tám rủi ro của AI cho software

Kể cả khi nhu cầu vẫn cực kỳ lớn, Drew nói, xét theo tỷ lệ, nó dịch sang thứ khác. Anh nghĩ nhiều thứ người ta có thể muốn dùng AI là để lấy số liệu, sắp xếp dữ liệu họ có, file và những thứ tương tự; và bạn không cần model thông minh nhất thế giới để làm việc đó (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Điều Drew nghĩ có thể xảy ra trong kịch bản đó là các frontier lab thấy người dùng đang thay model của họ ra vào, không dùng chúng cho mọi thứ, và họ nhận ra mình phải tích hợp dọc (verticalize) nhiều hơn để tiếp tục giữ điểm chạm với người tiêu dùng hay điểm chạm với doanh nghiệp. Họ cần khóa chặt nó để ngăn người ta thay model. Điều đó trông như: họ verticalize nhiều hơn, họ tạo thêm sản phẩm (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Và họ đã làm thế một lần rồi, đúng không? Theo Drew, họ đã làm thế một lần với coding. Với coding, giờ họ có một sản phẩm cuối, và họ đang khiến người dùng bị khóa vào đó. Một khi bạn làm mọi việc coding trong Claude, bỗng nhiên việc chuyển sang một sản phẩm khác khó hơn nhiều, vì đó không chỉ là đổi sang một model khác. Thay vào đó là di chuyển mọi dữ liệu của bạn, di chuyển mọi sản phẩm của bạn. Giờ bạn có workflow với Claude, có lịch sử với nó, có thói quen với nó (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói từng có những startup coding, chẳng hạn Cursor, Lovable, chuyển qua lại giữa các model khác nhau. Và giờ các lab đang cạnh tranh trực tiếp với những doanh nghiệp này, những doanh nghiệp mà các lab từng là nhà cung cấp model. Giờ các lab nói: thật ra chúng tôi cũng sẽ là sản phẩm. Và theo anh, làm sản phẩm là một doanh nghiệp tốt hơn. Anh nghĩ sẽ có vài lĩnh vực họ chọn và quyết định rằng đi xuống làm sản phẩm cuối hợp lý hơn là chỉ làm model, để tránh rủi ro tiềm tàng là khách hàng chọn giữa mọi model khác nhau, gửi một số workload tới frontier intelligence, nhưng rất nhiều workload khác không tới đó (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói hai người đã qua lại khá nhiều, và chủ đề AI thì bao giờ cũng rẽ ra nhiều hướng; anh muốn kéo về cuộc thảo luận ban đầu: software. Drew đã nêu ra tám rủi ro tiềm năng mà AI đặt ra cho software, hay cách Drew đã nghĩ về chúng, để từ đó áp vào các công ty software khác nhau. Alex đề nghị bắt đầu bằng việc đi lần lượt danh sách đó (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói rủi ro số một, và anh muốn nói hết cả tám vì anh thấy tất cả đều khá thuyết phục: rủi ro đầu là có một model vượt trội thống trị cả lĩnh vực, điều Drew vừa ám chỉ: khi các model trở nên tiến bộ gia tăng, đây có thể không phải tình huống mà... Alex mời Drew trình bày rủi ro đó khi gắn với software (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

10. Rủi ro một: một model vượt trội, và sự phụ thuộc lẫn nhau

Drew nói về cơ bản rủi ro là có một model tốt hơn hẳn mọi model khác. Có thể chuyện đó xảy ra vì họ huấn luyện nó theo kiểu đệ quy, khi model mới nhất có thể tiếp tục tạo ra một model mới hơn nữa, và điều đó gây ra một hiệu ứng chạy vượt (runaway); họ tốt hơn mọi người khác quá nhiều, và giữ được vị trí dẫn đầu. Trong kịch bản đó, khi có một model vượt trội hẳn so với mọi model khác, họ có nhiều quyền thương lượng hơn nhiều, và có thể nói: muốn dùng nó thì phải tới chúng tôi; dùng giao diện của chúng tôi, hoặc trả biên lợi nhuận của chúng tôi, sao cũng được (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Nhưng có vẻ thế giới đã không đi theo hướng đó, theo Drew. Có vẻ ít ra có Claude và OpenAI. Có người nói Google vẫn có thể chen vào nhóm frontier intelligence; kể cả không phải Google, có thể là SpaceX. Nên có vẻ không mấy khả năng sẽ có một model tốt hơn hẳn mọi model khác tới mức đòi được không chỉ giá cả mà cả cách bạn dùng model. Anh nói anh đã phần nào hạ mức rủi ro này xuống một chút (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói hệ quả của một model AI thống trị thật ra khá đáng sợ. Drew: "Yeah, yeah." Alex: quên các công ty software đi, chuyện đó tệ. Chắc chắn ta muốn có nhiều AI frontier cạnh tranh nhau, không do cùng một người kiểm soát. Người đó sẽ thành vua của thế giới. Drew: "Yeah." (video đăng ngày 15/10/2026)

Drew nói có một điều cần nói thêm, vì hai người đang bàn chuyện này trong bối cảnh AI trong software: hiện tại có một kiểu phụ thuộc lẫn nhau (codependency) giữa hai bên. Các model AI thật ra cần các công ty software, vì họ là kênh phân phối, đúng không? Các công ty model AI hôm nay không ở vị thế xây cả một sản phẩm kiểu Salesforce trải trên mọi vertical khác nhau, rồi đẩy thẳng vào doanh nghiệp lớn hay doanh nghiệp nói chung. Nên họ dựa vào các công ty software làm việc đó; các công ty software đã có mặt sẵn ở đó, đúng không? Việc còn lại là cắm model vào (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Và nếu họ không làm việc với các công ty software, theo Drew, vì có rất nhiều lựa chọn model khác nhau, điều sẽ xảy ra là các model đơn giản là được dùng ít hơn. Nếu model được dùng ít hơn, chúng có ít dữ liệu hơn, ít khả năng huấn luyện hơn. Nên các công ty model lúc này có kiểu phụ thuộc đó vào các công ty software. Đồng thời, các công ty software rất lo rằng các công ty model AI cuối cùng sẽ tạo ra sản phẩm và cạnh tranh trực tiếp với mình. Vậy vẫn tồn tại một kiểu phụ thuộc lẫn nhau kỳ lạ hôm nay, và chắc chắn đó là con đường ít trở ngại (path of least resistance) (theo Drew, tính đến video đăng ngày 15/10/2026).

Điều có thể thay đổi trong tương lai, theo Drew: giả sử bạn là Anthropic. Bạn cần ngày càng nhiều doanh thu để trình ra mỗi quý. Và có thể khoảng cách giữa frontier intelligence và một model đi sau đang nhỏ lại, càng lúc càng khó tiếp tục làm model của bạn tốt hơn nữa. Kết quả là: "tôi sẽ nhắm vào một trong các vertical này, và tận dụng vị thế tôi đang có hôm nay, nơi tôi có kênh phân phối kha khá. Và mỗi lần ai đó mở app Claude, tôi sẽ nói với họ: này, bạn là doanh nghiệp nhỏ à? Sao không thử sản phẩm kế toán mới cho doanh nghiệp nhỏ", hay bất kỳ vertical nào họ quyết định nhắm tới (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói đó là một vấn đề mà, như anh nói, hai người không quá lo. Nhưng anh thích việc Drew kỹ lưỡng: hai người đã gọi tên mọi vấn đề tiềm năng, và đó là một thế giới mà một model AI thống trị sẽ gây ra vấn đề (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Rồi Alex muốn đi vào điểm thứ hai: phát triển phần mềm in-house. Anh nghĩ đây là nỗi sợ vibe coding, nhưng là vibe coding ở mức tổ chức hơn: đúng là bạn có một team kỹ sư phần mềm giỏi, nhưng những gì khả thi để họ xây giờ khác xa những gì khả thi để xây 10 năm trước. Theo Alex, đó là một sự thật không thể chối cãi lúc này: các team phần mềm in-house làm được nhiều hơn nhiều so với trước đây, với ít nguồn lực hơn (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

11. Rủi ro hai: tự xây phần mềm in-house, và chuyện Starbucks

Alex nói một dự án từng có vẻ không khả thi giờ khả thi hơn nhiều. Và nếu ta kéo xu hướng (trendlining), điều anh không nghĩ là vô lý, thì trong năm năm nữa, về lý thuyết, những gì hôm nay chưa làm được sẽ làm được. Nên theo anh đây có vẻ là một rủi ro khá thật ở một mức nào đó, đúng không? (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026)

Alex hỏi: tại sao một công ty có năng lực, có nguồn lực, có kỹ sư phần mềm in-house lại không xây hẳn từ đầu một giải pháp phần mềm đáp ứng mọi nhu cầu họ có thể có cho use case cụ thể đó, thay vì dùng một công ty chung chung hơn? Dù bạn có thể phối Monday với ServiceNow và chúng đều rất tùy biến được, thì còn gì tùy biến hơn thứ bạn tự xây từ đầu? Nên với Alex, đây có vẻ là một rủi ro rất thật cho các công ty software này (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói từ góc nhìn nguyên lý gốc (first principles), câu hỏi là điều đó mang lại lợi ích gì cho công ty. Trong những trường hợp một công ty thật sự hưởng lợi từ phần mềm tùy biến cao, nhiều công ty software đã có khả năng cho phần mềm tùy biến. ServiceNow chẳng hạn có một app builder, Salesforce cũng vậy, và nhiều công ty đã xây các app tùy biến, workflow tùy biến để hợp với cách họ làm việc. Nên khả năng tùy biến rất nhiều phần mềm đã có sẵn rồi (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Constellation Software, theo Drew, làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp: nếu họ yêu cầu một feature, Constellation sẽ đi xây feature đó cho họ. Nên nhiều lợi ích của phần mềm tùy biến đã phần nào được tính tới theo cách đó, và vì vậy lợi ích không lớn tới mức đó (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói còn vấn đề lớn: được thôi, vậy tôi phải di chuyển (migrate) khỏi phần mềm hiện có. Rồi vấn đề giờ tôi chịu trách nhiệm bảo trì nó; giờ tôi cũng chịu trách nhiệm cho mọi feature mới. Và anh nghĩ một trong những vấn đề lớn sẽ là bảo mật: bạn thật sự sẽ tin bảo mật của phần mềm mình tự vibe code tới mức nào? Bạn có tin nó có đúng các lớp bảo vệ an ninh mạng, và đồng thời có đúng mọi phân quyền, governance và những thứ đó không? Nên ý tưởng rằng mọi app hiện có sẽ bị một công ty nào đó vibe code lại, anh không tin như vậy (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nêu ví dụ Starbucks: họ đã thử thay một số phần mềm của mình, và họ đang làm việc đó; theo anh việc này đã gặp rất nhiều trở ngại, đã có những vấn đề. Nên nó sẽ không dễ như vậy, không dễ như kiểu: "cứ vibe code cho tôi cái app này đi, đừng mắc lỗi nào" (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Một điều khác cần nghĩ từ nguyên lý gốc, theo Drew, là lý do có các công ty khác nhau làm những việc khác nhau là vì hợp lý khi các công ty chuyên môn hóa vào một chức năng nhất định, và hợp lý khi các công ty khác thuê ngoài việc đó cho một công ty có lợi thế cạnh tranh ở đó. Bạn xây được phần mềm không có nghĩa là bạn nhất thiết nên xây (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói có một khả năng, một xác suất, rằng nhiều công ty software này có thể bị giảm quyền định giá vì chuyện này, hoặc phải linh hoạt hơn trong những gì họ cung cấp cho khách, với nhiều khả năng tùy biến hơn. Mặt khác, điều đó trở nên dễ hơn nhiều với AI. Nên anh nghĩ kết quả cuối có thể là nhiều phần mềm tùy biến hơn nhiều. Nhưng anh không rõ rằng chính công ty sẽ có team phát triển phần mềm riêng mỗi lần họ muốn dựng một app mới, thay vì vào ServiceNow hay Salesforce và dựng nó trong app builder của họ, thứ vốn đã chạy được bên trong mọi phân quyền và governance hiện có (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói: "Drew, khá thú vị đấy." Vài điểm Drew vừa nêu, và anh phải phản đối vài cái trước khi Drew nói tiếp, vì anh sẽ quên mất mình phản đối điều gì. Điểm thứ nhất: kể cả một ServiceNow hay một Salesforce, vốn có giải pháp tùy biến, anh nghĩ thật ra trong vận hành một doanh nghiệp bạn luôn phải thỏa hiệp ở một mức nào đó. Và anh nghĩ Drew cũng đã thừa nhận điều này: đúng, họ có thể tùy biến, nhưng anh chắc bạn vẫn phải nhượng bộ dựa trên giới hạn của platform (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói có thể trong vài trường hợp nó cực kỳ tùy biến, có thể Salesforce sẽ tung ra thứ gì đó siêu tùy biến cho một khách hàng hàng đầu hay gì đó tương tự; nhưng nó vẫn không phải, bạn vẫn không kiểm soát được, và bạn vẫn phải làm việc với những gì đã được phát triển. Nên anh nghĩ đó là một giới hạn (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

12. Alex phản biện: giới hạn của platform, chi phí chuyển đổi và terminal value

Điểm thứ hai của Alex là chi phí chuyển đổi (switching costs). Hai người vừa nói các công ty cloud giờ có chi phí chuyển đổi thấp hơn, vì có lẽ AI sẽ làm việc đó dễ hơn. Alex nói điều đó giờ cũng đúng với software: nếu bạn có một CRM và mọi dữ liệu nằm trên Salesforce, trích xuất nó rồi tải lên thật là cực, rồi quy trình tải lên sẽ diễn ra thế nào, rồi phải đào tạo lại; tất cả những thứ đó có lẽ cũng sẽ trở nên dễ hơn nhiều (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói anh nghĩ mọi điểm Drew nêu đều chính xác. Nhưng điều lớn nhất với anh là nó chưa tới mức dễ như nghe. Anh vẫn nghĩ có giới hạn ở chỗ vibe coding và những gì kỹ sư làm được để thay thế 25, 30 năm phát triển của Salesforce. Anh nói không chắc đã 30 năm chưa: Salesforce bắt đầu khi nào, cuối thập niên 90? Đã 30 năm chưa? Có tiếng đáp nghe như 30 năm. Alex nói để thay thế 30 năm tư duy và phát triển của Salesforce, anh không nghĩ nó đã tới (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Nhưng ta đang kéo xu hướng, Alex nói, nên giờ ta đang nói về terminal value của Salesforce, terminal value của ServiceNow. Với anh, đây chắc chắn là một rủi ro cho terminal value của các công ty đó (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew đồng ý. Anh nói mỗi lần nói về software, anh luôn phân biệt giữa các doanh nghiệp đang dùng phần mềm hiện có và các doanh nghiệp mới. Anh nghĩ nếu bạn là một incumbent hiện có, việc chuyển khó hơn nhiều; còn nếu bạn là một doanh nghiệp mới khởi sự, có ít lý do hơn nhiều để tham gia. Nên những gì anh vừa nói, anh nghĩ áp dụng nhiều hơn cho doanh nghiệp lớn (enterprise) và doanh nghiệp quy mô lớn (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nghĩ nếu bạn là doanh nghiệp nhỏ hay vừa, bạn có nhiều khả năng thử nghiệm hơn nếu chưa có dịch vụ nào cho việc này, vì rủi ro thử nghiệm thấp hơn khi bạn bắt đầu từ số không. Nếu nó mắc lỗi: "ồ thôi, bọn tôi đang thử thôi mà, đâu có thật sự dùng nó" (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew kể trải nghiệm của chính mình: anh đã tạo một CRM và một form tiếp nhận khách hàng (client intake form) riêng, và anh đã thay phần mềm cũ để làm việc đó. Anh hơi lo khi làm vậy, nhưng chi phí với anh không cao. Về cơ bản anh có một form tiếp nhận dự phòng chạy song song với cách làm cũ, rồi anh để nó chạy một thời gian, thử nó, và khi nó phần nào chứng minh được mình, anh rút cái cũ ra và cắt bỏ (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Nên theo Drew chắc chắn có một cách để làm việc này cho doanh nghiệp nhỏ, nơi họ có thể tiếp tục thử. Nhưng anh nói thêm: mỗi lần anh cập nhật phần mềm đó, dù nó siêu đơn giản, anh luôn sợ nó sẽ hỏng. Và nếu bạn là một doanh nghiệp thật sự, có nhiều doanh thu, nhiều nhân viên và mọi thứ chạy trên đó... Với anh, tình huống tệ nhất là lỡ mất một email, điều không hay, anh sẽ không thích, nhưng đó là mức rủi ro của anh. Không phải cả công ty anh sụp đổ và mọi tích hợp không chạy (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Nên Drew nghĩ một khi bạn thật sự có thứ gì đó mission critical, đang chạy cả doanh nghiệp của bạn, kể cả khi nó tiến khá gần tới đó, bạn vẫn sẽ khá ngần ngại rút phích và tin nó (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói đúng như Drew nhắc về vấn đề bảo mật IT: anh nghĩ khi nói tới CrowdStrike, Palo Alto Networks, những loại công ty đã chứng kiến đủ dạng tấn công mạng đa dạng, họ sẽ ở vị thế tốt. Nhưng rồi hai người vẫn hay bàn: Claude và OpenAI có tự tung sản phẩm riêng không, Gemini có tung sản phẩm riêng không? Đó cũng là một khả năng, một trong những mối đe dọa khác (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói anh đồng ý đây không phải một rủi ro trước mắt cho nhiều công ty. Nhưng như đã nói, anh nghĩ đó là một rủi ro "terminal" cho nhiều công ty, nếu AI cứ tiếp tục đi theo xu hướng hiện tại. Và nếu Dario, Sam Altman và Elon Musk, có thể ở mức nào đó họ đúng, theo nghĩa AI không hoàn toàn chiếm lấy nhân loại trong 10 năm tới nhưng trở nên khá giỏi, thì đây có thể là một cơn gió ngược (headwind) khá, khá lớn (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói hai người sẽ phần nào "agree to disagree" về rủi ro AI in-house, dù anh nghĩ cả hai đồng ý rằng terminal value của mọi công ty software này đang bị đe dọa vì nó (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Rồi Alex nói anh sẽ "nuốt lời" một phần trong vai host: anh không nghĩ hai người sẽ đi hết cả tám, vì anh và Drew có thể cãi nhau từng điểm quá lâu, tới bốn tiếng. Anh nói anh rất mừng là giờ không còn làm podcast bốn tiếng nữa; anh thích một tiếng gọn gàng, một tiếng 15 phút, để còn đi ăn tối vào tối thứ Bảy. Anh muốn nói một chút về những rủi ro mà theo anh được bàn tới nhiều nhất: phát triển in-house là một; vài cái nữa là agent nói chung thay đổi cách ta tương tác với các công ty software này, hoặc đơn giản là bỏ luôn nhu cầu phải tương tác với chúng (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

13. AI startup có đe dọa Intuit hay Salesforce không

Và cuối cùng, Alex nói, là các AI incumbent, theo cách anh gọi, thứ là cầu nối giữa điểm trước và điểm cuối. Ý anh là: thay vì có mọi công ty software đời cũ đang áp dụng AI nhưng áp dụng chưa tốt, thì nếu anh xuất hiện như một công ty AI native và định nghĩa lại cách ta làm kế toán, định nghĩa lại cách anh làm bán hàng, định nghĩa lại tất cả những thứ đó, đó sẽ là cầu nối tới "chương cuối", khi anh có Jarvis của riêng mình. Alex nói anh cũng không biết: có lẽ anh không đi làm, không dùng máy tính, anh không chắc; đó là thế giới anh luôn thấy khó định nghĩa (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex đề nghị bàn rủi ro AI startup trước. Anh hỏi Drew nghĩ gì, và nói có thể lấy Intuit, lấy Salesforce ra làm ví dụ, về chuyện một công ty AI native định nghĩa lại cách con người tương tác với những loại phần mềm này và làm chúng tốt hơn nhiều? (video đăng ngày 15/10/2026)

Drew nói một sản phẩm mới của một doanh nghiệp cần có một lợi ích để thu hút được người dùng. Còn việc nó là AI native, khách hàng của bạn không quan tâm, không quan tâm bạn đã xây nó thế nào. Việc bạn xây được phần mềm với ít người hơn nhiều chẳng có nghĩa gì với họ. Thật ra có khi nó còn làm họ sợ, vì bạn không có vẻ chính danh (legitimate) bằng, và nó đã được xây rất nhanh (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Vậy, theo Drew, bạn cần làm một điều mà các công ty hiện có đang không làm và không sẵn lòng làm. Đó là lý do anh không thật sự thấy đây là một rủi ro lớn. Vì nếu bạn là Intuit, bạn đang cuống cuồng tìm cách đưa AI vào mọi thứ bạn làm; nhưng bạn cũng đã có một thương hiệu lớn, đã có rất nhiều kênh phân phối, đã có cả một lực lượng bán hàng (sales force), và đã có sẵn nhiều mảnh khác của doanh nghiệp. Nên anh không nghĩ điều đó làm bạn tệ đi (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Phải là những trường hợp, theo Drew, mà họ ngần ngại đổi phần mềm vì lý do nào đó: họ kẹt với một phần mềm cũ không chạy tốt lắm, và họ không muốn đổi vì sợ mất khách cũ; nhưng rồi lại có đủ nhiều khách mới muốn một thứ hoàn toàn khác. Còn một AI startup mới chỉ cố tạo ra một đối thủ y hệt, kiểu "tôi sẽ tạo một CRM mới để nhắm vào Salesforce", hay "tôi sẽ tạo một sản phẩm workflow mới để nhắm vào Atlassian", anh không thấy đó là một rủi ro lớn (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Vì nếu bạn nghĩ về P&L, Drew nói, thứ bị cắt khỏi P&L của startup đó là chi phí R&D. Nhưng chi phí S&M vẫn vậy. Chi phí vận hành doanh nghiệp, ngoài phần đó, vẫn vậy. Bạn vẫn phải trả tiền để có người bán sản phẩm của bạn, để có kênh phân phối, và mọi thứ như thế. Điều đó không thay đổi với AI (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Vậy câu hỏi, theo Drew, là sản phẩm mới này khác ở điểm nào. Và giành khách hàng hiện có thì rất khó. Ta biết rất khó khiến ai đó đổi bất cứ thứ gì, và họ sẽ không đổi trừ khi thứ mới tốt hơn rất nhiều. Rẻ hơn một chút về giá sẽ không thật sự đủ với họ. Anh cũng hoài nghi họ thật sự có thể rẻ hơn bao nhiêu, vì một lần nữa, bạn cắt được R&D, nhưng bạn vẫn còn G&A, S&M, tất cả vẫn còn đó trong chi phí vận hành doanh nghiệp, kể cả khi bạn thật sự cố tinh gọn nó (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Nên Drew không thấy đây là một rủi ro lớn. Anh nghĩ có lẽ đây thật ra là cái anh ít lo nhất: chuyện bỗng nhiên sẽ có một loạt mới, cả loạt startup software mới được tạo bằng AI. Nếu có gì, anh nghĩ người ta sẽ đi những đường khác: họ sẽ cố tạo ra mọi thứ mà không dựa vào các nhà cung cấp phần mềm bên thứ ba, và làm mọi việc với AI agent, chứ không cố xây phần mềm truyền thống bằng AI (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói với anh, thành phần quan trọng là: các công ty software incumbent có sống sót không? Đó là câu hỏi rộng hơn anh sẽ hỏi sau. Nhưng Intuit, hay một trong những phần mềm hiện có này, hiển nhiên sẽ không ngồi yên một chỗ và nói "ồ, bọn tôi sẽ không tích hợp gì cả", đúng không? Tất cả họ, mọi công ty software hiện có đã tích hợp một dạng AI chatbot, một thứ AI gì đó vào giao diện của mình, tính tới thời điểm này (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Nên ý nghĩ "ồ, tôi sẽ tới và phá vỡ công ty software đang có lock-in này", thì tới thời điểm này vẫn còn customer lock-in, vẫn còn đào tạo nhân viên, vẫn còn chi phí chuyển đổi thật, và họ đang thêm AI vào. Alex nói anh không nhất thiết thấy AI startup... Anh chắc chắn sẽ có những bên thắng mà ta không đoán trước được, và họ thật sự nghĩ ra một sản phẩm độc đáo. Anh sẽ không nói hàng trăm tỷ đô la đang đổ vào các công ty AI này là vô giá trị (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex chắc sẽ có vài bên thắng trong mảng AI, nhưng với anh không hiển nhiên rằng mọi chuyện sẽ đơn giản là: một công ty software ì ạch sẽ bị ba đứa trẻ vừa tốt nghiệp Stanford với chút tiền của Andreessen Horowitz "ăn mất bữa trưa". Theo anh, chuyện đó không có vẻ dễ như vậy. Dù kinh doanh chưa bao giờ dễ (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

14. "Công ty AI chứ không phải software", Jarvis và rủi ro hiện sinh

Drew thêm: mà chúc may mắn với việc xin funding cho một công ty software vào lúc này. Alex đáp: nhưng nếu là AI software thì đó đâu phải công ty software, đó là công ty AI: "It's an AI company, Drew." Có tiếng nói tiếp: "What are you talking about?" Drew nói dù vậy nó vẫn phải làm điều gì đó rất khác, đúng không? (theo video đăng ngày 15/10/2026)

Alex nói anh nghĩ ta đang ở một kiểu kỷ nguyên ".ai": nếu bạn là một công ty AI, và phần lớn công ty AI, anh nghĩ tới mảng y tế hay bất kỳ công ty nào trong số đó, bạn tương tác với họ như với phần mềm. Họ đơn giản là thêm AI vào mạnh tay hơn. Vậy đúng, họ là công ty AI, nhưng họ vẫn là software, đúng không? Bạn vẫn đăng nhập, bạn vẫn tương tác với họ; có thêm phần AI native. Nên họ vẫn đang nhận được funding: là công ty AI, không phải công ty software. Alex nói: "Tất cả là chuyện branding, Drew", và Drew nên hiểu điều đó (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew hỏi: "Can we be an AI company? Can we be an AI podcast?" Alex đáp: ừ, ta là một AI podcast. Rồi Alex đề xuất: thật ra, thế này đi, anh sẽ để Muse huấn luyện trên mấy tập podcast hai người đã làm, rồi để nó làm host; như thế thì tuyệt; Drew với Muse cứ thế mà làm với nhau. Drew: "There you go." Alex nói thế là Drew còn lại mình anh với "anh bạn nhỏ" trên cái máy tính ảo (video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói anh đang thêm vào hai rủi ro nữa: theo anh, đó là model đơn giản là thống trị, hoặc có thể agent thống trị. Kiểu như anh thậm chí không làm gì cả: anh có một kiểu Jarvis trên một cái màn hình tương lai khổng lồ, và anh nói: "này Jarvis, mở sổ sách tháng trước của tôi lên. Ta đã phân loại chúng đúng chưa? Này, giờ có câu hỏi gì không? Okay, tốt. Được rồi Jarvis, đi đi. Email của tôi đâu? Bên kia có chuyện gì thế? Okay." (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026)

Và Alex nói anh không thật sự biết bên dưới lớp này là gì. Đây là chỗ hai người nói về harness, inner harness: có phải vẫn là Gmail và Intuit đang ở bên dưới chống đỡ mọi thứ, còn giờ anh có agent của mình, nhưng nó là lớp trên cùng, và hiển nhiên anh vẫn đang trả tiền cho các công ty software bên dưới? Hay Claude đã xây lại tất cả các vertical này? Theo Alex, đây là một thế giới anh chắc chắn thấy mọi thứ có thể đi tới, nhưng ai kiếm tiền từ nó thì hơi không rõ với anh (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói đó là một câu hỏi hay. Rủi ro anh nêu là: các agent có thể làm việc ngay ở tầng database gốc. Nên chúng không cần thứ gì để giữ mọi dữ liệu; chúng có thể cắt qua tất cả những thứ đó, đi thẳng tới dữ liệu thô, và tạo lại tất cả ngay lúc cần (on the fly) (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói ít nhất trong tương lai gần có thể thấy trước, anh thấy việc đó rất lãng phí và tốn compute, khi muốn tạo lại tất cả trong khi bạn có thể gọi một chương trình phần mềm đơn giản đã làm được việc đó và đã có sẵn. Nhưng về dài hạn, đó là rủi ro: nó cắt qua mọi thứ. Bạn vẫn sẽ muốn nó có rất nhiều guardrail, phân quyền và mọi thứ như thế. Và việc có phần mềm ở giữa cung cấp rất nhiều guardrail đó, về những gì được và không được xảy ra (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Nhưng đó là cái Drew gọi là rủi ro hiện sinh của AI (AI existential risk): nó giỏi tới mức trên mọi phương diện bạn không cần gì khác nữa. Nó tự tìm ra cách; nó có thể làm việc ở tầng database gốc; và cuối cùng nó thậm chí không cần gọi các chương trình khác, vì nó có thể tự xây chương trình riêng ngay lúc cần (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói điều này nghe gần như viển vông, nhưng anh không thể nói là không thể. Nếu những giấc mơ lớn nhất của Dario thành hiện thực, đây là điều sẽ xảy ra. Nhưng anh gọi nó là rủi ro hiện sinh vì anh không thật sự tin mọi chuyện sẽ đi tới đó. Anh nghĩ nó vẫn sẽ mắc lỗi trong một thời gian dài. Anh nghĩ ta vẫn sẽ ở trong một thế giới không muốn lãng phí compute tới mức đó. Nên nếu có một chương trình phần mềm đơn giản để gọi, thay vì để nó xây lại cả chương trình, thì làm vậy sẽ hợp lý (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói đó là một điều khó nói là không thể xảy ra, vì anh thật sự không biết. Nhưng với anh nó không có vẻ thực tế trong thời gian tới. Dù vậy, đó cũng là nơi tất cả các công ty model AI này cuối cùng muốn đi tới (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

15. Walled garden, Airbnb và chuyện trả tiền token trên Monday

Alex nói giờ đang nói về siêu AI agent, anh thấy chuyện này đi về đâu: thế giới lúc này đang hướng tới các "khu vườn có tường bao" (walled gardens). Amazon không muốn Claude mua sắm trên Amazon. Apple không muốn Claude lục qua iMessage. Meta thì, anh không biết Claude có được phép scrape Instagram trên web không; anh nghĩ là có, nhưng anh có thể thấy nếu Meta bỗng bắt đầu thua thiệt, Meta sẽ nói: "được rồi Claude, anh không được vào nền tảng Instagram của tôi nữa" (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Và rồi bỗng nhiên, theo Alex, agent hợp nhất bị phá hủy hoàn toàn, vì động lực là gì? Anh có đi dùng một chiếc điện thoại khác vì chuyện này không? Đó sẽ là một cuộc khủng hoảng hiện sinh cho Apple; anh bị lock-in rất nhiều. Phải có một sản phẩm khá hấp dẫn trên điện thoại Google thì anh mới muốn làm vậy. Anh có đi dùng một mạng xã hội khác, nơi bạn bè anh không có mặt? Có lẽ không. Anh có đi sang một công ty khác có những kho hàng giao được bất cứ thứ gì trong ngày? Nên đây là một thế giới khác, nơi bạn có những khu vườn có tường bao như vậy, và cũng có rất nhiều vấn đề cho agent, đúng không? (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026)

Drew nói anh nghĩ vậy là đúng. Anh nghĩ sẽ không nhất thiết có một AI thắng duy nhất khi xử lý loại công việc đó. Nhưng điểm phân biệt anh đưa ra là doanh nghiệp lớn (enterprise). Anh nghĩ họ có thể tạo ra một môi trường buộc mọi app phối hợp với nhau, vì họ kiểm soát được điều đó. Họ có thể buộc mọi người trong công ty dùng giao diện AI của riêng họ, rồi để mọi model AI khác nhau hay phần mềm cắm vào đó (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Nên agent AI hợp nhất, Drew nói Alex đúng, sẽ khó thấy hơn trên các nền tảng khác. Anh nghĩ có lẽ Apple có thể làm điều đó cho các sản phẩm Apple, nhưng bạn vẫn gặp vấn đề walled garden, như với Amazon. Nhưng với doanh nghiệp lớn, anh nghĩ có cơ hội ta đi tới đó, vì Salesforce không thật sự có thể nói với, chẳng hạn, Nike rằng "ồ, anh không được dùng app của chúng tôi theo cách này". Thay vào đó, họ cung cấp API, họ cho phép nó được dùng theo cách đó, vì họ phần nào nhận ra rằng họ nên cung cấp bất kỳ dịch vụ nào để khách hàng dùng theo cách khách muốn (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Đó là lý do Drew nghĩ ở doanh nghiệp lớn có thể có kiểu agent AI hợp nhất đó, còn với người tiêu dùng thì ít khả năng hơn, với doanh nghiệp nhỏ cũng ít khả năng hơn. Ở đó, thế giới Alex mô tả nhiều khả năng sẽ rời rạc hơn một chút (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói còn nhiều rủi ro nữa, và anh sẽ không đi vào hết, nhưng anh nghĩ đó là một báo cáo gợi nhiều suy nghĩ. Nó có trụ được với thời gian không thì "we'll see". Nhưng anh nghĩ đó là một cách hay để thật sự đóng khung mọi cuộc tranh luận rời rạc đang diễn ra quanh AI (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Câu hỏi của Alex trước khi vào các nhận định theo từng công ty, anh nói đây sẽ là một màn dẫn tốt, và là câu anh muốn hỏi từ đầu: đó là điều Drew từng nói với anh khi anh tranh luận với Drew về Airbnb. Alex khi đó nói sẽ khó mà gom hết các host lại, đủ thứ; còn Drew hỏi: AI đã làm Airbnb thành một doanh nghiệp tốt hơn hay tệ hơn? Alex nói với anh, anh đi tới cùng kết luận với Drew: đó là một doanh nghiệp tệ hơn (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói Airbnb giờ không phải một "đồ bỏ" hoàn toàn và sắp phá sản. Nhưng việc AI xuất hiện, đưa lên tất cả những lựa chọn này và đặt chúng sát cạnh Booking, rồi kiểu mất đi quan hệ với khách hàng khi kéo xu hướng của các agent này ra, có làm Airbnb thành một doanh nghiệp tệ hơn không? Anh nghĩ là có, nếu thế giới đang đi theo hướng đó (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Với software, Alex nói, anh có cảm giác các công ty software đời cũ có nhiều kịch bản tận thế hơn hẳn so với trước ChatGPT. Kịch bản tốt nhất cho nhiều công ty trong số đó là bằng cách nào đó họ giữ được khách hàng, hay giữ được các tương tác. Software từng là: tôi đã tạo ra nó, các đồng R&D đã chi xong, và giờ mọi thứ là chi phí compute gia tăng. Còn giờ thì không: bạn có chi phí cứng mỗi lần ai đó dùng giải pháp AI của họ (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex lấy ví dụ: một trong những công ty anh làm việc cùng dùng Monday rất nhiều. Monday, theo anh, là kiểu đối thủ của Atlassian, và hơi là đối thủ gián tiếp của Asana; tất cả đều là quản lý workflow. Họ về cơ bản đang thu thêm tiền cho token, đúng không? Bạn được dùng một lượng nhất định, rồi bạn phải trả tiền cho token. Và bỗng nhiên bạn nghĩ: khoan đã, tôi đang trả tiền token; nó bắt đầu khiến bạn nghĩ: tôi có năng lực AI không, chi phí phần mềm của tôi là bao nhiêu? Vì bạn quen trả một khoản thuê bao hằng tháng cho giải pháp phần mềm, và giờ bỗng nhiên chi phí của bạn biến đổi. Theo Alex, chuyện đó thay đổi rất nhiều thứ (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Và với Alex, nhìn chung, anh không nghĩ có công ty software nào ở vị thế được cải thiện vì những gì đã xảy ra trong năm năm qua (theo Alex, tính đến video đăng ngày 15/10/2026).

16. Ai tốt lên nhờ AI: Palantir và ServiceNow

Drew đáp: "Great. Tôi phải phản đối anh." Anh nghĩ có một công ty software... Alex chen vào: có lẽ là CrowdStrike, hay các công ty security. Có tiếng nói tiếp: không biết đủ về họ. Drew nói anh sẽ nêu một công ty mà theo anh rõ ràng ở vị thế được cải thiện nhờ AI: Palantir (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Theo Drew, AI đã mở khóa hoàn toàn doanh nghiệp đó, vì về cơ bản họ có những bản đồ của thế giới thực cho các doanh nghiệp; họ gọi nó kiểu như "twin engine", "twin mapping". Và với AI, điều đó cho phép họ làm được nhiều hơn rất nhiều so với những gì trước đây không làm được, vì họ có tầng bản đồ ontology này, và không ai khác đã xây thứ đó hay có một sản phẩm tương tự; với AI nó mạnh hơn rất nhiều. Nên với anh, đó có vẻ là một doanh nghiệp đã tốt lên nhiều, và bạn thấy điều đó qua tăng trưởng doanh thu của họ: nó đổi chiều rất tích cực sau đó (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói đó là một câu hỏi mở. Nếu phải nêu thêm một cái nữa, nếu bị ép phải trả lời, anh nghĩ ServiceNow cũng có thể rốt cuộc là một doanh nghiệp tốt hơn nhờ AI. Anh nghĩ vị thế của họ hơi giống Palantir, không hoàn toàn: họ có ITSM, tức IT service management, và họ cũng có configuration database, biết mọi thiết bị đang nằm ở đâu. Theo anh, điều đó rất quan trọng cho nhiều việc phân quyền và governance với AI (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Rồi họ đang cố xây một "AI control tower", và Drew nghĩ họ ở vị thế tốt cho việc đó: có tầm nhìn vào việc mọi AI agent khác nhau đang làm, cấp quyền hay không cấp quyền cho chúng. Với anh, có vẻ đó cũng sẽ là một doanh nghiệp tốt hơn nhờ AI (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói có nhiều doanh nghiệp khác mà anh có cái nhìn lẫn lộn hơn Alex một chút, vì anh nghĩ có chuyện thật là một số doanh nghiệp đưa vào những feature AI rất cơ bản, nhưng vì họ có giao diện người dùng đó, họ đang thu giá cao (premium) cho việc dùng AI. Và có thể rốt cuộc họ có thêm lượng sử dụng. Đó là một mảng kinh doanh mới với chút biên lợi nhuận. Vẫn còn nhiều rủi ro và mối đe dọa, chắc chắn vậy, nhưng vẫn có vài công ty anh nghĩ có thể vượt qua ổn thỏa (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Nhưng nhìn chung, Drew nói anh đồng ý với Alex. Anh nghĩ gần như TAM của mọi công ty software này đều đáng ngờ hơn một chút. Điều lớn hơn, theo anh, là các cơ hội bán chéo cũng trở nên đáng ngờ hơn, vì giờ bạn nghĩ: tôi có thật sự muốn mở rộng sang một hạng mục mới với, chẳng hạn, Salesforce, hay tôi đang xem các lựa chọn khác? Có thể giờ có nhiều cạnh tranh hơn giữa các incumbent hiện có, tranh nhau các hạng mục, vì giờ một công ty software mở rộng ra dễ hơn (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Nên nhìn chung, Drew nói anh sẽ đồng ý với Alex, với vài ngoại lệ. Và nhân tiện, anh nói, điều hai người chưa bàn tới: anh nghĩ kể cả Microsoft cũng đang ở một vị trí khá thú vị (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

17. Doanh nghiệp tệ đi vẫn có thể là khoản đầu tư tốt?

Alex nói anh muốn nói rõ một điểm: đây là một podcast về kinh doanh và đầu tư. Nên một doanh nghiệp đang suy giảm, hay có lẽ terminal value đã giảm đi một chút, không có nghĩa nó không thể là một khoản đầu tư tuyệt vời. Anh nói anh không bảo công ty nào trong số này là khoản đầu tư tuyệt vời; điều anh nói là một số công ty đã được định giá lại theo cách khiến việc phán đoán khó hơn, đúng không? (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026)

Alex nêu số: forward earnings của Intuit, anh nghĩ khoảng 13 lần; Adobe ở mức 10; forward earnings của Salesforce là 17. Theo anh, các mức này đã được reset theo một cách rất lớn. Nên bạn không cần có luận điểm rằng các công ty này sẽ thắng ở hạng mục kế toán, thắng ở hạng mục Photoshop, thắng ở hạng mục CRM. Bạn có thể có quan điểm: này, chúng sẽ không bị phá vỡ nhanh như thị trường đang nói không? Có thể chúng còn chút tăng trưởng; có thể chúng tích hợp một số feature AI tốt hơn một chút. Theo Alex, đó là một câu hỏi khó hơn và hấp dẫn hơn cho nhà đầu tư, so với kiểu "ừ, nhìn đi, tôi không hào hứng gì với các công ty này 40 năm nữa", đúng không? (theo Alex, tính đến video đăng ngày 15/10/2026)

Drew nói đó là một chuyện thú vị: "Yeah, 100%." Vì rốt cuộc, theo anh, nó nằm ở chỗ điều gì đã được phản ánh vào giá cổ phiếu, và ở kỳ vọng. Nên hoàn toàn có thể có trường hợp một doanh nghiệp tệ đi một chút. Điều đó không có nghĩa nó không thể tăng trưởng: nó không tăng nhiều như trước, các cơ hội trong tương lai ít hơn người ta từng kỳ vọng, nhưng rồi mức định giá bù đắp cho bạn nhiều hơn mức đó. Hoàn toàn hợp lý (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Mặt khác, Drew nói, có lẽ đây là cách anh nghĩ về đầu tư hơn: anh không thật sự có thể hoàn toàn ủng hộ việc đầu tư vào một công ty khi nó đang suy giảm, rồi tự nhủ "ồ, nó rẻ quá". Anh biết đó là một cách để đầu tư. Và chắc chắn bạn có thể thấy nhiều công ty trong số này có tăng trưởng đều, thậm chí trong vài quý tới, rồi câu chuyện đổi hẳn và các hệ số định giá re-rate lên. Hoàn toàn hợp lý. Nhưng với riêng anh, anh không thích sở hữu những doanh nghiệp đang chậm rãi suy giảm và tệ dần đi (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói anh hiểu cảm giác đó. Anh tôn trọng nó, nhưng anh nghĩ có thể có những lập luận rằng một số công ty software này, một lần nữa anh không chắc chúng có mạnh lên không, nhưng có một lập luận rằng chúng có chỗ đứng trong thời gian dài. "Nên anh nói đúng." Drew: "Yeah." (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026)

Drew nói anh nghĩ đó là lúc bạn cần có quan điểm rằng AI thật ra sẽ không ảnh hưởng nhiều tới chúng. Kể cả khi chúng không mạnh hơn, bạn vẫn phải có một quan điểm: được, nó sẽ không lấy đi quá vài điểm tăng trưởng lợi nhuận của chúng, và chúng vẫn sẽ tăng ở mức high single digits, double digits hay gì đó tương tự (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói anh đang nghĩ tới Adobe; anh quên hai người đã nói bao nhiêu, 10 lần, 11 lần forward earnings, khoảng như vậy. Nếu họ có thể tăng 10%, bạn không cần làm phép toán phức tạp gì để biết: được, đó là free cash flow yield 10%, tăng trưởng 10% (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Nhưng rồi điều gì xảy ra khi tăng trưởng đó bắt đầu giảm, rơi xuống mid single digit, rồi có thể công ty quyết định: "này, ta cần tái đầu tư nhiều hơn vào doanh nghiệp để tăng tốc tăng trưởng trở lại"? Bỗng nhiên nó không còn là một doanh nghiệp già đi một cách duyên dáng, trả lại nhiều tiền mặt cho nhà đầu tư nữa. Thay vào đó, họ đang cố bảo vệ lãnh địa của mình, và rất nhiều đồng đầu tư gia tăng đổ vào đó (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Vì vậy, Drew nghĩ một vấn đề khác là cách ban lãnh đạo thường phản ứng trước sự suy giảm và xuống cấp của doanh nghiệp. Không có nhiều nhà quản lý chấp nhận giám sát một cuộc thu hẹp có kiểm soát của doanh nghiệp mình trong khi trả vốn lại cho cổ đông. Thay vào đó, điều họ làm là cố tung sản phẩm mới, cố nghĩ ra đổi mới, có thể làm những thương vụ mua lại ngớ ngẩn. Và nhiều thứ trong số đó, vì họ không ở vị thế tốt, thường bị lãng phí. Theo anh, rất khó sửa một vị thế một khi bạn đã bị suy yếu về cấu trúc (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói anh không bảo họ đang như vậy; anh nói nếu mọi chuyện đi theo hướng đó, thì cây quyết định của nó sẽ là: được, tăng trưởng đang chậm lại vì có thể các rủi ro AI đáng gờm hơn ta nghĩ. Và thay vì đây là một doanh nghiệp nhiều free cash flow, trả lại nhiều cho cổ đông, "ta sẽ đầu tư thêm vào doanh nghiệp, ta sẽ làm thêm thương vụ mua lại". Và rốt cuộc mọi chuyện không thật sự như vậy (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026).

18. CrowdStrike, đã "price in" bao nhiêu, và hot dog Costco

Alex nói anh sẽ đưa ra một nhận định kiểu người ngoài nghề (layman), và thị trường đồng ý với anh; có lẽ anh đang ghép vào một câu chuyện. Anh hỏi về CrowdStrike, hay bất kỳ công ty security nào. Theo trực giác từ tin tức, anh thấy các foundational model đang có những lần sơ suất kiểu như tự hack vào những thứ bạn không muốn. Với anh, họ đã phá vỡ niềm tin rồi, với thông báo rằng họ hack vào Australia. Anh không muốn thuê OpenAI lo bảo mật cho mình khi họ không kiểm soát được chính model của họ, đúng không? Và đó là tin khá công khai (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Vậy ai ở vị trí để bảo mật chuyện này, Alex hỏi. Anh đang nhìn Microsoft, anh biết họ có một sản phẩm security; Google có một sản phẩm security; rồi CrowdStrike. Những bên đó khá thú vị với anh, như những bên mà chắc chắn bạn sẽ muốn thuê, thay vì thuê kiểu OpenAI hay Claude lo security, đúng không? Alex nói đó là nhận định của người ngoài nghề, rồi hỏi Drew có đồng ý không (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói đó là lý do cổ phiếu này tăng 140% từ đầu năm tới nay (year to date) và đang giao dịch ở mức 50 lần doanh thu LTM. Nên người ta đã nắm được câu chuyện này. Anh nói anh đồng ý với nhận định đó: vị thế của CrowdStrike trong endpoint security detection, anh nghĩ, sẽ đặt họ ở vị trí tốt cho việc đó, và mọi thứ đó đều hợp lý với anh. Câu hỏi là bao nhiêu phần trong đó đã được phản ánh vào giá, và liệu giờ họ có tăng trưởng vượt được kỳ vọng (theo Drew, tính đến video đăng ngày 15/10/2026).

Drew nói buồn cười là giờ đó là cùng một câu hỏi, nhưng ở đầu kia, đúng không? Trước đây là: đây là một doanh nghiệp đang co lại, nhưng kỳ vọng của ta có quá khắc nghiệt không? Còn giờ là: này, kỳ vọng của ta có quá lạc quan không? (theo Drew, video đăng ngày 15/10/2026)

Alex nói đó là điều anh muốn nói, và đó là lý do đầu tư khó tới vậy, đúng không? Nó giống như cá cược một trận đấu: bạn có thể biết đội A giỏi hơn hẳn đội B, nhưng bạn không thể thắng nhiều tiền nếu cứ cược cho đội A. Đội A phải thắng đội B cách biệt hơn kèo (spread), và điều đó khiến mọi thứ thú vị hơn nhiều, hấp dẫn hơn nhiều. Nên khi anh đi tới một kết luận nhanh, "wow, CrowdStrike là một công ty tuyệt vời, hiển nhiên rồi, ai mà chẳng nghĩ ra điều đó?", thì ai cũng đã nghĩ ra điều đó rồi. Đó mới là vấn đề, đúng không? (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026)

Drew hỏi lại: thế tiếp theo anh sẽ nói với tôi về Costco và Apple à? Alex đáp: nghe này, Costco có hot dog giá $1.50, ai mà không muốn mua sắm ở đó, thật là một công ty tuyệt vời. Rồi Alex nói Drew đúng: đó là cái thú của đầu tư. Hiển nhiên, các công ty tuyệt vời được định giá ở mức hoàn hảo theo một số khía cạnh, nên bạn phải có một góc nhìn khác biệt (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Alex nói với Drew rằng lại thêm một tuần Alex phải nói về software và AI. Nhưng đó là một diễn biến thú vị để bàn, và ta thật sự đang chứng kiến cái từng là "vua" của các công ty trong hai thập kỷ qua lung lay lần đầu sau một thời gian dài. Nên theo Alex, đây là một thời điểm rất hào hứng để đầu tư và nhìn vào thị trường, và anh nghĩ có rất nhiều cơ hội cho những người có quan điểm mạnh (theo Alex, video đăng ngày 15/10/2026).

Gần cuối, Alex nói đây lại là một cuộc thảo luận rất hấp dẫn, rằng anh biết báo cáo dài hơn 100 trang đã tốn của Drew rất nhiều giờ công, và anh luôn thích thổi chút sức sống cho nó qua podcast (video đăng ngày 15/10/2026).

Rồi Alex khép tập lại ở đó với câu "until next time", và câu chào này được nói thêm một lần nữa.